Renowacja Pałacu Sprawiedliwości przekroczy 600 mln euro

Całkowity koszt renowacji brukselskiego Pałacu Sprawiedliwości szacowany jest na ponad 600 milionów euro. Informację tę ujawniono w odpowiedzi na zapytanie parlamentarne posłanki Britt Huybrechts z partii Vlaams Belang skierowane do minister odpowiedzialnej za Régie des Bâtiments Vanessy Matz z partii Les Engagés. Mimo ogromnej skali wydatków część ekspertów uważa jednak, że koszty są uzasadnione, biorąc pod uwagę znaczenie i stan techniczny jednego z najważniejszych budynków państwowych w Belgii.

Ponad cztery dekady rusztowań

Pałac Sprawiedliwości w Brukseli od ponad czterdziestu lat pozostaje otoczony rusztowaniami, które na stałe wpisały się w panoramę miasta. Dopiero w październiku 2023 r. rozpoczęły się właściwe prace renowacyjne przy fasadzie tego zabytkowego gmachu objętego ochroną konserwatorską. Ich zakończenie planowane jest na 2030 r.

Obecne szacunki wskazują, że całkowity koszt renowacji przekroczy 600 milionów euro. Partia Vlaams Belang traktuje tę inwestycję jako przykład problemów władz federalnych z zarządzaniem dużymi projektami infrastrukturalnymi i domaga się przeprowadzenia dochodzenia w sprawie przebiegu całego przedsięwzięcia.

Miliony wydane na same rusztowania

Wydatki związane z projektem pokazują, jak długotrwały i kosztowny jest proces renowacji. Od lat osiemdziesiątych XX wieku na wynajem, montaż, konserwację i wzmocnienie rusztowań wokół budynku przeznaczono już blisko 5 milionów euro.

Od 2018 r. na prace przygotowawcze, rusztowania oraz pierwsze etapy restauracji elewacji wydano około 28,5 miliona euro. Na kolejne etapy renowacji fasady zarezerwowano dodatkowe 100 milionów euro. Największą część budżetu pochłonie jednak modernizacja wnętrz, której koszt szacowany jest na około 480 milionów euro.

Monument o wyjątkowym znaczeniu

Pałac Sprawiedliwości zaprojektowany przez architekta Josepha Poelaerta został oddany do użytku w 1883 r. W chwili ukończenia był największym budynkiem w Europie i przewyższał rozmiarami nawet Bazylikę św. Piotra w Rzymie. Do dziś pozostaje jednym z największych gmachów sądowych na świecie.

Powierzchnia budynku wynosi około 26 000 metrów kwadratowych, a wraz z parkingami podziemnymi sięga około 52 000 metrów kwadratowych. Jego położenie również ma wymiar symboliczny – znajduje się na osi łączącej Pałac Królewski i siedzibę parlamentu, co odzwierciedla trzy filary władzy państwowej: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.

Eksperci: koszt jest uzasadniony

Dirk Van Gerven, były dziekan brukselskiej palestry i członek zarządu Fundacji Poelaerta, uważa, że choć kwota przekraczająca 600 milionów euro robi ogromne wrażenie, jest ona w dużej mierze uzasadniona. Jego zdaniem przez dziesięciolecia budynek był niedostatecznie konserwowany, co doprowadziło do poważnego pogorszenia jego stanu technicznego.

Jak podkreśla Van Gerven, w latach 1984–2015 praktycznie nie prowadzono żadnych poważniejszych prac przy samym gmachu, ograniczając się jedynie do minimalnej bieżącej konserwacji. Rusztowania montowano przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa, ponieważ już od początku lat osiemdziesiątych z kopuły odpadały fragmenty elewacji.

Zdaniem eksperta renowacja wnętrz za około 480 milionów euro nie jest przesadnie wysoką kwotą, jeśli porównać ją z kosztami modernizacji innych monumentalnych budynków publicznych w Europie. Modernizacja obejmuje bowiem nie tylko odnowienie pomieszczeń, lecz także dostosowanie infrastruktury do potrzeb wymiaru sprawiedliwości na kolejne dziesięciolecia.

Wieloletnie zaniedbania i trudne warunki pracy

Van Gerven zwraca uwagę, że obecny stan części pomieszczeń w Pałacu Sprawiedliwości jest bardzo zły. W wielu miejscach występują poważne problemy z wilgocią, a tynki wymagają pilnej wymiany. Według jego relacji pracownicy sądów często pracują w pomieszczeniach dotkniętych pleśnią, a w budynku pojawiają się również szczury.

Przełomowa decyzja zapadła dopiero w 2015 r., kiedy władze federalne postanowiły, że wymiar sprawiedliwości pozostanie w Pałacu Sprawiedliwości i że budynek zostanie poddany kompleksowej renowacji. Od tego momentu projekt zaczął stopniowo nabierać tempa.

Pełna renowacja dopiero w 2040 r.

Celem całego przedsięwzięcia jest przywrócenie Pałacowi Sprawiedliwości jego historycznego wyglądu przy jednoczesnym dostosowaniu budynku do współczesnych standardów technicznych, ekologicznych i funkcjonalnych.

Prace przy fasadzie mają zakończyć się około 2030 r., natomiast pełna renowacja obejmująca również wnętrza budynku planowana jest dopiero na 2040 r.