Flandria: coraz więcej firm zatrudnia osoby z niepełnosprawnościami

Liczba przedsiębiorstw korzystających z flamandzkiego programu indywidualnego wsparcia zatrudnienia dostosowanego (maatwerkbedrijf) wzrosła ponad trzykrotnie w ciągu dwóch lat. W 2023 roku z programu korzystało 1 308 firm, natomiast w 2025 roku było ich już 4 377. Dane, uzyskane na wniosek flamandzkiej deputowanej Ine Tombeur (N-VA), pokazują rosnące zainteresowanie pracodawców tym rozwiązaniem, ale jednocześnie wskazują na wciąż niewykorzystany potencjał programu.

Na czym polega program?

System indywidualnego wsparcia zatrudnienia dostosowanego został uruchomiony w 2023 roku jako uzupełnienie modelu zbiorowego zatrudnienia dostosowanego, który zastąpił dawne warsztaty pracy chronionej (beschutte werkplaatsen). Program przewiduje zachęty finansowe dla firm zatrudniających osoby z trwałą lub czasową niepełnosprawnością zawodową oraz osoby znajdujące się w znacznej odległości od rynku pracy.

Od momentu wprowadzenia programu zatwierdzono łącznie 9 461 wniosków. Zdaniem deputowanej Ine Tombeur liczba ta mogłaby być jednak wyższa, gdyby część przedsiębiorców nie rezygnowała z udziału z powodu skomplikowanych procedur administracyjnych.

Bariery administracyjne hamują rozwój

Tombeur podkreśla, że wiele firm chce angażować się społecznie i zatrudniać osoby napotykające trudności na rynku pracy, jednak zbyt rozbudowane formalności często stanowią przeszkodę. Jej zdaniem uproszczenie procedur oraz skrócenie czasu rozpatrywania wniosków mogłoby zachęcić kolejne przedsiębiorstwa do przystąpienia do programu.

Deputowana wskazuje również na potrzebę promowania dobrych praktyk i przykładów firm, które z powodzeniem korzystają z tego rozwiązania. Takie działania mogłyby zwiększyć świadomość przedsiębiorców i pokazać, że zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami może przynosić realne korzyści zarówno pracownikom, jak i pracodawcom.

Ogromna luka na rynku pracy

Statystyki dotyczące zatrudnienia we Flandrii pokazują wyraźną różnicę między sytuacją ogółu pracowników a osób z niepełnosprawnością zawodową. Podczas gdy ogólny wskaźnik zatrudnienia w regionie wynosi około 77 procent, wśród osób z niepełnosprawnościami sięga on jedynie 46,5 procent.

Różnica przekraczająca 30 punktów procentowych wskazuje, że znaczna część potencjału zawodowego tej grupy pozostaje niewykorzystana. Zwiększenie udziału takich osób w rynku pracy pozostaje jednym z ważnych wyzwań dla polityki społecznej i rynku pracy we Flandrii.

Szerszy kontekst: ekonomia społeczna pod presją

Kwestia zatrudniania osób z niepełnosprawnościami ma znaczenie także dla całego sektora ekonomii społecznej w regionie. We Flandrii działa obecnie 118 przedsiębiorstw zbiorowego zatrudnienia dostosowanego, w których pracuje ponad 25 000 osób.

Firmy te funkcjonują w różnych sektorach gospodarki, między innymi w pakowaniu, recyklingu, utrzymaniu terenów zielonych czy produkcji żywności. Ich działalność w dużej mierze opiera się na zleceniach od tradycyjnych przedsiębiorstw, co sprawia, że są szczególnie wrażliwe na zmiany koniunktury gospodarczej.

Flamandzka minister ekonomii społecznej Hilde Crevits (CD&V) wielokrotnie apelowała do przedsiębiorstw i władz lokalnych o zlecanie większej liczby zadań organizacjom działającym w sektorze ekonomii społecznej. Według minister takie podejście mogłoby przyczynić się do tworzenia stabilnych miejsc pracy dla osób napotykających trudności w dostępie do rynku pracy.