Walonia: kontrowersje wokół reform ukrytych w dekrecie programowym

W ubiegłym tygodniu parlament waloński przyjął dekret programowy zawierający szereg reform, które przeszły niemal niezauważone przez opinię publiczną. Wśród nich znalazły się m.in. zmiany zasad kontroli wydatków wyborczych oraz możliwość różnicowania podatku od nieruchomości w zależności od dzielnicy. Opozycja zarzuca rządowi brak przejrzystości i krytykuje sposób procedowania tych zmian.

Czym jest dekret programowy

Dekret programowy to akt prawny, który łączy wiele różnych przepisów w jednym dokumencie. Od początku obecnej kadencji rząd waloński przyjął już cztery takie dekrety. Jak wyjaśnia gabinet ministra-prezydenta Adriena Dolimonta (MR), większość z nich miała charakter budżetowy i była przyjmowana po negocjacjach dotyczących budżetu.

To właśnie Trybunał Obrachunkowy zakwestionował wcześniej stosowanie tzw. „jeźdźców budżetowych”, czyli przepisów niezwiązanych bezpośrednio z budżetem, które włączano do ustaw bez wymaganych opinii. Obecny dekret jest pierwszym w tej kadencji przykładem wykorzystania tej formuły poza kontekstem czysto budżetowym.

Dokument obejmuje zarówno techniczne dostosowania, jak i nowe regulacje. Dotyczą one m.in. dopuszczenia do ruchu długich pojazdów elektrycznych i wodorowych, zasad walki z erozją, powodziami i osuwiskami w planowaniu przestrzennym oraz możliwości różnicowania podatku od nieruchomości przez gminy w zależności od dzielnicy.

Opozycja: brak przejrzystości

Sposób procedowania dekretu spotkał się z ostrą krytyką opozycji. „Czasami wygląda to jak gra w chowanego” – komentuje Stéphane Hazée, przewodniczący frakcji Ecolo w parlamencie walońskim. Jego zdaniem trudno ocenić, czy wynika to z politycznych kompromisów między ministrami, czy z próby ukrycia kontrowersyjnych zmian wśród wielu innych przepisów.

Podobne stanowisko prezentuje Bruno Lefebvre z Partii Socjalistycznej, który podkreśla, że taka metoda legislacyjna pozostaje problematyczna z punktu widzenia przejrzystości procesu stanowienia prawa.

Rząd odrzuca te zarzuty. Minister ds. samorządów lokalnych François Desquesnes (Les Engagés) przekonuje, że dekret ma na celu uproszczenie przepisów i umożliwienie szybszego reagowania na potrzeby legislacyjne. Jego zdaniem pozwala to uniknąć mnożenia odrębnych aktów prawnych.

Nowe zasady kontroli wydatków wyborczych

Jedną z ważniejszych zmian jest reforma kontroli wydatków wyborczych. Dotychczas zajmowała się tym komisja parlamentarna działająca za zamkniętymi drzwiami, co rodziło ryzyko konfliktu interesów – politycy kontrolowali własne wydatki.

Nowe przepisy przekazują te kompetencje radzie ds. wyborów lokalnych, w której zasiadają gubernatorzy oraz trzej eksperci prawni. Choć rozwiązanie to nie eliminuje całkowicie udziału osób związanych z systemem politycznym, stanowi krok w stronę większej niezależności kontroli.

Zmiany w polityce zatrudnienia

Dekret wprowadza również reformy w obszarze zatrudnienia przygotowane przez ministra Pierre’a-Yvesa Jeholeta. Zakłada m.in. likwidację komisji nadzorującej regionalne misje zatrudnienia (Mire), uznając, że nadzór ten jest już realizowany przez administrację.

Dodatkowo misje te mają skupić się na osobach najbardziej oddalonych od rynku pracy. Wprowadzona zostanie także porównywarka cen usług różnych operatorów bonów usługowych.

Jak podkreśla gabinet ministra, część tych zmian ma charakter przejściowy i stanowi element szerszej reformy, która zostanie przedstawiona w późniejszym terminie.