Belgia bez porozumienia budżetowego – co z emeryturami, zasiłkami i podatkami, gdy rząd przejdzie na tymczasowe „dwunastki”

Federalny rząd Belgii wciąż szuka porozumienia w sprawie budżetu. Jak podaje flamandzki portal Redactie24 w czwartek 12 listopada 2026 roku, nawet jeśli ministrowie dojdą do zgody, Izba Reprezentantów musi jeszcze zatwierdzić budżet wydatków. Jeśli nie uda się to przed Nowym Rokiem, państwo może działać dalej na tymczasowych budżetach. Portal wyjaśnia, co to oznacza dla zwykłych mieszkańców.

Emerytury i zasiłki nie znikają

Tymczasowe kredyty, nazywane potocznie „dwunastkami” (voorlopige twaalfden), pozwalają służbom federalnym pracować dalej, a państwu regulować istniejące zobowiązania. Chodzi m.in. o pensje urzędników federalnych i faktury za prace wykonywane w ramach trwających umów. Jak podkreśla Redactie24, emerytury i świadczenia, do których ktoś ma prawo, nie przepadają z powodu braku porozumienia. Przy tymczasowym finansowaniu na początku 2026 roku przewidziano np. dodatkowe środki na emerytury i dochód integracyjny (leefloon), tak by te wydatki nie były ściśle ograniczone do trzech dwunastych.

Co zostaje wstrzymane

Tymczasowych kredytów nie można natomiast przeznaczać na wydatki nowego rodzaju, na które ustawodawca jeszcze nie wyraził zgody. Jeśli rząd chciałby wprowadzić zupełnie nową federalną premię albo uruchomić nowy program inwestycyjny, to bez odpowiedniego upoważnienia i budżetu nie może jej wypłacić ani sfinansować programu. Firma może przez to dłużej czekać np. na nowy nabór wniosków o dotacje. To jednak co innego niż zapłata faktury za pracę już wykonaną dla państwa.

Podatki bez zmian do czasu ustawy

Same propozycje leżące na stole negocjacyjnym nie zmieniają niczego w zeznaniu podatkowym. Nowy podatek albo zmiana stawki wymaga decyzji ustawowej. Środki już ostatecznie zatwierdzone mogą wejść w życie w zaplanowanym terminie. Jak zaznacza Redactie24, jeśli rozmowy będą się przeciągać, pierwsze realne utrudnienia dotkną przede wszystkim nowych środków, które wciąż czekają na zielone światło.

Limity w bankomatach? Nie w Belgii

Portal przypomina przykład Grecji. Latem 2015 roku rozmowy o międzynarodowej pomocy utknęły, gdy z banków odpływało już dużo pieniędzy. Greckie oddziały bankowe zamknięto na około trzy tygodnie, a w bankomatach obowiązywał limit 60 euro dziennie na kartę. Emerytury obniżano potem w kolejnych rundach, a stawkę VAT m.in. na posiłki w restauracjach podniesiono z 13 do 23 procent. Bezrobocie w 2013 roku sięgnęło 27,5 procent.

Redactie24 podkreśla jednak, że były to skutki kryzysu, który trwał latami i wymagał międzynarodowych pożyczek ratunkowych. W Belgii tymczasowe „dwunastki” oznaczają jedynie przejściową zgodę na wydatki federalne. Konto bankowe i to, co można zrobić kartą płatniczą, pozostają poza tym mechanizmem.