Czeki usługowe, nieruchomości i zasiłki rodzinne – co zmieni się we Flandrii

Flamandzkie porozumienie budżetowe wpłynie na sytuację praktycznie wszystkich grup mieszkańców: osób prowadzących działalność gospodarczą, pracowników najemnych oraz urzędników. Do najbardziej odczuwalnych zmian należą reforma zasiłków rodzinnych oraz podwyżka ceny czeków usługowych. Zniknie również szereg form wsparcia dla przedsiębiorstw, a flamandzcy urzędnicy stracą dwa płatne dni wolne od pracy.

Droższe czeki usługowe

Już od przyszłego roku cena czeków usługowych wzrośnie z 10 do 12 euro. W tej cenie zarówno osoby samotne, jak i gospodarstwa domowe będą mogły kupić maksymalnie 175 czeków rocznie. Po przekroczeniu tego progu nadal będzie można nabyć kolejnych 125 sztuk, ale już po 13 euro za czek. Łączny roczny limit wyniesie więc 300 czeków, co odpowiada mniej więcej sześciu godzinom pomocy domowej tygodniowo.

Limit zostanie wyraźnie obniżony w porównaniu z obecnym systemem. Dziś osoba samotna może kupić 500 czeków rocznie, natomiast gospodarstwo domowe – 1 000. Od 2027 r. wszystkich użytkowników obejmie jednakowy wspólny limit.

Nie będzie również możliwości zrobienia zapasu tańszych czeków przed wejściem podwyżki w życie. Czeki usługowe kupione obecnie będzie można wykorzystać wyłącznie do końca roku, natomiast za niewykorzystane sztuki zostaną zwrócone pieniądze.

Odpowiedzialna za ten obszar minister Zuhal Demir (N-VA) zamierza ponadto sprawdzić, czy możliwe jest ograniczenie niekiedy wysokich opłat administracyjnych pobieranych przez część firm działających w systemie czeków usługowych.

Wyższe opłaty rejestracyjne przy zakupie mieszkania

Na początku 2025 r. rząd flamandzki obniżył opłaty rejestracyjne przy zakupie własnego i jedynego mieszkania z 3 do 2 procent. Obniżka zostanie jednak cofnięta – od 1 stycznia 2027 r. stawka ponownie wyniesie 3 procent.

Minister-prezydent Flandrii Matthias Diependaele (N-VA) wyjaśnia, że przy ustalaniu właściwej stawki punktem wyjścia ma być rozwiązanie najkorzystniejsze dla kupującego. Oznaczałoby to, że decydująca będzie data zawarcia umowy przedwstępnej, a nie data podpisania aktu notarialnego. Potencjalni nabywcy mieliby więc jeszcze kilka miesięcy na skorzystanie ze stawki wynoszącej 2 procent.

Przy zakupie mieszkania o wartości 400 000 euro opłaty rejestracyjne wzrosłyby z 8 000 do 12 000 euro. Różnica w wysokości 4 000 euro może wydawać się niewielka w stosunku do całkowitej ceny nieruchomości, ale istotne jest to, że opłaty trzeba pokryć od razu z własnych środków, ponieważ nie można ich sfinansować kredytem.

Podwyżka może również pośrednio wpłynąć na warunki kredytu hipotecznego. Dodatkowe 4 000 euro wydane na opłaty rejestracyjne nie będzie już mogło zostać przeznaczone na wkład własny. Tymczasem im większy wkład własny kupującego, tym bank jest zwykle bardziej skłonny zaoferować korzystniejsze oprocentowanie.

Zmiany w zasiłkach rodzinnych

Zasiłki rodzinne będą wypłacane tylko do ukończenia 23. roku życia zamiast, jak obecnie, do 25 lat. Prawo do świadczenia stracą również młodzi ludzie kończący naukę. Zamrożone zostaną ponadto dodatki wiekowe przysługujące dzieciom urodzonym przed 2019 r.

Mniej korzystny flamandzki kredyt mieszkaniowy

Vlaamse Woonlening stanie się nieco mniej korzystny. Jest to społeczny kredyt mieszkaniowy przeznaczony dla osób o niższych dochodach, które chcą kupić, zachować lub wyremontować mieszkanie w Regionie Flamandzkim. Pozwala on pożyczyć do 100 procent wartości nieruchomości, a kredytu udziela Vlaams Woningfonds lub uznane towarzystwo budownictwa społecznego. Instytucje te oferują oprocentowanie obniżone w stosunku do stawki rynkowej.

Wysokość tej obniżki zmniejszy się z 33 do 25 procent. Gabinet minister ds. mieszkalnictwa Melissy Depraetere (Vooruit) podkreśla jednak, że mimo tej zmiany kredyt nadal pozostanie wyraźnie korzystniejszy od oferty bankowej. Obniżka o 25 procent przy oprocentowaniu wynoszącym 4,5 procent, czyli mniej więcej na obecnym poziomie, odpowiada bowiem w przybliżeniu obniżce o 33 procent przy stawce 3,6 procent, która obowiązywała rok temu.

Zasady drugiego instrumentu, MijnVerbouwLening, pozostaną bez zmian. Chodzi o kredyt z obniżonym oprocentowaniem dla gospodarstw domowych o niższych dochodach, przeznaczony na inwestycje energooszczędne. W budżecie zmniejszono jednak łączną kwotę przewidzianą na oba rodzaje kredytów. Jak wyjaśnia gabinet minister Depraetere, wcześniejsze szacunki dotyczące potrzebnego finansowania były zbyt wysokie.

Koniec wsparcia szkoleniowego dla małych firm

Zlikwidowany zostanie KMO-portefeuille, czyli flamandzki instrument umożliwiający małym i średnim przedsiębiorstwom oraz osobom prowadzącym działalność gospodarczą uzyskanie dofinansowania do określonych szkoleń.

Wsparcie pokrywało od 20 do 45 procent kosztów szkolenia, w zależności od wielkości przedsiębiorstwa oraz rodzaju kursu, przy określonym rocznym limicie. W ubiegłym roku z programu skorzystało 39 765 przedsiębiorstw, a łączna wartość przyznanej pomocy wyniosła nieco ponad 37,7 miliona euro.

Urlop szkoleniowy zastąpiony kredytem edukacyjnym

Znikną również takie rozwiązania jak flamandzki urlop szkoleniowy oraz czeki szkoleniowe. Zastąpi je jeden instrument – leerkrediet, czyli kredyt edukacyjny, przeznaczony wyłącznie na szkolenia prowadzące do zawodów deficytowych znajdujących się na liście flamandzkiego urzędu pracy VDAB.

Zuhal Demir nie chce dłużej finansować szkoleń, których celem jest wyłącznie zwiększenie produktywności pracowników na obecnie zajmowanych stanowiskach. Zdaniem minister koszty takich kursów powinny ponownie ponosić przedsiębiorstwa.

Flamandzki urlop szkoleniowy był przeznaczony dla pracowników sektora prywatnego, którzy chcieli podnosić kwalifikacje lub się przekwalifikować. Umożliwiał nieobecność w pracy przez maksymalnie 250 godzin na potrzeby uznanego szkolenia, przy zachowaniu całości lub części wynagrodzenia. W praktyce 125 godzin mogło przypadać na szkolenie wybrane przez pracownika, a kolejne 125 godzin na kurs zaproponowany przez pracodawcę.

Sektor non-profit traci premię schyłku kariery

W sektorze non-profit Flandria wypłaca obecnie premię motywacyjną, dodatkowo do zasiłku dla bezrobotnych, osobom korzystającym z systemu schyłku kariery, czyli ograniczającym wymiar czasu pracy przed przejściem na emeryturę. Rząd flamandzki postanowił zlikwidować to świadczenie.

W przypadku pracownika przechodzącego z pełnego etatu na pracę na pół etatu w końcowej fazie kariery premia mogła wynosić około 400 euro brutto miesięcznie.

Koniec kilku ulg w składkach pracodawców

Rząd flamandzki zlikwiduje ostatnie obniżki składek dla określonych grup docelowych, w tym ulgę przyznawaną pracodawcom zatrudniającym osoby długotrwale bezrobotne.

Zmiany obejmą również wybrane grupy zawodowe, między innymi opiekunki dziecięce oraz armatorów. Z obniżonych składek korzystają obecnie także przedsiębiorstwa działające w sektorach pogłębiania dna, żeglugi handlowej oraz holowania morskiego – te ulgi również zostaną zlikwidowane.

Mniej hojna obniżka podatku spadkowego

Rząd flamandzki przeznaczy ostatecznie 160 milionów euro na zapowiadaną w tej kadencji obniżkę podatku od spadków, zamiast pierwotnie deklarowanych 350 milionów euro. Zmiany mają wejść w życie dopiero w 2029 r.

Podczas wcześniejszych prac budżetowych rząd zatwierdził już obniżkę o wartości 30 milionów euro, obejmującą niższe stawki dla pozostającego przy życiu partnera oraz osób samotnych bez dzieci. W kolejnym etapie planowano obniżenie stawek obowiązujących dzieci oraz rodzeństwo. Na obecnym etapie nie wiadomo jednak jeszcze, jaki dokładnie kształt przyjmie reforma przewidziana na 2029 r.

Dwa płatne dni wolne mniej dla flamandzkich urzędników

Flamandzcy urzędnicy stracą dwa płatne dni wolne od pracy: 2 listopada, czyli Dzień Zaduszny, oraz 15 listopada, czyli Święto Króla.