Planowana przez rząd federalny reforma systemu zasiłków dla bezrobotnych może znacząco obciążyć belgijskie ośrodki pomocy społecznej CPAS/OCMW (Centres Publics d’Action Sociale/Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn). Z wyliczeń Federacji CPAS, przytoczonych przez telewizję RTBF, wynika, że w latach 2026-2029 koszt zmian dla tych instytucji może sięgnąć blisko miliarda euro. Znaczna część tego obciążenia nie zostałaby pokryta przez budżet federalny.
Wykluczenie części bezrobotnych z systemu świadczeń
Jednym z głównych elementów reformy jest wyłączenie osób długotrwale bezrobotnych z systemu zasiłków oraz wprowadzenie ograniczenia czasowego wypłaty świadczeń. Osoby, które utracą prawo do zasiłku dla bezrobotnych, będą mogły zwrócić się o pomoc do lokalnych ośrodków CPAS/OCMW.
W praktyce oznacza to, że część kosztów zostanie przeniesiona z systemu ubezpieczeń społecznych na lokalne instytucje pomocy społecznej. Osoby pozbawione prawa do zasiłku będą mogły ubiegać się m.in. o zasiłek integracyjny (revenu d’intégration) lub inne formy wsparcia socjalnego.
Koszt reformy może sięgnąć 995 milionów euro
Szacunki Federacji CPAS zakładają, że około jedna trzecia osób wykluczonych z systemu zasiłków dla bezrobotnych zgłosi się po pomoc do ośrodków pomocy społecznej. Przy takim scenariuszu łączny koszt dla CPAS/OCMW w całym kraju wyniósłby około 995 milionów euro w ciągu czterech lat.
Największą część tej kwoty – około 631 milionów euro w latach 2026-2029 – stanowiłyby wypłaty zasiłków integracyjnych. W tej sumie uwzględniono już częściową refundację przewidzianą przez rząd federalny, jednak mimo tego obciążenie finansowe dla samorządów pozostaje bardzo wysokie.
Dodatkowo około 170 milionów euro mogłyby pochłonąć inne formy wsparcia socjalnego dla osób, które nie spełnią kryteriów przyznania zasiłku integracyjnego. Ośrodki CPAS/OCMW będą też musiały zwiększyć zatrudnienie, aby obsłużyć napływ nowych spraw.
Rzeczywisty koszt może być jeszcze wyższy
Łącznie wszystkie te wydatki mogą zbliżyć całkowity koszt reformy dla ośrodków pomocy społecznej do granicy miliarda euro. Jednocześnie eksperci podkreślają, że jest to jedynie scenariusz oparty na określonych założeniach.
Jeżeli po pomoc zgłosi się więcej niż zakładana jedna trzecia osób pozbawionych zasiłku dla bezrobotnych, rzeczywiste koszty dla CPAS/OCMW mogą okazać się jeszcze wyższe. Ostateczna skala obciążenia będzie więc zależeć od liczby osób, które po utracie świadczeń trafią do lokalnego systemu pomocy społecznej.
