Belgia traci rocznie 4,5 miliarda euro na VAT – rząd stawia na cyfryzację rozliczeń

Belgijska luka w poborze podatku VAT wynosi niemal 4,5 miliarda euro rocznie – wynika z najnowszej publikacji Komisji Europejskiej. Rząd federalny chce ograniczyć skalę strat przede wszystkim dzięki cyfryzacji rozliczeń, obejmującej obowiązkowe faktury elektroniczne oraz przekazywanie danych administracji podatkowej niemal w czasie rzeczywistym.

Czym jest luka w poborze VAT

Luka w poborze VAT oznacza różnicę między kwotą podatku, która zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna trafić do budżetu, a wpływami faktycznie uzyskanymi przez państwo. Jej powstawanie ma wiele przyczyn, w tym oszustwa podatkowe, zwykłe błędy, upadłości przedsiębiorstw, opóźnienia w płatnościach oraz problemy administracyjne.

W całej Unii Europejskiej luka w poborze VAT wyniosła w 2023 r. około 9,5 procent łącznej kwoty należnego podatku. Według szacunków około jednej czwartej utraconych wpływów można bezpośrednio powiązać z oszustwami dotyczącymi VAT.

Faktura elektroniczna obowiązkowa od stycznia

Najważniejszym narzędziem służącym zmniejszeniu luki ma być cyfryzacja systemu. Od 1 stycznia 2026 r. w przypadku określonych transakcji między podatnikami mającymi siedzibę w Belgii obowiązuje wymóg wystawiania ustrukturyzowanych faktur elektronicznych.

Minister finansów Vincent Van Peteghem zapowiada, że wdrażanie sieci Peppol będzie dokładnie monitorowane. Wzmocniona ma zostać również kontrola prawidłowego stosowania przepisów dotyczących fakturowania elektronicznego. Peppol to system umożliwiający przedsiębiorstwom wymianę e-faktur według jednolitego standardu.

Raportowanie elektroniczne jako kolejny krok

Obowiązkowe faktury elektroniczne mają być jedynie pierwszym etapem zmian. W kolejnej fazie rząd planuje stworzyć na ich podstawie system elektronicznego raportowania.

Wybrane informacje zawarte na fakturach będą przekazywane cyfrowo administracji podatkowej niemal w czasie rzeczywistym. Ma to umożliwić służbom skarbowym szybszą i dokładniejszą kontrolę przepływów związanych z podatkiem VAT.

W zamian przedsiębiorstwa mają otrzymać uproszczenie części obowiązków administracyjnych. Po uruchomieniu elektronicznego raportowania zniesiony zostanie wymóg składania corocznego zestawienia klientów będących podatnikami, określanego jako listing klientów.

Cyfrowe kasy w gastronomii

Rząd zamierza także skuteczniej kontrolować transakcje zawierane z osobami prywatnymi. Działające już zarejestrowane systemy kasowe, które obecnie są obowiązkowe w części lokali gastronomicznych, mają zostać zmodernizowane. Docelowo dane z tych urządzeń mają trafiać do administracji niemal w czasie rzeczywistym.

Zgodnie z umową koalicyjną zakres stosowania zarejestrowanych systemów kasowych ma być stopniowo rozszerzany. Rozwiązanie ma poprawić kontrolę płatności gotówkowych, obrotów w sektorze gastronomicznym oraz transakcji zawieranych z klientami indywidualnymi.

Modernizacja całego procesu rozliczeń

Równolegle służby podlegające ministrowi finansów pracują nad dalszym wdrażaniem tak zwanego łańcucha VAT.

Modernizacja ma usprawnić cały proces rozliczeń podatkowych – od złożenia deklaracji VAT i zapłaty należnej kwoty, po zwrot nadpłat oraz zarządzanie zaległościami podatkowymi. Rząd zakłada, że zmiany pozwolą nie tylko skuteczniej zwalczać oszustwa, ale również szybciej wykrywać błędy i opóźnienia.