Bezpłatne przybory szkolne obejmą kolejne klasy – rodziny obawiają się przerzucenia kosztów

W roku szkolnym 2026-2027 program bezpłatnych przyborów szkolnych zostanie rozszerzony również na czwartą i piątą klasę szkoły podstawowej. Jednocześnie środki przekazywane szkołom na sfinansowanie tego rozwiązania zmniejszono do 29 euro na ucznia. Organizacja Ligue des familles, reprezentująca rodziny, obawia się, że placówki będą ograniczać inne wydatki albo przenosić część kosztów na rodziców.

W poprzednim roku szkolnym rodzice wydawali średnio 102 euro na drobne materiały szkolne w czwartej, piątej i szóstej klasie szkoły podstawowej. Działo się tak mimo że 90 procent ankietowanych deklarowało ponowne wykorzystywanie części wyposażenia w kolejnych latach.

Badanie wśród ponad tysiąca dwustu rodziców

Aby zaktualizować dane dotyczące rzeczywistych kosztów ponoszonych przez rodziny, Ligue des familles przeprowadziła w roku szkolnym 2025-2026 badanie wśród ponad 1 200 rodziców. W wyliczeniach uwzględniono zarówno materiały zapewniane przez szkołę, jak i te używane ponownie, kupowane z drugiej ręki lub przekazywane między rodzeństwem.

Rachunek rośnie wraz z wiekiem dziecka

Wydatki wyraźnie zwiększają się wraz z wiekiem ucznia. Średni koszt wynosi 70 euro w przedszkolu i 188 euro na początku szkoły podstawowej. W trzech ostatnich latach tego etapu edukacji rośnie natomiast do 285 euro.

W szkolnictwie średnim ogólnokształcącym oraz w ramach wspólnej podstawy programowej wydatki sięgają już średnio 578 euro.

Najwięcej płacą rodzice uczniów szkół zawodowych, gdzie koszty zbliżają się do 1 000 euro. W kształceniu technicznym o profilu kwalifikacyjnym wynoszą 920 euro, a w kształceniu zawodowym 973 euro. Są to ścieżki częściej wybierane przez młodzież pochodzącą z rodzin o niższych dochodach. Ligue des familles zwraca również uwagę, że część szkół obciąża rodziców kosztami sprzętu ochronnego, mimo że powinien on być zapewniany przez placówkę.

Dodatkowym obciążeniem jest zakup sprzętu elektronicznego. Niektóre szkoły w praktyce wymagają od rodzin nabycia komputera lub tabletu. Jak wskazuje Ligue des familles, w dwóch trzecich przypadków zakup takiego sprzętu przedstawiany jest jako obowiązkowy.

Opłaty niekiedy niezgodne z prawem

Zdaniem organizacji zasiłek na rozpoczęcie roku szkolnego jest zdecydowanie zbyt niski, aby realnie zmniejszyć obciążenia finansowe rodzin. Tym bardziej że wydatki na początku roku stanowią tylko część kosztów związanych z edukacją. W kolejnych miesiącach dochodzą opłaty za posiłki, wycieczki, wyjazdy szkolne i świetlicę.

Badanie wskazuje również na przypadki opłat niezgodnych z prawem lub nadmiernie wysokich. Czesne pobierane jest od 13 procent uczniów szkół średnich, a większość uczniów musi płacić za kserokopie w zakresie przekraczającym ustawowy limit.

Ligue des familles domaga się w związku z tym kontroli przestrzegania zasady bezpłatności, ponownego przeanalizowania finansowania ustalonego na poziomie 29 euro na ucznia oraz stopniowego rozszerzania systemu bezpłatnych materiałów na szkolnictwo średnie. Organizacja chce również lepszego uregulowania opłat, szczególnie tych związanych z wyjazdami szkolnymi i kosztami w szkolnictwie zawodowym, gdzie specjalistyczne wyposażenie jest drogie.