Coraz więcej osób wykluczonych z systemu zasiłków trafia do CPAS/OCMW – 43 procent zamiast prognozowanej jednej trzeciej

Dane publikowane co miesiąc przez federalne ministerstwo ds. integracji społecznej pokazują, że skutki reformy systemu zasiłków dla bezrobotnych są poważniejsze, niż zakładał rząd federalny. Ze statystyk obejmujących okres od stycznia do sierpnia 2026 r. wynika, że po utracie świadczenia niemal co druga osoba otrzymuje dochód integracyjny z gminnego ośrodka pomocy społecznej. Rząd federalny przewidywał, że pozytywną decyzję CPAS/OCMW otrzyma jedna trzecia osób wykluczonych z systemu zasiłków.

Statystyki wyraźnie powyżej prognoz

Po dużych falach wykluczeń ze stycznia, marca, kwietnia i lipca można było oczekiwać spadku albo przynajmniej ustabilizowania się odsetka osób, które po utracie zasiłku zwracają się o pomoc społeczną. Dane po wakacjach pokazują jednak, że rzeczywisty poziom nadal wyraźnie odbiega od założeń rządu.

Statystyki z końca sierpnia obejmują zarówno osoby, które po roku utraciły zasiłek dla osób wchodzących na rynek pracy, jak i te, którym po dwóch latach wygasło prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W skali kraju z systemu wykluczono 132 730 osób, z czego 57 137 uzyskało dochód integracyjny. Oznacza to 43 procent, czyli znacznie więcej niż zakładane przez większość federalną 33 procent.

Flandria jedynym regionem w granicach założeń

W tym zestawieniu jedynie Flandria mieści się w prognozach, osiągając wynik 32,7 procent. Region ten jeszcze przed reformą notował stosunkowo niskie bezrobocie, rynek pracy zbliżony do pełnego zatrudnienia oraz niedobory pracowników.

Znaczenie ma również sytuacja demograficzna. Przeciętnie starsza populacja może oznaczać, że część starszych bezrobotnych uniknęła wykluczenia dzięki spełnieniu kryteriów wieku i stażu pracy albo przeszła na emeryturę. Chodzi o osoby mające co najmniej 55 lat oraz, według zasad obowiązujących w 2026 r., 31 lat pracy, przy czym każdy taki rok musi obejmować co najmniej 156 przepracowanych dni.

W pozostałych regionach wskaźniki systematycznie przekraczają poziom 33 procent. W Brukseli przejście z systemu zasiłków do pomocy społecznej dotyczy 45,2 procent osób, co oznacza 33 441 przyznanych dochodów integracyjnych. W Walonii wskaźnik wynosi 47,6 procent spośród 63 630 osób wykluczonych, a we Wspólnocie Niemieckojęzycznej 49,7 procent spośród 581 osób. W największych miastach kraju napływające dane wskazują na wartości od około 50 do 60 procent.

Czy zarezerwowane środki wystarczą

W tej sytuacji pojawia się pytanie, czy wystarczająca okaże się pula przeznaczona na pokrycie – początkowo w całości – wypłat dodatkowych dochodów integracyjnych. Rząd federalny przeznaczył na ten cel 300 milionów euro, zakładając przejście do CPAS/OCMW 33 procent osób wykluczonych, czyli 43 800 osób według ostatnich opublikowanych danych. Tymczasem pod koniec sierpnia liczba ta była już o 13 337 wyższa.

Nie wiadomo jeszcze, czy koalicja Arizona zdecyduje się zwiększyć środki na rekompensaty dla ośrodków pomocy społecznej.

Jest jeszcze zbyt wcześnie, by oceniać skutki tej reformy – przekazała za pośrednictwem rzeczniczki federalna minister ds. integracji społecznej Anneleen Van Bossuyt (N-VA).

Jak podkreśla minister, resort uważnie śledzi napływ wniosków do CPAS/OCMW.

W tych pierwszych falach chodzi w szczególności o osoby, które bywają bezrobotne od ośmiu, a nawet 20 lat. Ich powrót do zatrudnienia nie nastąpi z dnia na dzień. Ale koniec zasiłku dla bezrobotnych nie oznacza końca ich drogi. Przeciwnie: ośrodki pomocy społecznej będą teraz intensywnie pracować z tymi osobami, aby pomóc im odzyskać samodzielność i, tam gdzie to możliwe, doprowadzić je do zatrudnienia – dodała.

Gabinet minister wyjaśnia ponadto, że federalne finansowanie przewidziane jako rekompensata za przyznane dochody integracyjne zmienia się wraz z napływem wniosków. Jeśli zarezerwowana pula okaże się niewystarczająca, budżet początkowy zostanie odpowiednio dostosowany. Duża liczba osób ubiegających się o dochód integracyjny zwiększyła również obciążenie pracą pracowników socjalnych w części belgijskich ośrodków pomocy społecznej.