Ceny energii: rząd rozważa uruchomienie mechanizmu obniżania akcyzy na paliwa

Minister gospodarki David Clarinval (MR) zapowiedział w czwartek, podczas posiedzenia plenarnego Izby Reprezentantów, że w piątek 20 marca 2026 r. przedstawi rządowi propozycję uruchomienia tzw. cliquet inversé, czyli mechanizmu obniżania akcyzy przy wzroście cen paliw. Rozwiązanie to pozwala na czasowe zmniejszenie obciążeń podatkowych w sytuacji gwałtownych podwyżek. Od wybuchu wojny w Iranie pod koniec lutego ceny energii systematycznie rosną, a cena oleju napędowego przekroczyła już poziom 2 euro za litr na stacjach paliw.

Rosnąca presja na rząd

Wraz z utrzymującymi się podwyżkami cen paliw nasilają się apele o podjęcie działań, które ograniczyłyby skutki kryzysu zarówno dla gospodarstw domowych, jak i przedsiębiorstw. W ramach koalicji rządowej partia MR od dłuższego czasu opowiada się za aktywacją mechanizmu obniżania akcyzy, umożliwiającego czasowe zmniejszenie obciążeń podatkowych nakładanych na paliwa. Z kolei ugrupowanie Les Engagés proponuje wprowadzenie limitów cenowych jako alternatywnego rozwiązania.

Stanowisko ministra finansów

Podczas debaty budżetowej minister finansów Jan Jambon (N-VA) podkreślił, że rząd na bieżąco analizuje sytuację cenową i podejmie odpowiednie działania, jeśli kryzys będzie się utrzymywał. Jednocześnie zaznaczył, że decyzje w tym zakresie wymagają ostrożności ze względu na ich wpływ na finanse publiczne.

Kolejne zapowiedzi legislacyjne

Minister Clarinval poinformował również o planach przedstawienia w najbliższym czasie wstępnego projektu ustawy przez ministra energii Mathieu Biheta (MR). Projektowane przepisy mają umożliwić wprowadzenie maksymalnych cen energii elektrycznej dla małych i średnich przedsiębiorstw w przypadku ogłoszenia kryzysu cenowego przez Radę Unii Europejskiej. Celem tych działań jest ochrona sektora MŚP przed nagłymi wzrostami kosztów energii.

Ponadto Clarinval wskazał, że minister ds. klasy średniej, osób samozatrudnionych i MŚP, Eléonore Simonet, analizuje możliwości wzmocnienia kodeksu postępowania wprowadzonego po kryzysie energetycznym z 2022 r. Chodzi o zapewnienie jasnych, sprawiedliwych oraz skutecznie egzekwowanych zasad funkcjonowania rynku energii.

Opozycja krytykuje rząd za opóźnienia

Działania rządu spotykają się z krytyką ze strony opozycji. Poseł Partii Socjalistycznej Patrick Prévot, który zadawał pytania ministrowi Clarinvalowi podczas czwartkowego posiedzenia, ocenił, że reakcja rządu na kryzys cenowy jest niewystarczająca. Jego zdaniem dotychczasowe działania można uznać za zbyt powolne i nieadekwatne do skali problemu.