Walońskie kolejowe „duchy” wreszcie z datą zakończenia – RER w 2034, Bruksela-Luksemburg w 2030

Zarządca belgijskiej infrastruktury kolejowej Infrabel może wreszcie wskazać konkretne terminy zakończenia dwóch najbardziej opóźnionych projektów kolejowych w Walonii. Modernizacja osi Bruksela-Luksemburg ma zostać ukończona do 2030 r., natomiast prace nad siecią szybkiej kolei aglomeracyjnej RER wokół Brukseli mają zakończyć się w 2034 r. Jak zapewniają Infrabel oraz rząd federalny, zarówno harmonogram, jak i finansowanie obu inwestycji są obecnie zabezpieczone – o ile nie pojawią się nieprzewidziane przeszkody.

Koniec ery kolejowych „duchów”

Prezes Infrabel Benoît Gilson podkreśla, że w przypadku projektu RER spółka dysponuje już wszystkimi kluczowymi elementami – zarówno wymaganymi pozwoleniami, jak i finansowaniem. Zaznacza jednak, że nadal istnieje ryzyko nieprzewidzianych trudności, które mogą wpłynąć na realizację prac.

Podobna sytuacja dotyczy osi Bruksela-Luksemburg, znanej jako „oś 3”. Federalny minister mobilności Jean-Luc Crucke z partii Les Engagés podkreśla, że dotrzymanie zobowiązań wobec partnerów z Luksemburga wymaga ukończenia inwestycji do 2030 r. Według niego cel ten jest osiągalny, choć nie można wykluczyć niewielkiego opóźnienia. Obecnie podróż pociągiem na tej trasie trwa ponad trzy godziny, podczas gdy samochodem zajmuje około 2 godzin i 40 minut.

Przeredagowanie planu inwestycyjnego

Ustalenie nowych terminów to efekt szerokiej rewizji planu inwestycyjnego kolei na lata 2023-2032, obejmującego około 160 różnych projektów. Dokument ma zostać zatwierdzony przez rząd federalny jeszcze w piątek.

Jak wyjaśnia Benoît Gilson, konieczne było dostosowanie listy inwestycji do aktualnych potrzeb, realiów oraz możliwości finansowych. Część projektów wymagała dodatkowych przygotowań lub uzgodnień międzynarodowych, co wymusiło ich przesunięcie w czasie.

Dwa duże projekty przesunięte w czasie

W wyniku tej rewizji dwa duże przedsięwzięcia zostały odłożone na okres po 2032 r. Szef Infrabel podkreśla, że nie zostały one anulowane, lecz jedynie przesunięte.

Pierwszym projektem jest linia towarowa Gandawa-Terneuzen, której realizację utrudnia złożoność porozumień transgranicznych z Holandią. Drugim jest modernizacja stacji Antwerpia-Berchem, gdzie problemem okazał się brak porozumienia między zaangażowanymi stronami.

Dzięki tym decyzjom uwolniono 124,5 miliona euro. Dodatkowo Infrabel pozyskał 52 miliony euro z funduszy europejskich. Po roku prac nad aktualizacją planu oraz dzięki oszczędnościom wynikającym z przetargów udało się przygotować nową listę inwestycji, którą minister Crucke i rząd federalny mają zatwierdzić.

Modernizacja osi Bruksela-Luksemburg

Jednym z kluczowych projektów pozostaje modernizacja osi Bruksela-Luksemburg, obejmującej linie 161 i 162. Obecnie pociągi osiągają tam maksymalną prędkość 120 km/h ze względu na liczne zakręty na trasie.

Planowane prace mają zwiększyć prędkość handlową i poprawić komfort podróży. Projekt ten realizowany jest od wielu lat – jego inauguracja miała miejsce już w 2007 r. Od tego czasu inwestycja była wielokrotnie modyfikowana, co wydłużało czas realizacji i podnosiło koszty.

Dodatkowym wyzwaniem pozostaje stosowanie klucza podziału inwestycji 60/40 między Flandrią a Walonią. Zarówno minister, jak i prezes Infrabel przyznają, że projekt ten bywał wykorzystywany jako element równoważący w tym systemie finansowania.

Finansowanie i pozwolenia dla RER

W przypadku sieci RER, polegającej na rozbudowie wybranych odcinków do czterech torów w celu usprawnienia ruchu wokół Brukseli, największym wyzwaniem było dotychczas zapewnienie pełnego finansowania. Na początku rozmów z ministrem Crucke prezes Infrabel wskazywał na brak około 300 milionów euro.

Obecnie sytuacja uległa zmianie. Spółka uzyskała zapewnienia dotyczące brakujących pozwoleń budowlanych – porozumienie zostało osiągnięte m.in. z gminą Linkebeek. Finansowanie projektu również zostało ostatecznie zabezpieczone.

Ostrożność podyktowana historią projektu

Mimo postępów Infrabel zachowuje ostrożność, zwłaszcza w przypadku projektu RER, który w przeszłości wielokrotnie napotykał trudności. Formalne pozwolenia budowlane nie zostały jeszcze wydane.

Pierwotnie sieć RER miała zostać ukończona już w 2012 r., a prace rozpoczęto w 2004 r. Po latach opóźnień i zmian Infrabel może dziś – z zachowaniem rezerwy – wskazać konkretne terminy zakończenia obu projektów: 2030 r. dla osi Bruksela-Luksemburg oraz 2034 r. dla RER. Oba przedsięwzięcia od lat uchodzą za symbole opóźnień inwestycyjnych w Walonii i pochłaniają znaczną część środków przypadających temu regionowi w ramach podziału 60/40.