Sektor budowlany chce zmian w szkolnictwie zawodowym

Valérie Glatigny, minister edukacji we Wspólnocie Francuskiej Belgii, zapowiedziała szeroko zakrojoną reformę szkolnictwa zawodowego, która ma powstać we współpracy z sektorem budowlanym. Branża, zmagająca się z poważnymi niedoborami kadrowymi i trudną sytuacją gospodarczą, wywiera presję na władze, by działania przyspieszyły. Sama minister podkreśla jednak, że jest to projekt długofalowy, którego realizacja potrwa co najmniej dziesięć lat. Polityk z ramienia MR mówi o potrzebie stworzenia „drugiego paktu na rzecz doskonałości” – tym razem dedykowanego szkolnictwu zawodowemu. Kluczowym elementem zmian ma być rozwój systemu nauki naprzemiennej, wymagający gruntownej przebudowy obecnych rozwiązań.

Budownictwo w roli pioniera

Aby rozpocząć wdrażanie reformy, sektor budowlany zgodził się odegrać rolę pioniera w projekcie pilotażowym, do którego włączono 15 szkół i ponad 700 uczniów. „Jesteśmy gotowi” – deklaruje Hugues Kempeneers, dyrektor generalny Embuild Wallonie. Wybór tej branży nie jest przypadkowy – od lat zmaga się ona z niedoborami pracowników, a jednocześnie ma już doświadczenie w kształceniu naprzemiennym. Obecnie około 2 500 młodych osób przygotowuje się do zawodów budowlanych w tym systemie, co stanowi połowę wszystkich uczniów w tej dziedzinie.

Mimo wyraźnego spadku zamówień publicznych na poziomie gmin – z 3 do 2 miliardów euro w bieżącym roku – oraz zbliżającego się wygaszenia efektów unijnego planu odbudowy, branża nadal potrzebuje co najmniej 6 000 nowych pracowników. W samej Walonii pracuje także około 5 000 osób delegowanych z innych krajów europejskich.

Słabe wyniki szkolnictwa zawodowego

Zdaniem minister Glatigny obecny system szkolnictwa zawodowego nie odpowiada potrzebom rynku pracy i nie spełnia swojej roli w przygotowywaniu młodych ludzi do zatrudnienia. Wspólnota Francuska i Walonia przeznaczają na ten sektor ponad 2 miliardy euro rocznie, jednak efekty pozostają niezadowalające. Aż 80 procent uczniów przedwcześnie kończących naukę wywodzi się właśnie z tej ścieżki edukacyjnej.

Wskaźnik wejścia absolwentów na rynek pracy wynosi 63 procent w Brukseli i 75 procent w Walonii, podczas gdy we Flandrii sięga 89 procent. Różnice widoczne są także w liczbie młodych osób, które nie pracują ani się nie uczą – w Walonii odsetek ten wynosi 13,1 procent, a we Flandrii 7,3 procent.

Modernizacja programów i nowy obraz branży

Po wprowadzeniu zajęć orientacyjnych w trzeciej klasie oraz pierwszych kontaktów z zawodem już na początku szkoły średniej, kolejnym etapem reformy ma być unowocześnienie programów nauczania, które mają już 14 lat. Plan zakłada także rozwój kształcenia ustawicznego nauczycieli oraz zmianę organizacji zajęć, tak aby zwiększyć udział praktyk zawodowych w przedsiębiorstwach.

Docelowo świadectwo ukończenia szkoły średniej (CESS) zdobyte w szkolnictwie zawodowym ma być traktowane na równi z dyplomem ze ścieżki ogólnej. Ma to pomóc przełamać niechęć części rodziców, którzy wciąż preferują edukację akademicką jako podstawową drogę rozwoju.

Sektor budowlany deklaruje gotowość do podwojenia liczby miejsc stażowych w swoich 35 000 firmach oraz wsparcia przedsiębiorców, aby praktyki rzeczywiście prowadziły do zdobywania konkretnych umiejętności. Embuild Wallonie postuluje, by harmonogram staży był dostosowany do realiów budów, a nie ograniczał się do stałego podziału na dwa lub trzy dni w tygodniu. Poza pilotażem szczegóły dotyczące skali zaangażowania branży, harmonogramu i priorytetów reformy pozostają jeszcze do ustalenia. „Potrzebujemy przewidywalności” – podkreśla Hugues Kempeneers.