Lekarze z kodem „000” pod lupą – posłanka Irina De Knop alarmuje w sprawie możliwych nadużyć

Status prawny i zawodowy lekarzy posiadających tzw. kod kompetencji 000 stał się tematem debaty w Izbie Reprezentantów. Posłanka Irina De Knop (Anders) zwróciła się do federalnego ministra zdrowia Franka Vandenbroucke’a z pytaniami dotyczącymi potencjalnych nadużyć oraz ograniczonej przejrzystości wokół tej grupy. Jak podkreśliła, obecne mechanizmy kontroli są niepełne, co sprawia, że ten obszar systemu ochrony zdrowia może być szczególnie podatny na nieprawidłowości.

Szerokie uprawnienia przy ograniczonej kontroli

Zgodnie z obowiązującymi przepisami lekarze oznaczeni kodem 000 mają prawo do fakturowania świadczeń medycznych, wystawiania recept, zwolnień lekarskich oraz kierowania pacjentów na badania z zakresu biologii klinicznej i diagnostyki obrazowej. Jak zaznaczyła De Knop, dla wielu pacjentów pozostaje jednak niejasne, z jakim dokładnie profilem lekarza mają do czynienia.

Posłanka wskazała również, że państwo nie dysponuje pełnym obrazem działalności tej grupy. Brakuje m.in. danych dotyczących miejsc wykonywania zawodu, rzeczywistych stawek pobieranych ponad refundację, a także informacji o ewentualnych nietypowych schematach wystawiania recept czy zaświadczeń.

Ryzyko nadużyć i wątpliwe praktyki

Zdaniem De Knop system w obecnej formie może sprzyjać nadużyciom. Wpływ na to ma nie tylko potencjalnie niestabilna sytuacja finansowa części lekarzy, lecz także konstrukcja przepisów, która pozostawia pole do niewłaściwego fakturowania czy wystawiania dokumentów na życzenie pacjentów.

Posłanka zwróciła uwagę, że niektórzy pacjenci mogą celowo szukać lekarzy skłonnych łatwo przepisywać leki przeciwbólowe, nasenne czy antybiotyki – czyli środki, których nadmierne stosowanie władze starają się ograniczać. W związku z tym zapytała, czy INAMI nie powinno prowadzić ukierunkowanej analizy tzw. „outlierów”, czyli przypadków odbiegających od normy w zakresie przepisywania leków.

Podniosła również kwestię braku jasności dla pacjentów – czy dopuszczalne jest, by nie wiedzieli, czy konsultują się z uznanym lekarzem ogólnym, czy z lekarzem o kodzie 000. Zasugerowała też rozważenie obowiązku informowania pacjentów o statusie lekarza.

Stanowisko ministra zdrowia

Frank Vandenbroucke zapowiedział, że problem zostanie uwzględniony w przyszłych analizach. Minister poinformował, że zwróci się do INAMI o włączenie tej kwestii do kolejnych opracowań. Jednocześnie przyznał, że obecnie nie istnieją szczegółowe dane dotyczące wszystkich miejsc pracy lekarzy posiadających kod 000 lub 009.

W ramach ustawy o jakości z 2019 r. Federalne Ministerstwo Zdrowia Publicznego (SPF/FOD) oraz INAMI pracują nad rejestrem praktyk medycznych, który ma zapewnić lepszy wgląd w sposób wykonywania zawodu. Wyniki tych prac nie zostały jeszcze opublikowane.

Brak przejrzystości dla pacjentów

Minister przyznał, że sytuacja, w której pacjent nie ma jasnej informacji o statusie lekarza, jest problematyczna. Choć kwalifikacje można sprawdzić na stronie INAMI, rozróżnienie to nie zawsze jest dla pacjentów zrozumiałe i może wymagać dodatkowych wyjaśnień lub zmian systemowych.

Vandenbroucke przypomniał również, że bezprawne posługiwanie się tytułem lekarza stanowi naruszenie artykułu 31 ustawy o jakości praktyki i podlega sankcjom. Sprawy tego typu mogą być rozpatrywane przez Federalną Komisję Kontrolną oraz prokuraturę.

Plan „Handhaving” i działania kontrolne

Minister wskazał, że mechanizmy nadzoru funkcjonują już w ramach planu „Handhaving” na lata 2026-2030, którego celem jest ograniczenie nadużyć i zwiększenie przejrzystości systemu. Program ten obejmuje również działania kontrolne dotyczące lekarzy z kodem 000.

Zagadnienie to zostało uwzględnione w pracach SECM – służby odpowiedzialnej za kontrolę medyczną, która prowadzi działania nadzorcze w systemie ochrony zdrowia.

Możliwe zmiany w przepisach

W reakcji na odpowiedź ministra Irina De Knop przedstawiła możliwe kierunki zmian w obowiązujących regulacjach. Jednym z rozwiązań mogłoby być ograniczenie niektórych uprawnień lekarzy z kodem 000, zwłaszcza w sytuacjach, gdy nie posiadają oni odpowiedniej specjalizacji uzupełniającej.

Posłanka zasugerowała także rozważenie wprowadzenia nowych specjalizacji, na przykład dla lekarzy medycyny pracy czy lekarzy wykonujących zadania kontrolne. Jej zdaniem takie zmiany pozwoliłyby lepiej dostosować ramy prawne do rzeczywistego zakresu obowiązków poszczególnych grup zawodowych w systemie opieki zdrowotnej.