Socjaliści chcą opodatkować najbogatszych – rusza debata

We wtorek komisja finansów Izby Reprezentantów rozpoczęła analizę projektu ustawy złożonego przez Partię Socjalistyczną (PS), który zakłada wprowadzenie podatku od największych majątków. Choć propozycja opozycji ma niewielkie szanse na przyjęcie, socjaliści mogą mówić o ważnym sukcesie proceduralnym – uzyskali zgodę na przesłuchanie Gabriela Zucmana, francusko-amerykańskiego ekonomisty i profesora, uznawanego za jedną z najważniejszych postaci w międzynarodowej debacie o sprawiedliwości podatkowej i opodatkowaniu najbogatszych. Przesłuchanie zaplanowano na 12 maja.

Propozycja PS – podatek od wielkich fortun

Projekt ustawy, przedstawiony przez socjalistów kilka miesięcy temu, przewiduje wprowadzenie podatku w wysokości 1 procent od majątków o wartości od 5 do 100 milionów euro oraz 2 procent od majątków przekraczających 100 milionów euro. W dokumencie uwzględniono również mechanizm mający zapobiegać tzw. efektowi progowemu dla majątków zbliżonych do poziomu 5 milionów euro. Poseł Paul Magnette (PS) uzasadniał projekt podczas posiedzenia komisji, wskazując, że w Belgii – podobnie jak w wielu innych państwach – system podatkowy przy uwzględnieniu wszystkich źródeł dochodów staje się w praktyce regresywny. Jego zdaniem osoby posiadające znaczne majątki płacą faktycznie około dwukrotnie niższe podatki niż pracownicy najemni, a najbogatsi dzięki różnym konstrukcjom podatkowym często niemal całkowicie unikają opodatkowania. Magnette podkreślił, że projekt PS ma przywrócić progresywność systemu fiskalnego i został opracowany we współpracy z Gabrielem Zucmanem, z uwzględnieniem specyfiki belgijskiego systemu podatkowego, w tym podatku od rachunków papierów wartościowych wprowadzonego z inicjatywy socjalistów w poprzedniej kadencji.

Szerokie poparcie dla debaty

Wniosek o przesłuchanie Zucmana spotkał się z generalnie pozytywną reakcją różnych ugrupowań politycznych. Przewodniczący frakcji MR w Izbie Reprezentantów, Benoît Piedboeuf, przypomniał, że w poprzedniej kadencji wysłuchano już ekonomisty Thomasa Piketty’ego, i zaznaczył, że nie sprzeciwia się prowadzeniu debaty nad różnymi koncepcjami, nawet jeśli mają one wyraźny charakter ideowy. Także poseł Xavier Dubois z partii Les Engagés, należącej do koalicji rządzącej, poparł pomysł przeprowadzenia przesłuchania.

Dwa projekty połączone w jedną debatę

Posłanka Sofie Merckx z partii PTB, która złożyła własny projekt ustawy dotyczący podatku od milionerów, zaproponowała połączenie obu inicjatyw legislacyjnych na potrzeby wspólnego wysłuchania. Z kolei poseł Vincent Van Quickenborne (Open VLD) zwrócił uwagę, że przesłuchanie nie powinno ograniczać się do jednostronnej prezentacji Zucmana, i zaproponował udział dodatkowych ekspertów. W efekcie obok francuskiego ekonomisty w debacie wystąpią również Bart Van Craeynest, ekonomista organizacji pracodawców Voka, oraz przedstawiciel Bureau du Plan, który w 2023 r. opracował analizę dotyczącą opodatkowania największych majątków.