„Maszyna do miażdżenia” – w Mons wystawa o warunkach w więzieniu, od 6 listopada 2026 r. do 22 stycznia 2027 r. z bezpłatnym wstępem

Od 6 listopada do 22 stycznia filia Uniwersytetu UCLouvain w Hainaut (Ateliers de l’UCLouvain en Hainaut) w Mons pokaże wystawę „La machine à broyer” („Maszyna do miażdżenia”), poświęconą realiom więzienia w Mons. Jak podaje dziennik La Dernière Heure, rysunki Manu Scordii i świadectwa zebrane przez studentów mają pokazać warunki odbywania kary i przemoc instytucjonalną. Wystawie towarzyszyć będą dwa okrągłe stoły.

Wcześniej wystawę pokazano w Forum des Halles w Louvain-la-Neuve, od listopada 2025 r. do stycznia 2026 r. Teraz trafia do Mons, nazywanego „miastem Doudou”. Za projektem stoją rysownik Manu Scordia i antropolożka Pascale Jamoulle. Wystawa ma symbolicznie przeprowadzić zwiedzających przez mury starego i przepełnionego zakładu karnego, w którym problemem są m.in. wilgoć i robactwo.

Świadectwa więźniów i personelu

Projekt łączy spojrzenie artysty z badaniami terenowymi prowadzonymi w więzieniu w Mons. W ramach studiów słuchacze programu magisterskiego METIS (Master en Transitions et Innovations Sociales), prowadzonego przez UMONS we współpracy z UCLouvain, HELHa, HEPH-Condorcet i HEH, zebrali świadectwa więźniów, pracowników więzienia i osób z zewnątrz, które tam pracują. Pracę nadzorowała Pascale Jamoulle, a centralne miejsce zajmują w niej osoby bezpośrednio stykające się z rzeczywistością więzienną.

Rysunki i historie życia pokazują warunki w więzieniu, mechanizmy odczłowieczania i przemoc instytucjonalną. Wystawa nie ogranicza się jednak do ponurego obrazu. Pokazuje też formy oporu i zaangażowanie osób, które po obu stronach murów starają się zachować choć trochę człowieczeństwa.

Manu Scordia jest autorem komiksów, ilustratorem i rysownikiem prasowym. Zajmuje się m.in. wymiarem sprawiedliwości, rasizmem instytucjonalnym i pozbawieniem wolności. Wydał kilka powieści graficznych, w tym „Ali Aarrass”, nagrodzoną w 2019 r. nagrodą Atomium za komiks reporterski, „Le Rouleau compresseur” z 2023 r. i „Mawda” z 2024 r.

Dwa okrągłe stoły i godziny otwarcia

We wtorek 24 listopada w godz. 14.00-17.00 odbędzie się pierwsze spotkanie pod hasłem „Kogo spotykamy za wysokimi murami więzienia?”, z udziałem m.in. Pascale Jamoulle i Manu Scordii. We wtorek 1 grudnia, również w godz. 14.00-17.00, drugi okrągły stół „Zdrowie, uzależnienia i więzienie – ślepa uliczka?” poświęcony będzie zdrowiu psychicznemu i uzależnieniom w więzieniu, opiece nad więźniami, warunkom pracy zespołów medycznych i społeczno-wychowawczych oraz trudnościom w powrocie do życia na wolności. Pascale Jamoulle znów weźmie w nim udział.

Wystawa będzie dostępna bezpłatnie od 6 listopada 2026 r. do 22 stycznia 2027 r. przy rue des Sœurs Noires w Mons, od poniedziałku do piątku. Od 24 grudnia do 2 stycznia będzie zamknięta.