Agencja Bruxelles-Propreté podsumowała wyniki szeroko zakrojonej kampanii czystości, realizowanej w minionym roku na terenie 14 gmin regionu stołecznego. Trzecia edycja tej kompleksowej inicjatywy, łączącej działania informacyjne z egzekwowaniem przepisów dotyczących wystawiania odpadów, przyniosła wyraźną poprawę w zakresie przestrzegania zasad gospodarki śmieciowej. Dzięki skoordynowanej pracy służb porządkowych, współpracy z władzami lokalnymi oraz systematycznemu nakładaniu kar, odsetek nieprawidłowo wystawionych worków z odpadami spadł średnio do 30 procent. Oznacza to poprawę o 5 punktów procentowych w porównaniu z wynikami z 2024 r. Program realizowany przy wsparciu organizacji Fost Plus w 2025 r. wyróżniał się szczególnie intensywną współpracą pomiędzy agencją regionalną a administracjami komunalnymi, co przełożyło się na skuteczniejsze interwencje w terenie i trwalsze zmiany zachowań mieszkańców.
Koncepcja szeroko zakrojonej kampanii czystości opiera się na wieloetapowym, długofalowym podejściu do problemu niewłaściwego postępowania z odpadami komunalnymi. W przeciwieństwie do jednorazowych akcji kontrolnych strategia ta zakłada systematyczne oddziaływanie na wybrane obszary przez dłuższy czas. Celem jest nie tylko doraźna poprawa sytuacji, lecz także trwała zmiana nawyków oraz zwiększenie świadomości obowiązujących regulacji. Wyniki programu pokazują, że połączenie edukacji, widocznych działań w przestrzeni publicznej oraz konsekwentnego karania wykroczeń pozostaje najskuteczniejszym narzędziem poprawy kultury gospodarowania odpadami w mieście.
Metodologia i przebieg czterdziestodniowych operacji
Każda szeroko zakrojona kampania czystości była realizowana przez około 40 dni w starannie wytypowanych dzielnicach wymagających interwencji. Operację rozpoczynano od identyfikacji obszarów problemowych oraz wykonania pomiaru wstępnego, polegającego na przeliczeniu worków z odpadami wystawionych poza dozwolonymi dniami i godzinami. Równocześnie w dzielnicach pojawiały się plakaty informujące o rozpoczęciu kampanii, co miało przygotować mieszkańców na nadchodzące działania.
Drugi etap obejmował bezpośrednie działania edukacyjne prowadzone przez zespoły terenowe. Pracownicy spotykali się z mieszkańcami i przypominali im obowiązujące zasady dotyczące wystawiania poszczególnych rodzajów odpadów. Bezpośredni kontakt miał kluczowe znaczenie dla wyjaśniania wątpliwości oraz eliminowania błędów wynikających z nieznajomości przepisów.
Trzeci etap polegał na intensywnych kontrolach realizowanych przez wspólne zespoły pracowników komunalnych służb porządkowych oraz przedstawicieli Bruxelles-Propreté. Nieprawidłowo wystawione worki były usuwane, a funkcjonariusze podejmowali próby identyfikacji sprawców naruszeń. W przypadkach ustalenia tożsamości nakładano mandaty karne. Operację kończył pomiar końcowy, umożliwiający obiektywną ocenę efektów. Wyniki prezentowano mieszkańcom za pomocą kolejnej serii plakatów pokazujących skalę poprawy.
Ponad 550 mandatów karnych w skali regionu
Egzekwowanie przepisów stanowiło integralną część szeroko zakrojonej kampanii czystości i przyniosło wymierne konsekwencje finansowe dla osób łamiących regulamin. W 2025 r. wystawiono łącznie ponad 550 mandatów karnych za nieprawidłowe postępowanie z odpadami. Wysokość grzywien zależała od rodzaju i skali naruszenia, jednak średnia kara wyniosła około 300 euro. Sankcje te miały wyraźny efekt odstraszający i znacząco zwiększyły motywację do przestrzegania zasad.
Systematyczne karanie wykroczeń oparto na założeniu, że działania edukacyjne nie zawsze wystarczają. Wprowadzenie realnych konsekwencji finansowych okazało się szczególnie skuteczne wobec osób, które wcześniej świadomie ignorowały obowiązujące przepisy.
Koekelberg i Watermael-Boitsfort na czele zestawienia
Efekty szeroko zakrojonej kampanii czystości różniły się w zależności od gminy, co wynikało z lokalnych uwarunkowań, struktury społecznej oraz poziomu zaangażowania władz. Najlepsze rezultaty osiągnięto w gminie Koekelberg, gdzie pomiędzy początkiem a końcem operacji odsetek nieprawidłowo wystawionych worków spadł do zera.
Bardzo dobre wyniki odnotowano także w Watermael-Boitsfort, gdzie problem zmniejszył się o 88 procent. Znaczącą poprawę zanotowały również Evere, ze spadkiem o 58,5 procent, oraz Etterbeek, gdzie redukcja wyniosła 58 procent. W gminie Jette odsetek nieprawidłowo wystawionych odpadów zmalał o 53 procent.
Wyniki umiarkowane i obszary wymagające dalszych działań
Do gmin z wynikami pośrednimi zaliczono Auderghem, gdzie problem zmniejszył się o 40 procent, Brukselę-Miasto z poprawą o 39 procent, Ixelles ze spadkiem o 32 procent oraz Schaerbeek z redukcją o 31 procent. Choć poprawa była wyraźna, skala zmian była mniejsza niż w gminach-liderach.
Najmniejsze postępy zanotowano w Forest, gdzie spadek wyniósł 23 procent, w Woluwe-Saint-Lambert z redukcją o 21 procent, w Berchem-Sainte-Agathe z poprawą o 20 procent oraz w Saint-Josse-ten-Noode, gdzie problem zmniejszył się jedynie o 13 procent. W tych gminach konieczne będą dodatkowe, wzmocnione działania.
Szczególnym przypadkiem okazał się Anderlecht. Pomimo przeprowadzenia pełnej szeroko zakrojonej kampanii czystości nie odnotowano tam żadnej poprawy. Wynik ten wskazuje na potrzebę szczegółowej analizy przyczyn niepowodzenia oraz opracowania nowej strategii dostosowanej do specyfiki tej gminy.
Operacje w toku i perspektywy na 2026 r.
W gminach Woluwe-Saint-Pierre oraz Uccle szeroko zakrojona kampania czystości nadal trwa. Ostateczne wyniki tych działań mają zostać opublikowane wiosną 2026 r., co pozwoli na pełniejszą ocenę skuteczności programu w całym regionie stołecznym.
Jak podkreśla Bruxelles-Propreté, kampania pozwoliła wypracować skuteczne mechanizmy współpracy pomiędzy agencją regionalną a administracjami komunalnymi oraz wyraźnie przypomniała mieszkańcom o ich odpowiedzialności za właściwe postępowanie z odpadami. Agencja zapowiedziała kontynuację szeroko zakrojonej kampanii czystości w 2026 r., w tym powroty do wybranych dzielnic w celu utrwalenia osiągniętych efektów i wykształcenia trwałych nawyków wśród mieszkańców.
