Zwrot w sprawie metra 3 – komisja chce częściowej ochrony Palais du Midi

Commission Royale des Monuments et Sites (CRMS, Królewska Komisja Zabytków i Miejsc Historycznych) wydała częściowo pozytywną opinię dotyczącą objęcia ochroną konserwatorską części kompleksu Palais du Midi w Brukseli. Dokument opublikowano w środę 18 marca 2026 r., a dzień później zapoznała się z nim agencja Belga. Stanowisko komisji może mieć istotny wpływ na realizację projektu przyszłej linii (pre)metra 3, której trasa została zaplanowana bezpośrednio pod tym obiektem.

Budynek na trasie planowanego tunelu

Palais du Midi to rozległy kompleks położony przy skrzyżowaniu avenue de Stalingrad i boulevard Lemonnier, dokładnie na planowanej trasie tunelu nowej linii (pre)metra 3. Inwestycja ta została uwzględniona w porozumieniu rządu Regionu Stołecznego Brukseli. W grudniu 2025 r. Rada Stanu zawiesiła jednak pozwolenie na rozbiórkę i odbudowę kompleksu, który od 2024 r. pozostaje opuszczony przez najemców. Jednocześnie zakwestionowano wcześniejszą decyzję władz regionalnych o odrzuceniu wniosku dotyczącego objęcia budynku ochroną konserwatorską.

Analiza na wniosek organizacji Arau

W związku z planami złożenia nowego wniosku o pozwolenie na budowę brakującego, około 120-metrowego odcinka tunelu pod budynkiem, CRMS przeprowadziła szczegółową ocenę wartości zabytkowej Palais du Midi. Analiza została wykonana na wniosek organizacji Atelier de recherche et d’action urbaines (Arau), która sprzeciwia się rozbiórce i odbudowie kompleksu, opowiadając się za jego zachowaniem.

Komisja wskazuje na wartość architektoniczną

W swojej opinii komisja podkreśla, że Palais du Midi stanowi ważny element krajobrazu miejskiego centralnych bulwarów oraz avenue de Stalingrad. Zdaniem CRMS kolejne przebudowy nie zatarły jego spójności architektonicznej. Z uwagi na znaczenie urbanistyczne, historyczne i estetyczne komisja rekomenduje objęcie ochroną wszystkich elewacji i dachów północnego skrzydła budynku, gdzie zachowała się oryginalna struktura. Ochrona miałaby objąć także wybrane części wnętrz, w tym lokale handlowe na parterze zlokalizowane wokół dwóch dziedzińców.

Decyzja po stronie władz regionalnych

Ostateczna decyzja dotycząca wszczęcia procedury ochrony konserwatorskiej należy do rządu Regionu Stołecznego Brukseli. Organizacja Arau zapowiedziała, że w przypadku nieuwzględnienia opinii komisji złoży odwołanie. Warto podkreślić, że objęcie budynku ochroną oznacza również zobowiązanie regionu do współfinansowania ewentualnych prac renowacyjnych – nawet do 90 procent kosztów.