Palestyński lekarz ze stypendium w Antwerpii nie może wyjechać z Gazy – Belgia mówi o barierze wyjazdowej, nie wizowej

28-letni palestyński lekarz Ahmad Abu Jami otrzymał w pełni finansowane stypendium na studia w Belgii, jednak nie może złożyć wniosku wizowego ani opuścić Strefy Gazy – informuje portal The Brussels Times. Po konkurencyjnej procedurze rekrutacyjnej mężczyzna został przyjęty na kierunek Master of Public Health w Instytucie Medycyny Tropikalnej (ITM) w Antwerpii. Radość z przyjęcia na studia szybko ustąpiła jednak miejsca problemom związanym z procedurą wizową, ponieważ belgijskie ministerstwo spraw zagranicznych nie przyjmuje wniosków wizowych składanych przez internet.

Zapytana, czy Komisja Europejska mogłaby ułatwić procedurę wizową i pomóc w koordynacji wyjazdu tego oraz innych studentów ze Strefy Gazy, rzeczniczka instytucji odesłała do państw członkowskich Unii Europejskiej, które odpowiadają za sprawy konsularne.

Stypendium nadal pozostaje aktualne

Choć pierwsza odpowiedź strony belgijskiej była odmowna, pojawiły się sygnały dające studentom pewną nadzieję. Instytut ITM zapewnił, że oferta stypendialna pozostanie aktualna, gdyby studentom udało się przyjechać do Belgii w późniejszym terminie. Wielka Brytania, a według doniesień również inne państwa członkowskie Unii Europejskiej, znalazły sposoby na ułatwienie studentom opuszczenia Strefy Gazy.

Brytyjskie rozwiązanie pozwala studentom przebywającym w Gazie składać wnioski wizowe zdalnie. Po potwierdzeniu przez uczelnię przyznania pełnego stypendium nazwisko kandydata trafia do specjalnego zespołu wyjazdowego kierowanego przez brytyjski rząd. Władze wydają następnie wstępną zgodę na wyjazd i koordynują działania z izraelską jednostką odpowiedzialną za kwestie logistyczne i pomocowe w Strefie Gazy (COGAT) oraz z rządem Jordanii, aby uzyskać niezbędne pozwolenia. Studenci są przewożeni przez Izrael do Jordanii, gdzie przekazują dane biometryczne, a następnie udają się do Wielkiej Brytanii, by rozpocząć studia.

Istniejąca procedura wyjazdowa

Jednostka COGAT przekazała portalowi The Brussels Times, że istnieje ustalona procedura wyjazdu mieszkańców Strefy Gazy do państw trzecich, obejmująca również osoby wyjeżdżające na studia. Wyjazd może się odbyć po złożeniu wniosku przez państwo trzecie gotowe przyjąć daną osobę oraz po zakończeniu kontroli bezpieczeństwa przeprowadzanej przez właściwe władze izraelskie. Wcześniejsze uzyskanie wizy państwa przyjmującego nie jest przy tym konieczne.

Według rzecznika COGAT zdecydowana większość składanych wniosków otrzymuje pozytywną decyzję. Od początku wojny Strefę Gazy opuściło i wyjechało do państw trzecich blisko 50 000 osób. Powody obejmowały między innymi leczenie, posiadanie obcego obywatelstwa lub wizy pobytowej, a także podjęcie studiów. Wyjazdy odbywają się przez przejście Kerem Shalom, a następnie przez most Allenby lub lotnisko Ramon.

Oznacza to, że studenci nie muszą korzystać z przejścia granicznego w Rafah prowadzącego do Egiptu, gdzie ruch nadal jest ograniczony do 150-200 osób w obu kierunkach. Przejście nadzoruje unijna misja pomocy granicznej EUBAM, która skierowała tam 30 ekspertów w dziedzinie zarządzania granicami i bezpieczeństwa z 11 państw członkowskich Unii Europejskiej.

EUBAM pełni funkcję techniczną, a jej mandat obejmuje monitorowanie pracy palestyńskiego personelu granicznego na przejściu. Rzecznik prasowy misji przekazał portalowi The Brussels Times, że decyzje dotyczące tego, którzy podróżni mogą przekroczyć przejście w Rafah, należą do właściwych władz zaangażowanych państw. „Nie jesteśmy więc zaangażowani w procedury podróży uzgodnione z COGAT dla studentów z Gazy, którzy otrzymali stypendia w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Życzymy sobie, aby wszystko się udało i by studenci mogli jak najszybciej opuścić Gazę” – powiedział.

Belgia: przeszkodą nie jest wiza, lecz wyjazd

Laurens Soenen, rzecznik belgijskiego ministra spraw zagranicznych Maxime’a Prévota z partii Les Engagés, przekazał portalowi The Brussels Times, że zainteresowani studenci otrzymali pisemne odpowiedzi. Jego zdaniem główny problem nie dotyczy możliwości złożenia wniosku wizowego przez internet, lecz tego, czy studenci są w stanie w ogóle opuścić Strefę Gazy.

„Wyjazd z Gazy jest możliwy wyłącznie w ramach ewakuacji organizowanej przez państwo trzecie albo ewakuacji medycznej prowadzonej we współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia” – powiedział. „Procedura wizowa, nawet rozpoczęta przez internet i zakończona w Ammanie, zakłada, że dana osoba zdołała już opuścić Gazę – i to właśnie stanowi przeszkodę”.

Rzecznik dodał, że minister Prévot rozumie frustrację studentów. Zastrzegł jednak, że należy uczciwie przyznać, iż gdy ponownie pojawi się możliwość działania, pierwszeństwo prawdopodobnie będą musiały otrzymać inne szczególnie narażone grupy, na przykład dzieci. Jak podkreślił, celem pozostaje wypracowanie realistycznego i trwałego rozwiązania dla możliwie największej liczby osób, w tym także dla stypendystów.