Infrabel i SNCB/NMBS popierają budowę Teleskopu Einsteina na terenach kolejowych w Montzen

Zarządca infrastruktury kolejowej Infrabel oraz przewoźnik SNCB/NMBS podpisali w poniedziałek list poparcia dla projektu Teleskopu Einsteina w Euroregionie Moza-Ren. Obie spółki pozytywnie odpowiedziały na wniosek organizacji prowadzącej projekt, dotyczący wykorzystania terenów kolejowych w Montzen, niedaleko granicy z Niemcami i Holandią, na czas budowy instalacji. Dostęp do obszaru o powierzchni ponad 44 hektarów, połączonego z dwiema europejskimi osiami kolejowymi, może stać się ważnym atutem belgijskiej kandydatury.

Europejskie obserwatorium fal grawitacyjnych

Holandia, Belgia i Niemcy – za pośrednictwem kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia – wspólnie starają się o pozyskanie Teleskopu Einsteina. Ma to być podziemna instalacja, która stanie się najbardziej zaawansowanym europejskim obserwatorium przeznaczonym do wykrywania fal grawitacyjnych.

Projekt przewiduje budowę infrastruktury w kształcie trójkąta, na głębokości od 250 do 300 metrów. Każde z trzech ramion instalacji ma składać się z tunelu o długości 10 kilometrów. Taka konstrukcja pozwoli “usłyszeć” zderzające się czarne dziury i lepiej poznać początki wszechświata. Euroregion Moza-Ren nie jest jednak jedynym kandydatem do przyjęcia tej instalacji – o lokalizację rywalizują także Sardynia oraz niemiecki region Saksonii.

“Kolejny zielony punkt” dla kandydatury

Decyzję o wyborze lokalizacji podejmie 12 europejskich państw, a jej ogłoszenie spodziewane jest pod koniec 2027 r. Gotowość Infrabel i SNCB/NMBS do udostępnienia na czas budowy ponad 44 hektarów terenów kolejowych wokół stacji w Montzen może wzmocnić belgijską ofertę. – Największym wyzwaniem przy takim projekcie jest przede wszystkim logistyka – podkreśla Frédéric Sacré, rzecznik Infrabel. Jak dodaje, teren połączony z dwiema europejskimi osiami kolejowymi to kolejny atut kandydatury Euroregionu Moza-Ren.

Materiały potrzebne do budowy mogłyby być sprawnie dostarczane koleją, a wydobyta ziemia wywożona tą samą drogą. Obszar mógłby również służyć jako platforma magazynowa oraz strefa robocza podczas realizacji inwestycji. – Im więcej uda się przewieźć koleją i im lepiej będziemy zarządzać ziemią oraz materiałami, tym bardziej zrównoważona będzie cała operacja – zaznacza w komunikacie Hans Plets, przewodniczący grupy zadaniowej Einstein Telescope EMR.

Wsparcie przy zezwoleniach i planach zagospodarowania

Choć za projekt odpowiada organizacja Einstein Telescope EMR, Infrabel i SNCB/NMBS deklarują gotowość do wsparcia przygotowania wniosków o pozwolenia oraz ewentualnych zmian w istniejących planach zagospodarowania, gdy nadejdzie właściwy etap prac.

Teren w Montzen został niedawno przebudowany w ramach działań na rzecz poprawy mobilności wojskowej – powstały tam cztery tory zdolne do obsługi długich, 750-metrowych składów. Według Infrabel funkcja związana z mobilnością wojskową mogłaby zostać skutecznie połączona z budową teleskopu.

List bez mocy prawnej, ale z dużym znaczeniem

Podpisany w poniedziałek list poparcia nie ma mocy prawnej, ale otwiera drogę do konkretnych uzgodnień, które będą musiały objąć także kwestie finansowe. – To doskonała podstawa do dalszych rozmów i osiągnięcia pozytywnego rezultatu – ocenia Hans Plets.