Większość mieszkańców Belgii opowiada się za cięciami w administracji publicznej – wynika z sondażu De Stemming

Ponad połowa mieszkańców Belgii uważa, że wydatki na administrację publiczną można znacząco ograniczyć – wynika z najnowszego badania De Stemming. We Flandrii duża część respondentów wskazuje również na możliwość oszczędności w systemie zasiłków dla bezrobotnych. Znacznie ostrożniej badani podchodzą natomiast do kwestii emerytur. Jeśli chodzi o zwiększenie wydatków publicznych, najczęściej wskazywane są ochrona zdrowia i edukacja.

De Stemming to coroczny sondaż badający preferencje polityczne oraz najważniejsze obawy społeczne mieszkańców Belgii. Badanie realizowane jest na zlecenie VRT NWS, De Standaard i RTBF przez Uniwersytet w Antwerpii oraz Université Libre de Bruxelles (ULB). Ankietę przeprowadzono w marcu 2026 r. Po raz pierwszy uwzględniono w niej także pytania dotyczące preferencji budżetowych.

Administracja publiczna na czele listy oszczędności

Mieszkańcy Flandrii, Walonii i Brukseli są zgodni przede wszystkim w jednej kwestii – ich zdaniem oszczędności należy szukać w administracji publicznej. Najsilniej pogląd ten widoczny jest we Flandrii, gdzie trzy czwarte respondentów opowiada się za ograniczeniem wydatków w tym obszarze. W Brukseli i Walonii podobnego zdania jest około połowy ankietowanych.

Wśród innych obszarów wskazywanych jako potencjalne źródło oszczędności znalazły się polityka gospodarcza, świadczenia dla bezrobotnych i osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, a także wydatki na kulturę, rekreację i działalność religijną. Również tutaj wyraźnie zaznaczają się różnice regionalne. We Flandrii większość badanych popiera ograniczenie wydatków związanych z bezrobociem i wykluczeniem społecznym, podczas gdy w Brukseli i Walonii poparcie dla takich rozwiązań jest wyraźnie niższe.

Autorzy badania podkreślają, że różnice między regionami przewijają się przez cały sondaż De Stemming 2026, jednak w przypadku preferencji dotyczących oszczędności są one szczególnie widoczne.

Badacze zwracają także uwagę, że stosunkowo niewielu respondentów chce ograniczać wydatki na emerytury, mimo że stanowią one największą pozycję budżetową państwa i odpowiadają za 21,3 procent wszystkich wydatków. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku ochrony zdrowia, która pochłania 14,8 procent budżetu, oraz edukacji z udziałem wynoszącym 11,9 procent.

Zdrowie i edukacja największymi beneficjentami dodatkowych środków

Analiza odpowiedzi pokazuje, że wielu mieszkańców Belgii chciałoby zwiększenia nakładów właśnie na te obszary, które już dziś otrzymują największe środki publiczne.

Ponad połowa respondentów opowiada się za większym finansowaniem ochrony zdrowia i edukacji. W przypadku emerytur opinie są bardziej podzielone. Około połowy badanych nie widzi potrzeby zmian, blisko jedna trzecia chciałaby zwiększenia wydatków, natomiast jedynie niewielka część opowiada się za oszczędnościami. Taka tendencja występuje we wszystkich regionach kraju, choć mieszkańcy Walonii częściej niż pozostali popierają wyższe nakłady na emerytury.

Według respondentów dodatkowe środki powinny zostać przeznaczone również na bezpieczeństwo publiczne. Ponad połowa badanych w każdym regionie uważa, że budżet w tym obszarze powinien zostać zwiększony. W przypadku pozostałych kategorii wydatków nie udało się uzyskać większości popierającej podwyższenie finansowania.

Podzielone opinie na temat wydatków obronnych

Brakuje również wyraźnej większości popierającej dalszy wzrost nakładów na obronność. We Flandrii za zwiększeniem wydatków opowiada się 46 procent respondentów, podczas gdy 18 procent jest temu przeciwnych. W Walonii i Brukseli sceptycyzm wobec dodatkowego finansowania sektora obronnego jest jeszcze większy.

Autorzy badania zaznaczają jednak, że wyniki można interpretować na różne sposoby. Belgia zobowiązała się już wcześniej do zwiększenia wydatków na obronność do poziomu 5 procent PKB. Nie można więc wykluczyć, że część respondentów odpowiadała na pytanie, zakładając dalszy wzrost ponad ten już zapowiedziany poziom.

Co mieszkańcy Belgii uznają za najważniejszy cel budżetowy

W części badania poświęconej priorytetom budżetowym wydatki państwa podzielono na cztery główne kategorie: poprawę jakości usług publicznych, obniżenie długu publicznego, redukcję podatków oraz inwestycje związane z nowymi wyzwaniami, takimi jak klimat, obronność czy sztuczna inteligencja. Respondenci mieli wskazać jeden obszar, który uznają za najważniejszy.

Wśród wyborców flamandzkich N-VA dominującym priorytetem okazała się dyscyplina finansów publicznych. Ponad połowa, dokładnie 53 procent respondentów popierających tę partię, wskazała redukcję długu publicznego jako najważniejsze zadanie. Podobne stanowisko zajmują wyborcy Anders oraz CD&V.

Z kolei sympatycy partii lewicowych – PVDA, Groen i Vooruit – najczęściej wskazywali poprawę jakości usług publicznych. Wyborcy Vlaams Belang zdecydowanie częściej niż inne grupy opowiadali się za obniżeniem podatków. Żadna z analizowanych grup politycznych nie uznała natomiast inwestycji związanych z nowymi wyzwaniami za najważniejszy obecnie priorytet budżetowy.

Badacze zwracają uwagę, że wysokie poparcie wyborców Vlaams Belang dla obniżek podatków jest zaskakujące, ponieważ temat ten tradycyjnie cieszy się większym zainteresowaniem po stronie francuskojęzycznej. Wśród większości wyborców flamandzkich znajduje się on raczej na końcu listy priorytetów, podczas gdy wśród francuskojęzycznych respondentów należy do najważniejszych zagadnień.

W Walonii obniżenie podatków najczęściej wskazywali wyborcy skrajnie lewicowej PTB, natomiast w Brukseli zwolennicy DéFI. Poza tym podziały polityczne pozostają podobne do tych obserwowanych we Flandrii – wyborcy ugrupowań centroprawicowych najczęściej opowiadają się za zmniejszeniem długu publicznego, podczas gdy elektoraty lewicowe stawiają przede wszystkim na poprawę jakości usług publicznych.