Sąd apelacyjny w Brukseli pyta TSUE o tranzyt broni do Izraela – chodzi o towary podwójnego zastosowania

Sąd apelacyjny w Brukseli skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dwa pytania dotyczące tranzytu broni do Izraela. Chce ustalić, czy Belgia może zakazać przelotów przez swoją przestrzeń powietrzną oraz tranzytu przez swoje terytorium towarów przeznaczonych dla Izraela lub okupowanych terytoriów palestyńskich. Sprawa dotyczy produktów cywilnych, które mogą mieć także zastosowanie wojskowe – tzw. towarów podwójnego zastosowania, takich jak drony czy substancje chemiczne.

Czego domagają się organizacje protestujące

Takiego zakazu domagają się grupy aktywistów. Ich zdaniem zablokowanie przelotów i tranzytu tych towarów miałoby zapobiec popełnieniu przez państwo Izrael ludobójstwa oraz poważnym naruszeniom konwencji genewskich.

Prawny dylemat

Wprowadzenie zakazu napotyka jednak na sprzeczność między dwoma porządkami prawnymi. Z jednej strony obowiązuje unijne rozporządzenie, które ogranicza swobodę państw członkowskich w zakazywaniu tranzytu spoza UE produktów cywilnych mogących mieć zastosowanie wojskowe. Z drugiej strony konwencje genewskie nakładają na państwa obowiązek przeciwdziałania ludobójstwu. TSUE ma wskazać, jak należy rozstrzygnąć tę kolizję.

Zwrot rządu federalnego

Początkowo rząd federalny planował zakazać przelotów i tranzytu takich towarów do Izraela oraz na okupowane terytoria palestyńskie. W październiku ubiegłego roku wycofał się jednak z tego zamiaru po opinii Rady Stanu (Raad van State). Organ ten uznał, że w tej sprawie prawo unijne ma pierwszeństwo przed prawem międzynarodowym.