Technologia zwiększa wydajność w przemyśle – ale też obciążenie pracą i stres

Nowe technologie sprawiają, że pracownicy belgijskiego przemysłu metalowego i tekstylnego są bardziej produktywni, ale jednocześnie zwiększają obciążenie pracą, poziom stresu i nierówności. Takie wnioski płyną z badania przeprowadzonego przez Centrum Badań Socjologicznych Katolickiego Uniwersytetu w Leuven (KU Leuven), w którym uczestniczyło ponad 2 800 pracowników.

Lepsza praca, ale nie przyjemniejsza

Wielu pracowników uważa, że technologia usprawnia wykonywanie obowiązków, ale nie sprawia, że sama praca staje się przyjemniejsza. Badani wskazują na większe obciążenie, wyższy poziom stresu, większą liczbę zadań oraz ich rosnącą złożoność. Dotyczy to szczególnie cyfrowych narzędzi wykorzystywanych do wspierania pracowników i zarządzania nimi, takich jak systemy informacyjne i komunikacyjne.

To, jak aplikacja jest zaprojektowana i wdrożona, w dużej mierze decyduje o tym, czy rzeczywiście wspiera ludzi w pracy, czy raczej zwiększa presję – wyjaśnia badacz Yennef Vereycken.

Badanie zwraca również uwagę na tak zwany paradoks prywatności. Zaledwie 30 procent pracowników ma dostęp do własnych danych, a 25 procent wie, co pracodawca z nimi robi. Mimo to aż 90 procent badanych uważa, że ich prywatność jest respektowana.

Różne skutki dla różnych grup

Wpływ technologii nie rozkłada się równomiernie między pracownikami. Osoby z wyższym wykształceniem, pracownicy biurowi oraz kadra kierownicza częściej postrzegają nowe rozwiązania jako wsparcie. Z kolei osoby z niższym wykształceniem i pracownicy fizyczni częściej zgłaszają większe obciążenie pracą, wyższy poziom stresu oraz rosnącą złożoność wykonywanych zadań. Jednocześnie na ich temat gromadzonych jest więcej danych osobowych.

Udział pracowników w procesie zmian technologicznych nadal pozostaje ograniczony. Około 70 procent badanych deklaruje, że nigdy lub rzadko jest angażowanych w planowanie i wdrażanie nowych technologii. Tymczasem osoby, które uczestniczą w takich procesach, konsekwentnie zgłaszają mniejszą presję i niższy poziom stresu. Zdaniem badaczy pokazuje to, że zmiana technologiczna nie jest wyłącznie kwestią techniczną, lecz także społeczną i demokratyczną.

Związkowcy chcą mieć głos wcześniej

Związek zawodowy ACV-CSC METEA, który umożliwił przeprowadzenie badania, apeluje o włączenie kwestii technologii do dialogu społecznego.

Chcemy zasiadać przy stole wcześniej – podkreśla przewodnicząca związku Lieve De Preter.

Ankietowani nie spodziewają się jednak masowej utraty miejsc pracy. Według 40 procent liczba etatów spadnie, ale taki sam odsetek pracowników zakłada, że zatrudnienie pozostanie na obecnym poziomie lub nawet wzrośnie.

Ankietę rozesłano do 80 000 członków ACV-CSC METEA. Analizę danych i końcowe wnioski przygotował niezależnie KU Leuven, który również sfinansował badanie.