17,5 miliona euro na remont podupadającego więzienia w Saint-Gilles

Więzienie w brukselskiej gminie Saint-Gilles miało zostać zamknięte, jednak niedobór miejsc w systemie penitencjarnym sprawił, że obiekt pozostanie w użyciu jeszcze przez około dekadę. W piątek 27 marca 2026 r. minister ds. działań publicznych i modernizacji Vanessa Matz (Les Engagés) odwiedziła placówkę, aby ocenić jej stan techniczny i wskazać priorytety prac modernizacyjnych o wartości 17,5 miliona euro. Jak podkreśliła, celem nie jest uczynienie tego miejsca lepszym, lecz przynajmniej „mniej złym”.

Pleśń, wilgoć i smród – codzienność za murami

Stan budynku określany jest jako bardzo zły. W skrzydle B, gdzie minister oprowadzał dyrektor placówki Vincent Spronck, na ścianach widoczna jest pleśń, pojawiająca się tuż nad materacami osadzonych. Dyrektor, który sam próbował spędzić noc w takich warunkach, nie kryje, że materace mimo regularnego prania wciąż wydzielają nieprzyjemny zapach. Zarządzanie tak zdegradowanym obiektem oznacza ciągłe podejmowanie trudnych decyzji. Komisja nadzoru więziennictwa regularnie postuluje wyłączanie kolejnych cel z użytkowania, jednak dyrektor odmawia, wskazując, że w przeciwnym razie należałoby zamknąć znaczną część zakładu.

Zamknięcie odłożone o dekadę

Skrzydła D i E zostały już wyłączone z eksploatacji, a pierwotnie planowano zamknięcie całego więzienia pod koniec 2024 r. Decyzję tę zmieniono z powodu chronicznego przeludnienia w belgijskim systemie penitencjarnym – w bieżącym tygodniu około 700 osadzonych w całym kraju spało na materacach rozłożonych bezpośrednio na podłodze. Choć w Saint-Gilles sytuacja nie osiągnęła jeszcze takiego poziomu, rząd federalny w ramach Masterplanu III bis zdecydował o utrzymaniu placówki do 2035 r.

Prace ruszą najwcześniej w 2028 r.

Planowana modernizacja o wartości 17,5 miliona euro ma być realizowana etapami przez Régie des bâtiments (Regie der Gebouwen). Minister Matz zaznaczyła, że rozpoczęcie prac przewidziane jest najwcześniej na 2028 r., ponieważ konieczne jest najpierw zatrudnienie odpowiedniego personelu oraz przeprowadzenie procedur przetargowych. Jednym z głównych celów inwestycji jest zwiększenie liczby miejsc z obecnych 515 do 600. Sam remont skrzydła D ma umożliwić utworzenie dodatkowych 85 miejsc.

Prysznic dwa razy w tygodniu

Zakres planowanych działań obejmuje nie tylko zwiększenie pojemności, ale również pilne naprawy infrastruktury – od odświeżenia ścian, przez wymianę drzwi i okien, po modernizację instalacji sanitarnych. W planach jest także remont dachu, gzymsów oraz systemu odprowadzania wody deszczowej. Dyrektor Spronck zwrócił uwagę, że osadzeni mogą korzystać z prysznica jedynie dwa razy w tygodniu, ponieważ obecna instalacja grzewcza nie wytrzymuje większego obciążenia.

Podczas wizyty ujawniono także kolejny problem – skorodowane słupy na dziedzińcach spacerowych. Ich stan jest na tyle zły, że konieczne było zastosowanie dodatkowych podpór zabezpieczających przed zawaleniem. Koszt naprawy jednego dziedzińca szacowany jest na 100 000 euro. Dyrektor z ironią zauważył, że w efekcie całkowity budżet renowacji może wzrosnąć do 17,6 miliona euro.