Co belgijskie prawo nakazuje pracodawcy podczas upałów – obowiązkowa wentylacja i darmowe napoje

Fala wysokich temperatur, która utrzymuje się w Belgii, daje się we znaki zarówno w domach, jak i w przestrzeni publicznej oraz w miejscach pracy. Belgijskie przepisy regulują tak zwane warunki termiczne w miejscu zatrudnienia, czyli czynniki klimatyczne mogące wpływać na wykonywanie pracy. Zasady te określa kodeks dobrostanu w pracy, który przewiduje konkretne progi temperatury oraz obowiązkowe środki ochronne, jakie musi zastosować pracodawca.

Progi zależne od rodzaju pracy

Przy ocenie narażenia pracowników na wysoką temperaturę nie stosuje się zwykłego termometru. Władze posługują się specjalnym wskaźnikiem WBGT, mierzonym za pomocą dedykowanego urządzenia, które uwzględnia także wilgotność powietrza oraz ruch powietrza w otoczeniu. W praktyce przyrząd ten pokazuje zwykle wartość niższą o 5 do 10 °C od klasycznej temperatury odczuwalnej. Taki wynik, choć pozornie łagodniejszy, lepiej oddaje rzeczywiste obciążenie cieplne organizmu.

Progi określone w przepisach nie są jednakowe dla wszystkich stanowisk i zależą od wysiłku fizycznego wymaganego przy danej pracy. Wynoszą one 29 °C przy pracy lekkiej lub bardzo lekkiej, 26 °C przy pracy średnio ciężkiej, 22 °C przy pracy ciężkiej oraz 18 °C przy pracy bardzo ciężkiej. Kategorie te, od pracy lekkiej po bardzo ciężką, są zdefiniowane w przepisach i opierają się na obiektywnym pomiarze obciążenia fizycznego związanego z wykonywanymi obowiązkami.

Obowiązki pracodawcy po przekroczeniu progów

Jak wyjaśnia ekspertka prawna firmy Partena Professional, po przekroczeniu wartości progowych narażenia na wysoką temperaturę pracodawca ma obowiązek podjąć odpowiednie działania. W praktyce musi przede wszystkim w ciągu 48 godzin zainstalować w pomieszczeniach pracy urządzenia do sztucznej wentylacji oraz bezpłatnie zapewnić pracownikom napoje chłodzące. Jeżeli przekroczenia utrzymują się, a pracownicy są narażeni na działanie słońca, pracodawca powinien ograniczyć czas obecności na stanowisku i przewidzieć przerwy na odpoczynek.

Kolejnym obowiązkiem jest ochrona przed promieniowaniem słonecznym. Może ona polegać na zastosowaniu wszelkich instalacji uznanych za odpowiednie, dostosowaniu organizacji pracy oraz zapewnieniu zbiorowych środków ochrony. Szczególnym nadzorem należy objąć grupy pracowników uznawane za bardziej narażone, czyli osoby z problemami oddechowymi lub sercowo-naczyniowymi, kobiety w ciąży oraz starszych pracowników.

Czy pracownik może przerwać pracę w czasie upału

Samo poczucie dyskomfortu spowodowane wysoką temperaturą nie wystarcza, aby pracownik samodzielnie przerwał pracę i skorzystał z tak zwanego prawa do powstrzymania się od jej wykonywania. Aby było to możliwe, zagrożenie musi być bezpośrednie i poważne, zagrażać zdrowiu pracownika oraz nie dać się uniknąć przy użyciu zwykłych środków ochrony. Jeśli pracodawca wdrożył już środki przewidziane przepisami, pracownik co do zasady nie może powołać się na to prawo. Przed jego zastosowaniem musi bezwzględnie zgłosić sytuację pracodawcy, komitetowi ds. bezpieczeństwa i higieny pracy albo lekarzowi medycyny pracy.

W niektórych sektorach, między innymi w budownictwie, możliwe jest tymczasowe bezrobocie z powodu upału. Dotyczy to jednak wyłącznie sytuacji, w których wysoka temperatura faktycznie uniemożliwia wykonywanie pracy – na przykład gdy beton pęka, a układanie asfaltu staje się niemożliwe. Bez względu na okoliczności pozostanie w domu z powodu upału jest dopuszczalne jedynie po wcześniejszej zgodzie pracodawcy.

Ubiór w miejscu pracy

Pracodawca może narzucić określony sposób ubioru, ale musi to zrobić w sposób obiektywny i niedyskryminacyjny, a zasady powinny być jasno zapisane w regulaminie pracy. Jeżeli regulamin wyraźnie tego nie zabrania, pracownicy zazwyczaj mogą przyjść do pracy w krótkich spodenkach.

W przypadku nieprzestrzegania tych obowiązków można skontaktować się z doradcą do spraw prewencji w przedsiębiorstwie, przedstawicielstwem związkowym albo regionalną dyrekcją kontroli dobrostanu w pracy.