Bruksela odnotowała w 2025 r. gwałtowny wzrost aktywności prokuratury w zakresie ścigania przestępstw. Liczba osób objętych nakazami aresztowania podwoiła się, a ogólna liczba podejrzanych przekazanych do dyspozycji prokuratury niemal potroiła w porównaniu z rokiem poprzednim. Dane opublikowane w rocznym raporcie prokuratury potwierdzają skutki bardziej restrykcyjnej polityki karnej wdrożonej po objęciu stanowiska przez prokuratora królewskiego Juliena Moinila na początku stycznia 2025 r. Od tego momentu brukselska prokuratura konsekwentnie realizuje strategię zero tolerancji wobec przestępczości, co znajduje odzwierciedlenie w rosnącej liczbie postępowań, zatrzymań i aresztowań.
Nowy prokurator królewski w ciągu kilkunastu miesięcy stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci belgijskiego wymiaru sprawiedliwości. Jego publiczne wystąpienia oraz zapowiedzi bezkompromisowej walki z przestępczością przyciągnęły uwagę mediów i opinii publicznej. Kluczowym priorytetem jego działań pozostaje zwalczanie gangów narkotykowych, uznawanych za jedno z głównych zagrożeń dla bezpieczeństwa osób mieszkających w Brukseli.
Trzykrotny wzrost liczby przekazanych prokuraturze
Roczne sprawozdanie prokuratury za 2025 r. pokazuje skalę zmian w funkcjonowaniu organów ścigania w stolicy. W ciągu roku 10 569 pełnoletnich podejrzanych zostało przekazanych do dyspozycji prokuratury, wobec 3 852 osób w 2024 r. Oznacza to niemal trzykrotny wzrost. Równie wyraźna tendencja dotyczy nieletnich – ich liczba zwiększyła się z 627 do 1 592.
Przekazanie podejrzanego do prokuratury oznacza doprowadzenie zatrzymanej osoby bezpośrednio do sądu, gdzie natychmiast podejmowane są decyzje procesowe. Od tego momentu prokuratura ma 48 godzin na określenie dalszego biegu sprawy, który może obejmować umorzenie, zaproponowanie ugody polubownej lub skierowanie aktu oskarżenia do sądu.
Podwojenie liczby nakazów aresztowania
Szczególnie istotny wzrost odnotowano w przypadku najpoważniejszych spraw, w których konieczne jest tymczasowe pozbawienie wolności. W takich sytuacjach prokuratura występuje do sędziego śledczego o wydanie nakazu aresztowania. W 2025 r. wydano 2 222 takie decyzje, podczas gdy rok wcześniej było ich 1 092.
Dane te wskazują na częstsze sięganie po środki zapobiegawcze wobec sprawców najcięższych przestępstw, w tym przestępstw z użyciem przemocy, handlu narkotykami oraz działalności zorganizowanych grup przestępczych. Celem jest izolowanie najbardziej niebezpiecznych osób i ograniczenie ich wpływu na bezpieczeństwo publiczne.
Przyspieszone postępowania sądowe
Istotną rolę w nowej polityce karnej odgrywają postępowania prowadzone w trybie przyspieszonym. W 2025 r. do sądu skierowano 2 520 spraw w tym trybie, wobec 907 rok wcześniej. Procedura ta pozwala na szybkie zakończenie spraw, w których okoliczności czynu są jednoznaczne, a sprawca został ustalony bez wątpliwości.
Tryb przyspieszony stosowany jest głównie w sprawach dotyczących kradzieży, posiadania narkotyków oraz pobić i uszkodzeń ciała. Ma on ograniczać poczucie bezkarności i jednocześnie zmniejszać obciążenie sądów.
Gwałtowny wzrost liczby ugód polubownych
Największy skok w statystykach dotyczy ugód polubownych. W 2025 r. zaproponowano ich 2 759, podczas gdy w 2024 r. było to 505. Mechanizm ten polega na nałożeniu grzywny, którą sprawca musi zapłacić w ciągu 15 dni. Brak zapłaty skutkuje automatycznym wszczęciem postępowania karnego.
Rozwiązanie to stosowane jest przede wszystkim w przypadku drobnych przestępstw, w tym rekreacyjnego używania narkotyków. Pozwala ono prokuraturze reagować szybko i skutecznie na dużą liczbę drobnych naruszeń prawa bez angażowania pełnej procedury sądowej.
Strzelaniny nadal poważnym problemem
Pomimo zwiększonej liczby zatrzymań i aresztowań, skala przemocy z użyciem broni palnej w Brukseli nie uległa istotnemu zmniejszeniu. W 2025 r. odnotowano 101 strzelanin, podczas gdy rok wcześniej było ich 91. Dane te pokazują, że przemoc związana z handlem narkotykami i działalnością gangów nadal stanowi poważne wyzwanie dla bezpieczeństwa w stolicy.
Utrzymujący się wysoki poziom tego typu zdarzeń wskazuje na trwałość struktur przestępczości zorganizowanej, których rozbicie wymaga długofalowych działań wykraczających poza same instrumenty karne.
Braki w systemie resocjalizacji nieletnich
Prokuratura zwraca również uwagę na kryzys w systemie opieki nad nieletnimi sprawcami przestępstw. Obecnie 365 młodocianych nie może zostać umieszczonych w wyspecjalizowanych placówkach resocjalizacyjnych z powodu braku wolnych miejsc. Problem ten rodzi pytania o skuteczność polityki karnej wobec nieletnich, zwłaszcza w kontekście rosnącej liczby spraw z ich udziałem.
Bez rozbudowy infrastruktury resocjalizacyjnej wzrost liczby postępowań wobec młodocianych może nie przełożyć się na trwałą poprawę bezpieczeństwa.
Konfiskaty i niedobór środków finansowych
Prokuratura postawiła sobie za cel zgromadzenie do 2029 r. jednego miliarda euro z konfiskat mienia pochodzącego z przestępstw. Dotychczas udało się zebrać 125 milionów euro. Osiągnięcie zakładanego celu wymaga znacznego przyspieszenia działań w zakresie przejmowania nielegalnych aktywów.
Julien Moinil wielokrotnie apelował o zwiększenie środków finansowych dla prokuratury, wskazując na rozbieżność między ambitnymi celami a realnymi możliwościami budżetowymi. Jak przyznał podczas jednej z konferencji prasowych, postulaty te są wysłuchiwane, jednak nie przekładają się na konkretne decyzje finansowe.
