Co piąty mieszkaniec Belgii sięga po stare antybiotyki – wydawanie leków na sztuki przesunięte na 2027 r.

Ponad jeden na pięciu mieszkańców Belgii ponownie przyjmuje antybiotyki przepisane wcześniej na inną dolegliwość, a wśród osób poniżej 35. roku życia odsetek ten zbliża się do jednej trzeciej – wynika z badania przeprowadzonego przez instytut iVOX na zlecenie sieci aptek Multipharma. Dane opublikowano w momencie, gdy wydawanie antybiotyków w dokładnie przepisanej liczbie tabletek, pierwotnie zaplanowane od 1 października, zostało przesunięte na 1 stycznia 2027 r.

Opóźnienie z przyczyn technicznych

Wydawanie antybiotyków w ilości odpowiadającej okresowi leczenia jest częścią belgijskiego krajowego planu działania na rzecz walki z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe. Jednym z celów jest ograniczenie niewykorzystanych antybiotyków, które zostają w domach i mogą później sprzyjać samoleczeniu.

Wprowadzenie nowych zasad przesunięto z 1 października na 1 stycznia 2027 r. z powodu ograniczeń technicznych związanych z dostosowaniem oprogramowania rozliczeniowego w aptekach.

Jak wyjaśnia Krajowy Instytut Ubezpieczeń Chorobowych i Inwalidzkich INAMI/RIZIV, pierwszeństwo nadal ma wydawanie leku w odpowiednim opakowaniu. Gdy przy dostępnych opakowaniach nie da się wydać właściwej ilości, farmaceuta wyda ilość dostosowaną do recepty. Szacuje się, że będzie tak w około 25 procentach przypadków. Cena antybiotyków będzie przy tym naliczana za sztukę, na podstawie ceny jednej tabletki z największego opakowania.

Większość popiera zmianę

Według badania iVOX 57 procent ankietowanych mieszkańców Belgii popiera wydawanie antybiotyków na sztuki. Trzy czwarte z nich jako główną zaletę wskazuje ograniczenie marnotrawstwa. Sześć na dziesięć osób dostrzega w tym także korzyść finansową, a 51 procent uważa, że rozwiązanie może pomóc w hamowaniu antybiotykooporności.

Badanie ujawnia jednocześnie praktykę, która może sprzyjać niewłaściwemu stosowaniu antybiotyków – ponad jeden na pięciu respondentów przyznaje, że ponownie sięga po antybiotyki przepisane na wcześniejszą dolegliwość. Wśród osób poniżej 35. roku życia dotyczy to niemal co trzeciej osoby.

Wydawanie ilości odpowiadającej kuracji ma właśnie ograniczyć liczbę niewykorzystanych tabletek w domach. Jak podkreśla INAMI/RIZIV, nowe zasady mają pomóc zminimalizować ryzyko nadużywania leków i samoleczenia, które przyczyniają się do zjawiska antybiotykooporności.

Większa rola farmaceuty

Zdaniem Multipharmy zmiana daje farmaceutom dodatkową okazję, by przypominać pacjentom o znaczeniu przestrzegania zaleceń lekarza i czasu trwania leczenia.

„Rola farmaceuty nie ogranicza się już do wydawania leków. Wspieramy pacjentów, ściśle współpracujemy z innymi pracownikami ochrony zdrowia i dbamy o to, by każde leczenie było stosowane w sposób bezpieczny, skuteczny i trwały" – podkreśla Geert Reyniers, prezes Multipharmy i farmaceuta z wykształcenia.

Reforma będzie miała również konsekwencje dla lekarzy wystawiających recepty. Jak potwierdza INAMI/RIZIV, w ramach federalnego rozwiązania dotyczącego wydawania dokładnej ilości antybiotyków od 1 stycznia 2027 r. przepisywanie niektórych antybiotyków pod międzynarodową nazwą niezastrzeżoną (DCI) stanie się obowiązkowe.

Badanie iVOX przeprowadzono online na zlecenie Multipharmy w dniach 4-14 listopada 2025 r. na grupie 1 000 mieszkańców Belgii, reprezentatywnej pod względem płci, języka, wieku i poziomu wykształcenia.