Nowa umowa CDI-E dla nauczycieli w Walonii i Brukseli od września 2027 r. – zamiast mianowania. Opozycja: „to raczej odnawialna umowa na czas określony”
Federacja Walonia-Bruksela przygotowuje umowę CDI-E dla nowych nauczycieli od września 2027 r. Zastąpi mianowanie, ale można ją stracić m.in. poniżej 75 procent etatu.
Wizualizacja wygenerowana przez SI. Nie przedstawia rzeczywistego zdarzenia ani jego uczestników - Aktualności.BE Przyszli nauczyciele w szkołach francuskojęzycznych w Walonii i Brukseli dostaną inny rodzaj umowy niż ich starsi koledzy. Jak podaje dziennik La Libre Belgique w środę 18 listopada 2026 r., ministra edukacji Federacji Walonia-Bruksela Valérie Glatigny (MR) przygotowuje nową umowę na czas nieokreślony nazwaną CDI-E (contrat à durée indéterminée d’employabilité). Ma ona zastąpić mianowanie, z którego dziś korzysta część nauczycieli. Od września 2027 r. mają ją otrzymywać nowi nauczyciele kończący czteroletnie studia nauczycielskie. Reforma statusu nauczycieli to jeden z flagowych punktów umowy koalicyjnej MR i Les Engagés z lata 2024 r. i od początku budzi sprzeciw.
Spis treści
Czym CDI-E różni się od zwykłej umowy
Nie będzie to klasyczna umowa na czas nieokreślony. Nauczyciel nie będzie miał jednego pracodawcy ani stałego miejsca pracy, a gwarantowany wymiar godzin będzie zależał od kilku warunków. Umowę będzie można odebrać m.in. wtedy, gdy nauczyciel w ciągu sześciu lat od rozpoczęcia pracy nie zdobędzie uprawnień pedagogicznych albo gdy przez dwa kolejne lata szkolne nie będzie miał przydziału odpowiadającego 75 procent pełnego etatu.
Dziś, żeby zostać mianowanym, trzeba spełnić warunki stażu pracy, które różnią się w zależności od sieci szkół, a potem czekać, aż mianowany nauczyciel przejdzie na emeryturę i zwolni się etat. Mianowanie daje trwałą pewność zatrudnienia i szeroką ochronę socjalną. Zanim do niego dojdzie, początkujący nauczyciele zwykle przechodzą z jednej umowy na czas określony do drugiej i pracują na niepewnych zastępstwach. Ministra chce dać im większą stabilność i uprościć procedury.
Opozycja i szkoły katolickie mają wątpliwości
Przewodniczący klubu PS w parlamencie Federacji Walonia-Bruksela Martin Casier przyznaje, że w niektórych przypadkach CDI-E pozwoli szybciej dojść do pełnego etatu. Krytykuje jednak sposób wprowadzenia zmian. Jego zdaniem, żeby zapewnić pełny etat, nauczyciele będą musieli godzić się na przenoszenie między szkołami, co odbije się na jakości nauczania.
Po dwóch latach na CDI-E sprawdza się, czy nauczyciel cały czas zachował 75 procent etatu. Jeśli straci kilka godzin i spadnie poniżej tego progu, straci umowę – wyjaśnia Casier, który mówi raczej o „odnawialnej umowie na czas określony” niż o umowie na czas nieokreślony.
Sekretarz generalny Sekretariatu Generalnego Szkolnictwa Katolickiego (Segec) Alexandre Lodez uważa, że CDI-E pozwoli szybciej ustabilizować i zatrzymać w zawodzie początkujących nauczycieli. Zastrzega jednak, że umowa wymaga wolnego etatu, a tych na początku kariery jest mało. Jak podkreśla, pełny etat w jednej szkole od pierwszego dnia pracy to iluzja, bo małe szkoły, zwłaszcza średnie, często nie są w stanie zaoferować nawet czterech piątych etatu.
Bez nowych grup szkół, termin pod znakiem zapytania
Pierwotny projekt z lutego 2026 r. przewidywał utworzenie około 40 grup organów prowadzących szkoły, które koordynowałyby przydziały nauczycieli w danym regionie. Ministra zrezygnowała z tego pomysłu po sprzeciwie m.in. Segec. Jak przekazał jej gabinet, model zmieniono po konsultacjach i wkrótce trafi on do rządu. Casier uważa jednak, że termin września 2027 r. jest „zupełnie nierealny”, bo żaden tekst nie został jeszcze przyjęty w pierwszym czytaniu, a procedury kadrowe przed rokiem szkolnym ruszają już w lutym i marcu.