Belgia, Holandia i Luksemburg zacieśniają współpracę w walce z oszustwami socjalnymi

W poniedziałek 9 marca 2026 r. państwa Beneluksu podpisały nowy traktat mający wzmocnić walkę z transgranicznymi oszustwami socjalnymi oraz dumpingiem społecznym. Porozumienie zakłada prowadzenie skoordynowanych kontroli, przyspieszenie wymiany informacji między służbami kontrolnymi trzech krajów oraz pogłębienie współpracy przy odzyskiwaniu nienależnie wypłaconych świadczeń i składek. W imieniu Belgii dokument podpisał federalny minister zdrowia i spraw społecznych Frank Vandenbroucke (Vooruit).

Wspólne kontrole ponad granicami

Nowy traktat wprowadza konkretne narzędzia, które mają ułatwić wykrywanie nadużyć na rynku pracy w regionie Beneluksu. Jednym z najważniejszych rozwiązań jest możliwość prowadzenia równoległych kontroli w kilku krajach w ramach jednego postępowania. Inspektorzy z jednego państwa będą mogli brać udział – jako obserwatorzy – w kontrolach prowadzonych na terytorium sąsiednich krajów. Taka forma współpracy ma znacząco zwiększyć skuteczność wykrywania nieprawidłowości, które do tej pory bywały trudne do zidentyfikowania ze względu na transgraniczny charakter wielu form zatrudnienia.

Walka z nadużyciami przy delegowaniu pracowników

Porozumienie szczególny nacisk kładzie na zwalczanie nadużyć związanych z delegowaniem pracowników oraz pracą transgraniczną. Jednym z kluczowych elementów nowych regulacji jest usprawnienie procedury sprawdzania formularza A1 – dokumentu określającego, w którym kraju należy odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne. Wątpliwości dotyczące prawidłowości tego dokumentu mają być rozpatrywane znacznie szybciej niż dotychczas. Ma to ograniczyć nadużycia polegające na unikaniu opłacania składek w kraju, w którym praca jest faktycznie wykonywana.

Odzyskiwanie nienależnych świadczeń i składek

Nowe porozumienie wzmacnia również współpracę między trzema państwami w zakresie świadczeń społecznych. Traktat przewiduje ułatwienia w odzyskiwaniu nienależnie pobranych świadczeń oraz składek wypłaconych bez podstawy prawnej. Zakres współpracy nie ogranicza się jednak wyłącznie do walki z oszustwami socjalnymi – obejmuje także działania związane z kontrolą bezpieczeństwa, zdrowia oraz warunków pracy.

Benelux jako region pilotażowy dla Unii Europejskiej

Podczas podpisania dokumentu minister Frank Vandenbroucke podkreślił, że w Europie coraz częściej obserwuje się przypadki oszustw socjalnych i dumpingu społecznego. Nowy traktat – jak zaznaczył – znacząco wzmacnia możliwości trzech państw w przeciwdziałaniu tym zjawiskom oraz zwiększa skuteczność ścigania sprawców działających ponad granicami.

Sekretariat Generalny Beneluksu zwrócił uwagę, że porozumienie opiera się na obowiązujących regulacjach Unii Europejskiej dotyczących zabezpieczenia społecznego, jednocześnie wprowadzając bardziej szczegółowe mechanizmy współpracy. Dzięki temu region Beneluksu może pełnić rolę swoistego laboratorium dla wzmocnienia egzekwowania przepisów w całej Unii Europejskiej. Traktat zacznie obowiązywać po jego ratyfikacji przez wszystkie trzy państwa. W przyszłości do porozumienia będą mogły przystąpić również inne kraje.