Nowe unijne przepisy o ochronie pasażerów lotniczych – prawo do odszkodowań zostaje, bagaż podręczny może być płatny

Unia Europejska uzgodniła nowe zasady ochrony pasażerów linii lotniczych. Prawo do odszkodowania w razie opóźnienia lub odwołania lotu zostaje utrzymane, a przewoźnicy będą musieli wyraźniej informować podróżnych o możliwości ubiegania się o rekompensatę. Rodziny nie będą mogły być rozdzielane podczas podróży, natomiast za bagaż podręczny zabierany do kabiny nadal będzie można pobierać opłaty. Obawy organizacji konsumenckich okazały się uzasadnione, ale ostatecznie prawa pasażerów lotniczych nie zostały istotnie ograniczone, a w niektórych obszarach nawet je wzmocniono. Kompromis między instytucjami europejskimi – Radą i Parlamentem – potwierdzono w poniedziałek, choć tekst musi jeszcze zostać formalnie zatwierdzony w okresie letnim.

Zmiany obejmują zasadniczo pięć praw pasażerów. Pierwsze z nich, najbardziej zagrożone naciskami ze strony branży lotniczej, dotyczy odszkodowań za opóźnienia. Zostaną one utrzymane, jeżeli lot będzie opóźniony o ponad trzy godziny albo zostanie odwołany na mniej niż 14 dni przed planowanym odlotem. Wyjątkiem pozostaną sytuacje, w których opóźnienie lub odwołanie wynika z okoliczności niezależnych od przewoźnika, takich jak klęski żywiołowe, strajk na lotnisku albo strajk kontrolerów ruchu lotniczego.

Łatwiejsze ubieganie się o odszkodowanie

Wysokość rekompensaty nadal będzie uzależniona od długości trasy – od 250 euro dla lotów krótszych niż 1 500 kilometrów do 600 euro w przypadku połączeń przekraczających 3 500 kilometrów. Ważną nowością będzie obowiązek działania przez linie lotnicze z własnej inicjatywy. Przewoźnicy będą musieli w ciągu czterech dni od zakończenia podróży poinformować pasażerów o przysługującym im prawie do zwrotu kosztów oraz o procedurach, które należy przejść. Obecnie niemal co drugi pasażer rezygnuje z dochodzenia swoich praw, ponieważ procedura jest zbyt skomplikowana.

Podróżni będą mieli dziewięć miesięcy na złożenie wniosku, a linie lotnicze będą zobowiązane odpowiedzieć w ciągu trzydziestu dni, wskazując w razie potrzeby powody odmowy wypłaty odszkodowania. Część stron chciała, aby przewoźnicy wysyłali pasażerom wstępnie wypełniony formularz, jednak tego rozwiązania nie włączono do porozumienia.

Kolejnym udogodnieniem będzie wzmocnienie praw osób z niepełnosprawnościami. Będą one mogły otrzymać odszkodowanie oraz zmianę trasy podróży, jeśli z powodu braku odpowiedniej asysty nie zdążyły wejść na pokład na czas. Rodziny z dziećmi nie będą już mogły być rozdzielane i będą mogły podróżować obok siebie bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat.

Dopuszczalny płatny bagaż podręczny

Osobny kompromis wypracowano w sprawie bagażu podręcznego, czyli walizki i rzeczy osobistych zabieranych do kabiny. Jego przewóz nie będzie obowiązkowo bezpłatny, ale cena biletu widoczna już na początku procesu rezerwacji będzie musiała obejmować tę usługę. Nie będzie więc można doliczać jej dopiero kilka kroków później, wśród innych dodatkowych opcji. Konsument ma dzięki temu szybciej otrzymać pełną informację i łatwiej porównać oferty. Linie lotnicze będą mogły też zaoferować zniżkę pasażerom, którzy dobrowolnie zdecydują się podróżować bez bagażu podręcznego.

Według Agustína Reyny, dyrektora generalnego europejskiej organizacji konsumenckiej BEUC, konsumenci mogą zasadniczo być zadowoleni z reformy, ponieważ porozumienie zapisuje podstawowe prawa pasażerów lotniczych i ogranicza nieuczciwe praktyki. Jak dodał, opłaty za bagaż podręczny nie zostaną zniesione, choć tego oczekiwano, ale ich wysokość będzie podawana od samego początku. Ma to ułatwić porównywanie ofert i pomóc uniknąć nieprzewidzianych kosztów w trakcie rezerwacji.

Mieszane reakcje linii lotniczych

Przewoźnicy przyjęli porozumienie z większą rezerwą. Organizacja A4E, reprezentująca europejskie linie lotnicze, oceniła, że po trzynastu latach prac zawarty kompromis jest straconą szansą na wyważoną reformę, która odpowiadałaby na najważniejsze oczekiwania pasażerów: dotarcie do celu na czas oraz swobodę wyboru usług, które są dla nich istotne. Zdaniem branży utrzymanie dotychczasowych zasad dotyczących opóźnień i odszkodowań nie ograniczy ani nie zapobiegnie opóźnieniom i odwołaniom lotów, z których większość pozostaje poza kontrolą przewoźników. Linie lotnicze wskazują przy tym na oczekiwane od dawna reformy, które mają zapewnić sprawniejszy niż obecnie system kontroli ruchu lotniczego.