Maratońskie posiedzenie ścisłej rady ministrów – porozumienia w kilkunastu sprawach, od czasu pracy po import z okupowanych terytoriów palestyńskich

Elastyczniejsza organizacja czasu pracy, zakaz importu produktów z okupowanych terytoriów palestyńskich oraz porozumienia socjalne dotyczące policji i wojska – to część ustaleń osiągniętych przez belgijską ścisłą radę ministrów, czyli kern, po długim, maratońskim posiedzeniu. Jak informuje VRT, rząd uzgodnił kierunek działań w kilkunastu odrębnych sprawach, choć w wielu przypadkach szczegóły pozostają jeszcze do dopracowania.

Elastyczniejszy czas pracy i tzw. tygodnie akordeonowe

W systemie tzw. tygodni akordeonowych, określanym w żargonie jako annualizacja czasu pracy, wymiar zatrudnienia rozlicza się nie w skali tygodnia, lecz całego roku. Rozwiązanie ma ułatwić pracodawcom reagowanie na sezonowe wahania zapotrzebowania bez konieczności korzystania z systemu tymczasowego bezrobocia. Może ono zostać wprowadzone wyłącznie za wyraźną zgodą pracowników, a niezależnie od liczby godzin przepracowanych w danym miesiącu zatrudniony otrzymuje co miesiąc takie samo wynagrodzenie.

Przez długi czas propozycję blokowała partia Vooruit, która obawiała się spadku siły nabywczej pracowników, między innymi wskutek utraty płatnych nadgodzin. Zgodnie z osiągniętym porozumieniem ewentualna utrata dochodów ma zostać zrekompensowana. Minister Frank Vandenbroucke z Vooruit zapowiedział, że tekst zostanie najpierw przedstawiony partnerom społecznym.

Zakaz importu z okupowanych terytoriów palestyńskich

Rząd wprowadzi zakaz przywozu produktów z terytoriów palestyńskich okupowanych przez Izrael. Rozwiązanie to było już częścią letniego porozumienia z ubiegłego roku, przyjętego w reakcji na ciężkie bombardowania w Gazie. Przez długi czas decyzję politycznie łączono jednak z annualizacją czasu pracy. Szczegółowe zasady wdrożenia zakazu nie zostały jeszcze przedstawione.

Pierwszy krok w stronę „kredytu rodzinnego”

Rząd wykonał również pierwszy krok w kierunku wprowadzenia tzw. kredytu rodzinnego. Docelowo różne rodzaje urlopów związanych z opieką nad dziećmi mają zostać połączone we wspólną pulę przypisaną do każdego dziecka i każdej rodziny. Do pełnej realizacji tej koncepcji pozostaje jednak jeszcze daleka droga. Na obecnym etapie reforma przewiduje dodatkowych pięć dni na każde dziecko i każdą rodzinę, ponad obowiązujący urlop macierzyński oraz urlop z tytułu narodzin dziecka. W przypadku ciąży mnogiej będzie to pięć dni na każde dziecko.

Prawo obejmie pracowników najemnych, urzędników oraz osoby pracujące na własny rachunek. Będzie można z niego korzystać w odniesieniu do dzieci urodzonych od początku bieżącego roku. Pięć dni będzie można wykorzystać jednorazowo albo oddzielnie w ciągu pierwszego roku po porodzie. W pierwszej kolejności prawo to przysługuje ojcu, ale ostatecznie rodzice sami zdecydują, które z nich skorzysta z dodatkowego urlopu. Za ten okres będzie wypłacane zryczałtowane świadczenie, którego wysokość zostanie ustalona później.

Porozumienia socjalne w policji i wojsku

Minister spraw wewnętrznych Bernard Quintin z MR potwierdził, że na podwyżki wynagrodzeń funkcjonariuszy oraz zwiększenie atrakcyjności zawodu przeznaczono 60 milionów euro. Pieniądze umożliwią wdrożenie drugiego etapu porozumienia branżowego. Negocjacje ze związkami zawodowymi, prowadzone od maja, będą kontynuowane, aby ustalić dokładny sposób rozdysponowania środków.

Porozumienie socjalne dotyczące wojska minister obrony Theo Francken z N-VA przedstawił już w lipcu ubiegłego roku. Dla personelu przewidziano między innymi dodatki i rekompensaty za udział w ćwiczeniach oraz operacjach, wyższe świadczenia za pracę w weekendy i pozostawanie w gotowości do służby, dodatki funkcyjne, rozwiązania związane z kredytem czasowym, a także inicjatywy dotyczące dobrostanu w pracy i perspektyw zawodowych pod koniec kariery.

„Nasi żołnierze zostaną wreszcie właściwie wynagrodzeni za swoją służbę” – oświadczył Francken.

Ograniczona podwyżka podatku lotniczego

Uwagę zwraca decyzja o wycofaniu części wcześniej planowanej podwyżki. Ścisła rada ministrów postanowiła, że opłata za wejście na pokład, określana również jako podatek lotniczy, nie wzrośnie do 10 euro w przypadku lotów dłuższych niż 500 kilometrów. Ostatecznie zostanie podniesiona jedynie do 7 euro.

Usługa minimalna w więzieniach

W belgijskich więzieniach zostanie wprowadzona usługa minimalna, która będzie obowiązywać także podczas krótkotrwałych strajków. Decyzja jest konsekwencją porozumienia socjalnego zawartego przez minister sprawiedliwości Annelies Verlinden z CD&V ze związkami zawodowymi. Jego celem jest poprawa warunków pracy oraz zwiększenie atrakcyjności zawodu.

Minister pracy David Clarinval z MR określił rozwiązanie jako środek oparty na „zdrowym rozsądku”. „Prawo do strajku jest prawem podstawowym, ale musi iść w parze z innymi obowiązkami, które również mają fundamentalne znaczenie, takimi jak bezpieczeństwo, funkcjonowanie służb publicznych i poszanowanie godności ludzkiej” – podkreślił. „Gdy więzienie przestaje normalnie funkcjonować, pod presją znajdują się zarówno strażnicy, jak i osadzeni oraz bezpieczeństwo całej placówki” – dodał.

Odłożone: oszczędzanie emerytalne i sprawa Ethias-Belfius

Poparcia nie uzyskała propozycja ministra ds. emerytur Jana Jambona z N-VA, który chciał obniżyć koszty oszczędzania na emeryturę. Jambon prawdopodobnie przedstawi nowy projekt w późniejszym terminie.

Rząd zajmował się także częściową prywatyzacją Belfiusa. Państwo posiada obecnie 100 procent udziałów w banku, ale zamierza sprzedać 20 procent z nich. Partia MR chce jednak powiązać tę decyzję z fuzją Belfiusa z ubezpieczycielem Ethias. Także ten temat został przesunięty na dalszą część roku. Minister Jambon ma skontaktować się z regionami, aby ustalić, czy zgadzają się na sprzedaż posiadanych przez siebie udziałów.

Zakaz działalności organizacji radykalnych

W drugim czytaniu przyjęto wstępny projekt ustawy umożliwiający zakazanie działalności grup zagrażających bezpieczeństwu narodowemu albo podstawom państwa prawa. Rada Stanu wydała w ubiegłym roku krytyczną opinię na temat projektu, a resort uwzględnił obecnie zgłoszone uwagi. Nowa wersja ogranicza się do możliwości bardzo szybkiego i tymczasowego zakazania działalności radykalnych lub ekstremistycznych grup i organizacji.

Ostateczny zakaz pozostanie w gestii władzy sądowniczej. Organizacja prowadząca wyłącznie działalność polityczną, związkową, filantropijną, filozoficzną albo religijną nie będzie mogła zostać objęta zakazem administracyjnym.

Nowe narzędzia przeciw przestępczości zorganizowanej

W pierwszym czytaniu przyjęto również pakiet środków mających wzmocnić walkę z przestępczością zorganizowaną. Sędziowie śledczy, przedstawiciele prokuratury oraz sekretarze sądowi pracujący przy postępowaniach dotyczących między innymi terroryzmu lub organizacji przestępczych będą mogli skuteczniej chronić swoją tożsamość. Celem jest uniemożliwienie zastraszania ich lub kierowania pod ich adresem gróźb.

Ograniczone ma zostać także nadużywanie wniosków o wyłączenie, które mogą prowadzić do opóźnień w dużych procesach karnych. Procedury zostaną zmodernizowane i przyspieszone. Minister Verlinden tworzy ponadto w więzieniach wyspecjalizowane oddziały dla osadzonych o wysokim profilu ryzyka i powiązaniach z przestępczością zorganizowaną. Będzie w nich obowiązywał zaostrzony reżim odbywania kary. Przygotowywane są też przepisy, zgodnie z którymi osoby skazane za poważne przestępstwa związane z handlem narkotykami, handlem ludźmi i przestępczością zorganizowaną będą dokładać się do kosztów pobytu w więzieniu. Założenie jest takie, że osoby czerpiące znaczne zyski z ciężkiej przestępczości powinny współuczestniczyć w pokrywaniu kosztów, jakie ich pobyt w zakładzie karnym generuje dla społeczeństwa.

Walka z „flotą cieni” i handlem dokumentami

Żegluga statkami handlowymi bez ważnej przynależności państwowej lub bandery stanie się jednoznacznie karalna na belgijskich wodach. Rząd chce w ten sposób przeciwdziałać działalności tzw. flot cieni, które omijają międzynarodowe przepisy i są coraz częściej wykorzystywane do obchodzenia sankcji lub ułatwiania nielegalnej działalności.

Znacznie surowiej będzie również ścigany handel dokumentami podróży i tożsamości, wykorzystywany obecnie na dużą skalę przez organizacje przestępcze. Dotychczasowe przepisy uznano w tym zakresie za niewystarczające.

Surowsze kary na stadionach i wokół nich

W pierwszym czytaniu rząd przyjął reformę tzw. ustawy piłkarskiej, czyli Voetbalwet, która ma dodatkowo poprawić bezpieczeństwo na stadionach piłkarskich i w ich otoczeniu. Zaostrzone zostaną wszystkie sankcje przewidziane w ustawie. Minimalna wysokość administracyjnych kar pieniężnych wzrośnie dwukrotnie – z 250 do 500 euro.

Surowiej karane będą także przejawy rasizmu i ksenofobii. Minimalna grzywna wzrośnie z 1 500 do 2 000 euro, a minimalny okres zakazu wstępu na stadion zostanie wydłużony z 30 miesięcy do 3 lat. Ostrzejsze sankcje obejmą również nielegalne używanie materiałów pirotechnicznych. W przypadku przemocy, w tym pobić i spowodowania obrażeń ciała, minimalna grzywna wzrośnie z 2 000 do 2 500 euro. Łatwiejsze ma być także nakładanie zakazu stadionowego. Powstanie ponadto krajowa baza danych takich zakazów, którą kluby będą musiały sprawdzać podczas sprzedaży biletów.

Nazwisko dla dzieci martwo urodzonych

Rząd przyjął wstępny projekt ustawy, który umożliwi rodzicom nadanie nazwiska również dziecku martwo urodzonemu po ciąży trwającej od 140 do 179 dni. Obecnie rodzice mogą oficjalnie nadać takim dzieciom jedynie imię.

„Dzieci martwo urodzone na zawsze pozostają częścią rodzin, w których przychodzą na świat. Dzięki tej ustawie takie uznanie znajdzie również miejsce w naszym prawie” – powiedziała minister Verlinden. Projekt zmienia także niderlandzką nazwę dokumentu, na podstawie którego dokonuje się zgłoszenia, z „akte van een levenloos kind” na „akte van een stilgeboren kind”. „Wybierając pełne szacunku sformułowania w procedurze administracyjnej, chcemy jak najlepiej wesprzeć rodziców przeżywających jedną z najtrudniejszych chwil w życiu” – dodała.

Farma wiatrowa w strefie Księżnej Elżbiety

Rada ministrów zatwierdziła nowe ramy przetargu na budowę farmy wiatrowej na Morzu Północnym. Jednocześnie zdecydowano, że pierwszy etap tzw. wyspy energetycznej musi zostać uruchomiony najpóźniej 1 października 2031 r. Poinformował o tym minister energii Mathieu Bihet z MR, określając decyzję jako istotny przełom dla dalszego rozwoju energetyki wiatrowej na Morzu Północnym.

W belgijskiej części Morza Północnego mają powstać nowe turbiny wiatrowe zlokalizowane w strefie Księżnej Elżbiety, czyli Prinses Elisabethzone. Obecny rząd wcześniej wycofał się z prowadzonej procedury przetargowej dotyczącej pierwszej działki, wskazując na niepewność prawną i finansową. W międzyczasie uzgodniono jednak nowe ramy przetargu, które w piątek zapisano w dekrecie królewskim. Dokument zostanie teraz przekazany do zaopiniowania Radzie Stanu oraz Komisji Europejskiej w związku z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej.

Wyższa składka za długotrwale chorych pracowników

Rząd federalny rozszerza składkę solidarnościową, którą pracodawcy muszą płacić za pracowników pozostających przez dłuższy czas na zwolnieniu chorobowym. Obecnie obowiązek obejmuje drugi i trzeci miesiąc niezdolności do pracy, a po zmianach zostanie wydłużony o kolejne dwa miesiące. W praktyce pracodawcy będą nie tylko wypłacać wynagrodzenie gwarantowane w pierwszych dwóch miesiącach choroby, lecz także pokrywać 30 procent zasiłku chorobowego w trzecim, czwartym i piątym miesiącu niezdolności do pracy.

Dodatkowa składka solidarnościowa ma wracać do pracodawców w postaci obniżenia składek, niezależnie od tego, czy i w jakiej wysokości wcześniej ją opłacili. Rozwiązanie ma sprzyjać przedsiębiorstwom, w których niewielu pracowników pozostaje długotrwale niezdolnych do pracy. Firmy zatrudniające większą liczbę osób długotrwale chorych będą natomiast ponosiły proporcjonalnie wyższe koszty.