Od listopada zmieni się pensja netto – reforma podatkowa trafia do zaliczek, nie wszyscy na tym zyskają

Od listopada wielu pracowników w Belgii zobaczy na koncie nieco wyższą kwotę, ale część osób otrzyma mniej niż dotychczas. Rząd federalny zaczyna bowiem uwzględniać część reformy podatkowej przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy (précompte professionnel/bedrijfsvoorheffing), którą pracodawca co miesiąc potrąca z wynagrodzenia. Z symulacji firmy obsługującej płace SD Worx, przygotowanych dla dziennika ekonomicznego L’Echo, o których piszą anglojęzyczny portal The Brussels Times i portal RTL Info, wynika, że miesięczna pensja netto może zmienić się – zależnie od sytuacji pracownika – od 16,94 euro na plus do 29,90 euro na minus. Mieszkańców Brukseli czeka ponadto osobna obniżka podatku, ale dopiero w ramach budżetu na 2027 r.

Dlaczego zmienia się pensja netto

Rząd federalny przyjął reformę podatkową w lipcu, a dekret królewski pozwala teraz uwzględnić jej pierwszą część przy obliczaniu miesięcznych zaliczek na podatek. Chodzi o to, aby pracownicy odczuli skutki reformy w bieżących wypłatach, zamiast czekać na rozliczenie rocznego podatku.

Jedną z najważniejszych zmian jest podwyższenie kwoty wolnej od podatku (quotité exemptée d’impôt/belastingvrije som), czyli części dochodu, od której nie płaci się podatku. Zmiana ta dotyczy wszystkich pracowników. Pozostałe elementy reformy mogą jednak działać na niekorzyść niektórych osób, zwłaszcza części rodzin oraz małżeństw.

Osoby samotne na plus

Na wyższej kwocie wolnej od podatku skorzystają osoby samotne, które nie mają nikogo na utrzymaniu. Większa część ich dochodu pozostanie bowiem nieopodatkowana.

W przypadku osoby samotnej bez osób na utrzymaniu symulacje pokazują wzrost wynagrodzenia netto o 8,47 euro miesięcznie, niezależnie od wysokości pensji – powiedziała dziennikowi L’Echo Noémie Kalantari, konsultantka SD Worx.

Nie oznacza to jednak, że wszyscy pracownicy zobaczą na listopadowym pasku wynagrodzenia wyższą kwotę netto.

Rodziny z trojgiem i więcej dzieci mogą stracić

Część osób, w tym gospodarstwa domowe z trojgiem lub większą liczbą dzieci na utrzymaniu, może otrzymać na rękę mniej niż dotychczas. Dodatki do kwoty wolnej przysługujące takim rodzinom zostały bowiem czasowo zamrożone na poziomie z 2025 r. Tymczasem zaliczki podatkowe pobierane wcześniej w tym roku uwzględniały już indeksację tych dodatków. W rezultacie od listopada pensja netto części rodzin może się obniżyć. Jak zwraca uwagę RTL Info, dodatek do kwoty wolnej na jedno dziecko pozostające na utrzymaniu został natomiast zwiększony, co dodatkowo zmniejsza wysokość podatku.

Iloraz małżeński stopniowo ograniczany

Skutki zmian mogą odczuć również małżonkowie oraz osoby pozostające w prawnie zarejestrowanym związku (cohabitation légale/wettelijke samenwoning), ponieważ reforma zakłada stopniowe ograniczanie ilorazu małżeńskiego (quotient conjugal/huwelijksquotiënt). Jest to mechanizm podatkowy, który może obniżyć podatek pary w sytuacji, gdy jeden z partnerów zarabia znacznie więcej od drugiego. Fiskus traktuje wówczas część jego dochodu tak, jakby została osiągnięta przez współmałżonka. Ponieważ wraz ze wzrostem dochodu rośnie także stawka podatkowa, przeniesiona część dochodu jest opodatkowana według niższej stawki. Według RTL Info ulga jest ograniczana od tego roku, a do 2029 r. zostanie zmniejszona o połowę. W przypadku części par zmniejszenie tej korzyści może okazać się większe niż zysk wynikający z podwyższenia kwoty wolnej.

Przykładowo osoba pozostająca w związku małżeńskim, której partner nie osiąga żadnych dochodów, przy wynagrodzeniu wynoszącym 3 500 euro brutto miesięcznie może zyskać 16,94 euro netto miesięcznie. Jeżeli jednak jej miesięczna pensja wynosi 6 000 euro brutto, wynagrodzenie netto może spaść o 18,91 euro miesięcznie.

Według wyliczeń SD Worx w przypadku pracowników pozostających w związku małżeńskim i mających dzieci na utrzymaniu miesięczne wynagrodzenie netto może zmienić się od wzrostu o 13,47 euro do spadku o 29,90 euro. Wynik zależy od wysokości pensji, liczby dzieci oraz dochodów osiąganych przez partnera.

Wyrównanie za pierwsze miesiące roku

Jak wyjaśnia RTL Info, za pierwszych dziesięć miesięcy roku, kiedy miesięczne zaliczki podatkowe nie uwzględniały jeszcze tych zmian, rozliczenie nastąpi przy wymiarze podatku. W 2027 lub 2028 r., po otrzymaniu decyzji podatkowej dotyczącej dochodów osiągniętych w 2026 r., pracownicy zobaczą różnicę w wysokości podatku do dopłaty albo kwoty podlegającej zwrotowi. Większa część reformy podatkowej ma wejść w życie dopiero w 2029 r., a wdrożenie części rozwiązań przesunięto nawet na 2030 r., czyli już po zakończeniu obecnej kadencji.

Bruksela obniża dodatek regionalny

Mieszkańców Brukseli obejmie dodatkowo osobna obniżka podatku. Jest ona częścią budżetu na 2027 r. i dotyczy rocznego podatku dochodowego, dlatego jej efekt nie pojawi się na listopadowym pasku wynagrodzenia.

Rząd Regionu Stołecznego Brukseli obniża regionalny dodatek do podatku dochodowego od osób fizycznych z 32,591 procent do 31,258 procent. Oznacza to spadek o 1,333 punktu procentowego.

Oszczędność nie będzie jednak jednakowa dla wszystkich podatników, ponieważ podatek regionalny jest obliczany na podstawie kwoty federalnego podatku dochodowego płaconego przez daną osobę. Przykładowo osoba samotna zarabiająca 3 500 euro brutto miesięcznie może zaoszczędzić 191 euro rocznie, czyli około 16 euro miesięcznie. W przypadku osoby zarabiającej 10 000 euro brutto miesięcznie oszczędność może wynieść około 534 euro rocznie, czyli 44,50 euro miesięcznie. Ostateczna kwota może zależeć także od dochodu podlegającego opodatkowaniu, liczby dzieci na utrzymaniu, kosztów uzyskania przychodu, odliczeń oraz gminnego dodatku do podatku dochodowego.

Więcej czy mniej na koncie

Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich pracowników. Dla części osób wyższa kwota wolna od podatku przełoży się na więcej pieniędzy w portfelu. U innych zmiany dotyczące rodzinnych dodatków do kwoty wolnej albo ograniczenie ilorazu małżeńskiego mogą zniwelować tę korzyść, a w niektórych przypadkach doprowadzić nawet do spadku wynagrodzenia netto.

Listopadowe zmiany będą więc odczuwalne w różnym stopniu, zależnie od wysokości wynagrodzenia oraz sytuacji osobistej i rodzinnej pracownika. Jak podsumowuje The Brussels Times, na zmianach podatkowych co do zasady bardziej skorzystają osoby osiągające wyższe dochody, ale końcowy efekt będzie zależał również od sytuacji rodzinnej i miejsca zamieszkania.