Minister spraw wewnętrznych broni reakcji na pożar w Hautes Fagnes – „system solidarności zadziałał”

Fakt, że Belgia zwróciła się o pomoc zagraniczną przy gaszeniu pożaru na terenie Hautes Fagnes, nie oznacza porażki krajowego systemu – oświadczył w czwartek w Izbie Reprezentantów minister spraw wewnętrznych Bernard Quintin (MR). Szef resortu wystąpił przed komisją spraw wewnętrznych, która zebrała się na nadzwyczajnym posiedzeniu w związku z pożarem. Opozycja domaga się tymczasem zwiększenia środków przeznaczanych na ochronę ludności.

System oparty na kolejnych szczeblach

• Żadna strefa ratownicza, a w rzeczywistości żaden kraj, nie jest w stanie utrzymywać przez całą dobę personelu, samolotów, śmigłowców i pojazdów potrzebnych do opanowania pożarów o takiej skali. Nie wymaga się przecież od każdego państwa NATO, by dysponowało pełną armią z lotniskowcami – stwierdził minister.

Jak wyjaśnił Bernard Quintin, belgijski system celowo opiera się na kolejnych poziomach reagowania. Najpierw działa właściwa strefa ratownicza, następnie dołączają posiłki z innych stref, ochrona ludności i jednostki specjalistyczne. Kolejny szczebel stanowią dodatkowe zdolności federalne, takie jak policja federalna i wojsko. Na końcu, jeśli jest to konieczne, uruchamiana jest pomoc państw sąsiednich oraz środki dostępne w ramach europejskiego mechanizmu ochrony ludności. Zdaniem ministra ten system solidarności zadziałał.

Faza federalna nie została uznana za konieczną

Minister odniósł się również do krytyki, według której należało uruchomić federalną fazę zarządzania kryzysowego. Jak zaznaczył, taka decyzja była poważnie rozważana, ale ostatecznie nie uznano jej za konieczną. Duży kryzys nie musi bowiem automatycznie prowadzić do uruchomienia takiej fazy, a jej brak nie oznacza, że nie wykorzystano środków federalnych i europejskich.

Na poparcie swoich słów Bernard Quintin przedstawił szczegółową relację z zarządzania pożarem oraz uruchamiania sił i środków, godzina po godzinie.

• Nie będę jednak twierdził, że wszystko przebiegło doskonale – dodał minister, wskazując, że kryzys tej skali był poważnym sprawdzianem. Jak zapowiedział, konieczne będzie wyciągnięcie wniosków i przeanalizowanie obszarów wymagających wzmocnienia, takich jak między innymi kartografia operacyjna.

Szef resortu przypomniał również, że rząd pracuje nad krajowym planem odporności, który ma określić, jakimi zdolnościami powinien dysponować kraj w obliczu poważnych kryzysów. Jak wskazał Bernard Quintin, ważnym elementem tego planu są ryzyka klimatyczne, a więc także rosnące zagrożenie pożarami na obszarach przyrodniczych.

Burmistrz Jalhay ostro o krytyce opozycji

Wśród wystąpień posłów uwagę zwróciła wypowiedź Victorii Vandeberg (MR), która jest nie tylko członkinią Izby Reprezentantów, ale również burmistrz gminy Jalhay. Z trudem powstrzymywała łzy i ostro odpowiedziała na zarzuty opozycji.

• Widziałam, jak szybko uruchamiano środki. Widziałam, czym jest walka z pożarem o takiej skali. Trzeba skończyć z tym cyrkiem, w którym każdy przychodzi z cudownym rozwiązaniem, jakby sytuacja wyglądała inaczej, gdyby rządzący mieli inną barwę polityczną. Co za hańba! Zwoływanie komisji, gdy kryzys wciąż trwa, jest naprawdę nieprzyzwoite – mówiła.

Opozycja mówi o braku środków

Partia socjalistyczna PS ocenia, że służby zadziałały dobrze i każdy wykonał swoją pracę, a prawdziwym problemem pozostaje brak środków w służbach ratowniczych, począwszy od ochrony ludności.

• Będziemy musieli przeanalizować wybory budżetowe dokonane przez wasz rząd. Zainwestujemy miliardy w obronność, ale nie mogą one służyć wyłącznie samolotom F-35. Muszą też wspierać bezpieczeństwo cywilne – stwierdził przewodniczący klubu PS Pierre-Yves Dermagne, który domaga się ponadto powołania komisji specjalnej do spraw lepszego zarządzania kryzysami.

O wzmocnienie ochrony ludności oraz zwiększenie federalnego finansowania stref ratowniczych zaapelowała również partia Les Engagés.

Ostrzeżenia naukowców i plan dla ochrony ludności

Sarah Schlitz (Ecolo) zwróciła z kolei uwagę na liczne ostrzeżenia naukowców, w tym mapę opublikowaną w 2025 r. przez walońską agencję ds. powietrza i klimatu (AWAC), raport CERAC z 2025 r. oraz opracowanie Belgijskiej Sieci ds. Pożarów Lasów z 2026 r. Pytała, co zrobiono w związku z tymi ostrzeżeniami, czy w tym roku przeprowadzono ćwiczenia na terenie Hautes Fagnes oraz jak wyglądały wcześniejsze przygotowania.

Odnosząc się do poszczególnych raportów, minister zapewnił, że zawarte w nich zalecenia są traktowane poważnie. Zadeklarował również, że pracuje nad planem przyszłości dla ochrony ludności, wraz z uruchomieniem dodatkowych środków.