Flexi-jobs od 1 lipca dostępne niemal we wszystkich sektorach – co trzeba sprawdzić przed podjęciem dodatkowej pracy

Od 1 lipca system flexi-jobs zostaje rozszerzony na prawie wszystkie sektory prywatne i publiczne w Belgii, w tym na zawody związane z opieką. Część branż zdecydowała się jednak z niego wyłączyć. Dostęp do tego korzystnego podatkowo modelu dodatkowej pracy nadal zależy od spełnienia szczegółowych warunków dotyczących statusu zawodowego, emerytury, wymiaru czasu pracy oraz łączenia dochodów z niektórymi świadczeniami. W 2026 r. pracownicy, którzy nie są emerytami, mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego do kwoty 18 440 euro przychodu.

Flexi-job to rozwiązanie pozwalające wykonywać dodatkową pracę na preferencyjnych zasadach podatkowych, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów. Od 1 lipca system będzie dostępny we wszystkich sektorach prywatnych i publicznych, z zachowaniem zasad dostępu do zawodów chronionych oraz z objęciem nim również funkcji opiekuńczych.

Sektory, które się wyłączyły

Jak zaznacza David Rozenblum, doradca Federacji Przedsiębiorstw Belgii FEB (Fédération des entreprises de Belgique), poszczególne sektory mogą jednak zdecydować o niestosowaniu flexi-jobs. Taką decyzję podejmują partnerzy społeczni danej branży, jeśli uznają, że rozwiązanie nie jest w niej uzasadnione. Wyłączenia są wprowadzane corocznym dekretem królewskim i nie mają charakteru ostatecznego.

W tym kontekście komisja parytetowa 320, obejmująca przedsiębiorstwa pogrzebowe, będzie dopuszczać flexi-jobs wyłącznie przy zleceniach doraźnych. Komisja parytetowa 323, dotycząca zarządzania nieruchomościami, agentów nieruchomości i pracowników domowych, nie zastosuje tego systemu wobec osób zatrudnionych w gospodarstwach domowych. Jak poinformował minister ds. zatrudnienia David Clarinval (MR), flexi-jobs nie rozszerzono także na sektor opieki nad dziećmi we Flandrii ani na rolnictwo i ogrodnictwo. W prasie wymieniano również inne branże, ale na tym etapie nie potwierdzono oficjalnie kolejnych wyłączeń.

Kto może wykonywać flexi-job

Flexi-job pozostaje formą pracy dodatkowej. Aby móc ją podjąć, trzeba być zatrudnionym u jednego lub kilku pracodawców w wymiarze co najmniej 4/5 etatu w trzecim kwartale poprzedzającym kwartał, w którym wykonywany jest flexi-job, albo być emerytem.

Osoby, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny lub mogą wykazać 45 lat kariery zawodowej, nie muszą spełniać warunku zatrudnienia na 4/5 etatu. W przypadku wcześniejszej emerytury status emeryta musi być natomiast zarejestrowany przez co najmniej dwa kwartały.

Wymagane umowy

Jak wyjaśnia Rozenblum, zatrudnienie w tym systemie wymaga zawarcia umowy ramowej oraz osobnej umowy dla każdego świadczenia pracy. Dokumenty muszą spełniać szereg ścisłych wymogów formalnych i zawierać określone zapisy.

Reforma umożliwi również agencjom pracy tymczasowej zatrudnianie tej samej osoby w jednym kwartale zarówno jako pracownika tymczasowego, jak i pracownika wykonującego flexi-job. Warunkiem jest jednak to, by praca nie była wykonywana u tego samego pracodawcy-użytkownika.

Dobrowolne ograniczenie czasu pracy

Podjęcie flexi-jobu jest możliwe także po dobrowolnym zmniejszeniu wymiaru głównej pracy, ale w takiej sytuacji obowiązuje okres oczekiwania. Flexi-jobu nie można rozpocząć w kwartale, w którym ograniczono liczbę godzin, ani w dwóch kolejnych kwartałach. W praktyce oznacza to konieczność odczekania trzech pełnych kwartałów. Jeśli ktoś przejdzie na 4/5 etatu 13 kwietnia albo 1 czerwca, flexi-job będzie mógł rozpocząć dopiero od 1 stycznia 2027 r.

Praca przez agencję i firmy powiązane

Flexi-job można wykonywać również za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej – jak potwierdza Rozenblum, pod warunkiem że przedsiębiorstwo korzystające z pracownika działa w sektorze, w którym flexi-jobs są dozwolone. Biuro kadrowo-płacowe Group S doprecyzowuje, że reforma pozwoli łączyć w jednym kwartale pracę tymczasową i flexi-job u różnych użytkowników.

Obecnie nie wolno wykonywać flexi-jobu w przedsiębiorstwie powiązanym z firmą, która już zatrudnia danego pracownika. Po wejściu reformy w życie zasada ta zostanie złagodzona dla osób pracujących w pełnym wymiarze. Jak tłumaczy Rozenblum, praca dla powiązanego podmiotu, na przykład spółki z tej samej grupy, nadal nie będzie możliwa przy zatrudnieniu na 4/5 etatu, ale będzie dopuszczalna w przypadku pełnego etatu.

Utrata uprawnień

Trzeba pamiętać, że zmiana w głównym zatrudnieniu – na przykład przerwa w pracy, zmniejszenie liczby godzin lub podobna sytuacja – może czasowo zablokować możliwość wykonywania flexi-jobu. Jeżeli pracownik przestanie spełniać wymagane warunki, w tym warunek zatrudnienia na 4/5 etatu w kwartale odniesienia, flexi-job nie będzie w danym okresie możliwy. Nie jest to więc uprawnienie przyznane raz na zawsze.

Swoją sytuację można w każdej chwili sprawdzić na platformie MyCareer.be, która pokazuje uprawnienia pracownika w podziale na kwartały. Dane dotyczące nowego kwartału są zwykle dostępne w trzecim miesiącu kwartału poprzedzającego, po aktualizacji informacji socjalnych.

Limit podatkowy

Przychody z flexi-jobu są zwolnione z podatku do określonego pułapu. Dla pracowników, którzy nie są emerytami, limit wynosił 18 000 euro rocznie dla dochodów z 2025 r., a po indeksacji wzrósł do 18 440 euro dla dochodów z 2026 r. Po przekroczeniu tej kwoty nadwyżka traci prawo do preferencyjnego reżimu podatkowego i jest opodatkowana jak zwykły dochód z pracy. Do obliczenia pułapu nie wlicza się świadczeń, które nie podlegają specjalnej składce, takich jak zwrot kosztów dojazdu z domu do miejsca pracy.

Zasady dla emerytów

Emeryt, który osiągnął ustawowy wiek emerytalny albo może wykazać 45 lat kariery zawodowej, nie podlega żadnemu limitowi przychodów z flexi-jobu. Jak dodaje Rozenblum, taka osoba może więc zarabiać w tym systemie bez ograniczeń, co ułatwia uzyskiwanie dodatkowych dochodów.

Jeżeli te warunki nie są spełnione, obowiązuje roczny limit przychodów, indeksowany co roku i wynoszący obecnie 8 121 euro. Jak ostrzega biuro kadrowo-płacowe Partena, przekroczenie tego pułapu przez pracującego emeryta wykonującego flexi-job skutkuje zastosowaniem szczególnego mechanizmu obniżenia emerytury. Samo wynagrodzenie z flexi-jobu pozostaje przy tym zwolnione z podatku i składek – przekroczenie limitu nie wywołuje wobec niego skutków socjalnych ani podatkowych.

Wynagrodzenie i łączenie ze świadczeniami

Pracodawca nie może dowolnie ustalać wynagrodzenia osoby wykonującej flexi-job. Jak wskazuje Rozenblum, przysługuje jej stawka taryfowa właściwa dla wykonywanej funkcji, tak jak każdemu innemu pracownikowi, a także dodatki, premie i świadczenia przewidziane prawem, układem branżowym lub zasadami obowiązującymi w firmie. Do tego dochodzi dodatek urlopowy w wysokości 7,67 procent wynagrodzenia. Łączne wynagrodzenie, obejmujące płacę podstawową i świadczenia, nie może obecnie przekraczać 150 procent flexi-wynagrodzenia. Reforma przewiduje złagodzenie tej zasady – pułap 150 procent ma odnosić się już tylko do podstawowej stawki taryfowej, a nie do całości świadczeń.

Łączenie świadczenia socjalnego z dochodem z flexi-jobu jest w niektórych przypadkach możliwe, ale podlega ścisłym zasadom. Przy tzw. kredycie czasowym lub przerwie w karierze flexi-job można łączyć ze świadczeniem tylko wtedy, gdy dana osoba wykonywała flexi-job już co najmniej 12 miesięcy przed rozpoczęciem przerwy. Nie można więc rozpocząć flexi-jobu dopiero w chwili ograniczania aktywności zawodowej, aby od razu skorzystać z łączenia. W przypadku osób w pełnym bezrobociu każdy dzień przepracowany w ramach flexi-jobu oznacza utratę zasiłku dla bezrobotnych za ten dzień.