Unia zakazała eksportu odpadów plastikowych poza kraje OECD – Belgia wysyłała do Azji 24 000 ton opakowań rocznie. Valipac: Europa nie jest gotowa
Od 21 listopada UE nie może wywozić odpadów plastikowych poza OECD. Valipac ostrzega przed brakiem mocy recyklingu, odpadów z niebieskiego worka zakaz nie dotyczy.
Wizualizacja wygenerowana przez SI. Nie przedstawia rzeczywistego zdarzenia ani jego uczestników - Aktualności.BE Od soboty 21 listopada 2026 r. Unia Europejska nie może już wywozić odpadów plastikowych do państw spoza Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Jak podaje nadawca publiczny RTBF w niedzielę 22 listopada, zakaz ma chronić kraje, które często nie mają instalacji do recyklingu i gdzie plastik trafia na dzikie wysypiska albo do morza. Branża recyklingu jest jednak przekonana, że Europa nie jest na to przygotowana. Dotychczas Belgia wysyłała co roku do Azji 24 000 ton opakowań, czyli 35 procent zebranych przemysłowych odpadów plastikowych.
Spis treści
Najpierw magazynowanie, potem spalanie
Odpady trafiały głównie do Wietnamu, Indonezji i Malezji. Jak zaznacza Xavier Lhoir, zastępca dyrektora organizacji Valipac, która w Belgii odpowiada za zbiórkę i recykling opakowań przemysłowych i handlowych, te liczby dobrze oddają sytuację w całej Europie. „Ilości wysyłane do Azji są duże. Tyle samo zostanie teraz w Europie” – mówi.
Według Lhoira na początku plastik będzie magazynowany, ale później nie będzie to już możliwe. Europa nie ma bowiem mocy przemysłowych, by przetworzyć cały ten plastik.
„Nie da się łatwo podwoić ani potroić istniejących mocy recyklingu. Odpady trzeba będzie gdzieś wywieźć. Grozi to tym, że duże ilości plastiku trafią do spalarni, a w niektórych krajach na wysypiska. Ale w Belgii tego już nie robimy” – dodaje.
Odpady z niebieskiego worka bez zmian
Zakaz dotyczy przede wszystkim plastikowych opakowań przemysłowych. Nie obejmuje odpadów z gospodarstw domowych, którymi zarządza prywatna organizacja Fost Plus. Jak podkreśla, wszystkie opakowania segregowane do niebieskiego worka są poddawane recyklingowi w Belgii i w krajach sąsiednich.
Zakaz obowiązuje do 21 maja 2029 r. i może zostać przedłużony. Państwa spoza OECD mogą jednak wystąpić o ponowne przyjmowanie europejskich odpadów, jeśli udowodnią, że potrafią je trwale przetwarzać. Zdaniem Lhoira taki brak przewidywalności nie sprzyja inwestycjom w recykling, które muszą się zwracać przez wiele lat. Dyrektor Valipac pyta też, gdzie sprzedawać surowiec z recyklingu – obowiązek jego wykorzystywania w produkcji ma wejść w życie dopiero od 2030 r. Wolałby, żeby oba rozwiązania zostały ze sobą zgrane.
Belgia wśród liderów recyklingu
W 2024 r. Belgia poddała recyklingowi nieco ponad 58 procent plastikowych odpadów opakowaniowych. Jest jednym z zaledwie trzech krajów, które już osiągnęły unijny cel wyznaczony na 2030 r.
Cała Unia wytwarza rocznie około 40 milionów ton odpadów plastikowych, a eksportuje od 1 do 1,5 miliona ton. Mniej więcej połowa trafiała dotąd do państw spoza OECD, głównie do Azji Południowo-Wschodniej. Najwięcej – 510 000 ton w 2025 r. – otrzymała jednak Turcja, która do OECD należy.