Zasiłki rodzinne w Walonii do poprawki – eksperci chcą cięć w kosztach zarządzania

Raport ekspertów zamówiony przez rząd Walonii potwierdza, że waloński model zasiłków rodzinnych jest zasadniczo zrównoważony, ale zaleca ściślejszą kontrolę kosztów funkcjonowania kas wypłacających świadczenia – zwłaszcza wydatków na marketing i informatykę. Dokument, który trafił właśnie do rządzących, ma zostać uwzględniony podczas konklawe budżetowego. Budżet przeznaczany na tę politykę wynosi w Walonii około 3 miliardów euro.

Od propozycji cięć do zamówionej oceny

Rok temu przewodniczący MR Georges-Louis Bouchez zaproponował ograniczenie wysokich kosztów systemu zasiłków rodzinnych w Walonii, między innymi poprzez obniżenie wysokości świadczenia, a nawet zniesienie go po czwartym dziecku.

Wypowiedź ta ponownie otworzyła dyskusję o kosztach całej polityki rodzinnej. Świadomy jej wpływu na finanse publiczne waloński rząd tworzony przez MR i Les Engagés zlecił ekspertom ocenę zarówno samego modelu, jak i sposobu finansowania kosztów zarządzania kas wypłacających świadczenia.

W skład grupy weszli przewodniczący Comité Familles, przedstawiciele administracji AVIQ, instytutu statystycznego IWEPS i innych instytucji, a także doradcy z gabinetów ministerialnych. Eksperci potwierdzają zasadność regionalnego modelu, wskazując jednocześnie obszary, w których możliwe są usprawnienia.

Mniej operatorów i niższe koszty

Zdaniem ekspertów zmniejszenie liczby prywatnych operatorów z czterech do dwóch pozwoliłoby ograniczyć pulę środków przeznaczanych na koszty zarządzania o milion euro.

Autorzy raportu zachęcają również władze publiczne do wzmocnienia kontroli kosztów, przede wszystkim wydatków na personel i informatykę. Jak zwracają uwagę, koszty te są wyższe w kasie publicznej niż w kasach prywatnych.

Konstytucyjne granice reformy

W kwestii zmian samych mechanizmów systemu lub wysokości kwot wypłacanych poszczególnym grupom beneficjentów eksperci zachowują ostrożność. W raporcie podkreślono, że swoboda działania walońskiego ustawodawcy jest ograniczona wymogami konstytucyjnymi, w tym obowiązkiem standstill, zasadami niedziałania prawa wstecz, pewności prawa i uzasadnionych oczekiwań, a także zasadami równości i niedyskryminacji.

Ocena wskazuje ponadto, że część danych potrzebnych do przeprowadzenia pełnej analizy, na przykład dotyczących dochodów gospodarstw domowych, nie jest obecnie dostępna. Zbyt krótka jest również perspektywa czasowa, aby można było ocenić wszystkie długofalowe skutki modelu, który wszedł w życie w 2020 r.

Rząd zapowiada dalsze rozmowy

Waloński minister zdrowia i solidarności Yves Coppieters (Les Engagés) uważa, że wnioski z raportu mogą pomóc zapewnić walońskim rodzinom system zasiłków, który będzie skuteczny, czytelny i dostosowany do ich potrzeb, przy jednoczesnym prowadzeniu konstruktywnego dialogu ze wszystkimi zainteresowanymi stronami.

W otoczeniu rządu podkreśla się, że raport nie kończy dyskusji o zasiłkach w ramach konklawe budżetowego, które rozpocznie się po zakończeniu Świąt Walońskich.