Walonia po pożarze Hautes Fagnes – region szykuje się na ocieplenie o cztery stopnie

Rząd Walonii zajął się w czwartek odbudową torfowisk Hautes Fagnes zniszczonych przez pożary oraz przyjął założenia strategii przystosowania regionu do zmian klimatu. Powołany zostanie komitet ds. odbudowy, który w ciągu 15 dni ma przedstawić pierwszą mapę drogową. Równolegle rząd MR-Les Engagés pracuje nad scenariuszem zakładającym wzrost temperatury w Walonii o cztery stopnie do 2100 r. W takim wariancie liczba dni letnich w regionie podwoiłaby się, a fale upałów występowałyby pięciokrotnie częściej niż obecnie.

Komitet ds. odbudowy Hautes Fagnes

Posiedzenie rządu odbyło się dzień po wysłuchaniu premiera Walonii Adriena Dolimonta w parlamencie walońskim. Jak poinformował rząd, komitet ds. odbudowy zostanie utworzony pod kierownictwem sekretarza generalnego administracji regionalnej Service public de Wallonie (SPW).

Pierwszym zadaniem zespołu będzie przygotowanie dokładnej oceny skutków pożaru oraz wskazanie prac, które należy wykonać, działań priorytetowych i odpowiedzialnych za nie urzędów. W ciągu 15 dni komitet ma przedstawić rządowi pierwszą mapę drogową, propozycję sposobu zarządzania całym procesem oraz harmonogram.

Wnioski z zarządzania kryzysem

Ministrowie przeanalizowali w czwartek również działania poszczególnych służb w szczytowym momencie pożarów i wskazali usprawnienia operacyjne, jakie należy wprowadzić na podstawie doświadczeń z tego kryzysu.

Zdecydowano także o skierowaniu sprawy do komitetu konsultacyjnego (comité de concertation), aby wspólnie z władzami federalnymi i pozostałymi regionami pracować nad kilkoma zagadnieniami. Chodzi między innymi o poprawę systemów alarmowania ludności oraz dostosowanie mechanizmów monitorowania jakości powietrza do punktowych zdarzeń powodujących lokalne, nagłe wzrosty stężenia pyłów zawieszonych.

Charente-Maritime nad Mozą

Pożar w Hautes Fagnes jest – po powodziach z 2021 r. – kolejnym przykładem skutków ocieplenia klimatu, które zmuszają Walonię do przystosowywania się do nowych warunków. Zbiegiem okoliczności właśnie w czwartek rząd regionu zajmował się również przyszłą walońską strategią adaptacji do zmian klimatycznych.

Liczący około trzydziestu stron dokument, przygotowany wspólnie z walońską agencją ds. powietrza i klimatu Agence wallonne de l’air et du climat, opiera się na scenariuszu wzrostu temperatury w Walonii o cztery stopnie do 2100 r. Jak wskazano w strategii, pod względem klimatu przyszła Walonia przypominałaby dzisiejszy francuski departament Charente-Maritime, ale warunki pogodowe byłyby bardziej niestabilne, a zjawiska ekstremalne występowałyby częściej.

Lato zmieni się najbardziej

Największe zmiany mają dotyczyć lata. Według dokumentu maksymalne temperatury w tej porze roku mogłyby być średnio o 3,3 stopnia wyższe niż obecnie, przy jeszcze większych wzrostach w Ardenach, które tradycyjnie uznawane są za chłodniejszy region. Liczba dni letnich, czyli takich, w których maksymalna temperatura przekracza 25 stopni, podwoiłaby się z obecnych średnio 25 do ponad 50 rocznie. Fale upałów występowałyby pięciokrotnie częściej niż obecnie, co oznaczałoby w przybliżeniu miesiąc upalnej pogody każdego roku.

Drugim poważnym zagrożeniem są intensywne opady, które przez cały rok mają wyraźnie przybierać na sile – w przypadku zjawisk ekstremalnych o 14 procent. Zdarzenie podobne do tego z 14 lipca 2021 r., gdy w dolinie Vesdre w ciągu doby spadło 100 milimetrów deszczu, powtarzałoby się średnio raz na około 20 lat zamiast raz na 50 lat, jak obecnie.

Plan, którego cele wyznaczono do 2040 r., ma ograniczyć podatność Walonii na fale upałów i powodzie. Obejmuje między innymi zapobieganie powodziom, spływom powierzchniowym oraz pożarom terenów naturalnych, zwiększanie odporności regionu na skutki wysokich temperatur, zapewnienie dostępności wody podczas suszy, ochronę bioróżnorodności, zabezpieczenie ludności i infrastruktury krytycznej, rolnictwa i lasów, a także zwiększanie odporności walońskich przedsiębiorstw.

Koszty gospodarcze zmian klimatu

Dokument zwraca również uwagę na gospodarczą podatność Walonii na skutki zmian klimatu. W świecie cieplejszym o trzy stopnie wzrost liczby fal upałów kosztowałby region blisko 300 milionów euro rocznie z powodu nadmiernej umieralności oraz niemal 2 miliardy euro rocznie w wyniku spadku produktywności gospodarczej. Jak zaznaczono, po uwzględnieniu kosztów ekonomicznych, zdrowotnych oraz odsetka ludności narażonej na skutki wysokich temperatur, upały mogą stać się w nadchodzących dekadach dominującym ryzykiem klimatycznym dla regionu.

Mapa drogowa dopiero pod koniec roku

Mimo jasno wyznaczonych celów strategia pozostaje na razie niekompletna – brakuje w niej mapy drogowej określającej konkretne działania, które mają przygotować Walonię na skutki zmian klimatu.

Dokument ma być gotowy pod koniec roku i zawierać około dwudziestu priorytetowych środków. Jak zapowiada rząd regionu, do każdego z nich zostanie przypisany podmiot odpowiedzialny za realizację, harmonogram, wskaźniki rezultatu oraz szacunkowy budżet. Celem jest skoncentrowanie dostępnych środków na działaniach o największym znaczeniu oraz konkretne mierzenie efektów ich wdrażania.