Podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski w czwartek ostro skrytykował europejskich sojuszników. Ocenił, że Europa jest „sfragmentowana” i „zagubiona”, gdy próbuje wpływać na stanowisko Donalda Trumpa, a jednocześnie zarzucił jej brak „woli politycznej” w konfrontacji z Władimirem Putinem. Tak ofensywne wystąpienie wobec kluczowych politycznych i finansowych partnerów Kijowa od czasu rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. padło po spotkaniu Zełenskiego z Donaldem Trumpem. Ukraiński przywódca twierdzi, że rozmowa przyniosła porozumienie w sprawie gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy.
Porozumienie z Trumpem ws. gwarancji bezpieczeństwa
Zełenski przyznał, że dialog z amerykańskim prezydentem „nie jest prosty”, ale określił spotkanie jako „pozytywne”. Poinformował też, że dokumenty przygotowywane wspólnie z Waszyngtonem, mające doprowadzić do zakończenia konfliktu, są „niemal gotowe”.
Później zapewnił, że udało się uzgodnić gwarancje bezpieczeństwa, które Stany Zjednoczone mają zaoferować Ukrainie, aby odstraszyć Rosję przed ponownym atakiem po ewentualnym zakończeniu wojny. „Gwarancje bezpieczeństwa są gotowe” – oświadczył, dodając, że „dokument musi zostać podpisany przez strony, przez prezydentów, a następnie trafi do parlamentów narodowych”.
Donald Trump, pytany po spotkaniu o przekaz do przywódcy Rosji Władimira Putina, powiedział dziennikarzom: „Wojna musi się zakończyć”. Emisariusze Trumpa, Steve Witkoff i Jared Kushner, mieli w czwartek wieczorem dotrzeć do Moskwy na spotkanie z Putinem.
Ostra krytyka wobec europejskich sojuszników
Od miesięcy europejskie stolice zabiegają o znaczącą rolę w negocjacjach, obawiając się, że Waszyngton – jako mediator – narzuci Kijowowi rozwiązanie zbyt korzystne dla Moskwy. Tym razem krytyka Zełenskiego uderzyła jednak właśnie w Europę.
„Zamiast stać się prawdziwą potęgą światową, Europa pozostaje pięknym, ale sfragmentowanym kalejdoskopem małych i średnich mocarstw” – mówił ukraiński prezydent. „Europa wygląda na zagubioną, gdy próbuje przekonać amerykańskiego prezydenta do zmiany” – dodał.
Europejczycy zgodzili się wysłać wojska lądowe w przypadku zawieszenia broni z Rosją, jednak Zełenski ocenił, że „żadne gwarancje bezpieczeństwa nie mogą funkcjonować bez Stanów Zjednoczonych”, a wsparcie jego amerykańskiego odpowiednika jest „niezbędne”.
Rozmowy trójstronne w Zjednoczonych Emiratach Arabskich
Prezydent Ukrainy przekazał również, że w tym tygodniu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich mają odbyć się „trójstronne” rozmowy między Ukrainą, Stanami Zjednoczonymi i Rosją. „Rosjanie muszą być gotowi na kompromisy” – dodał. Nie wskazał jednak formatu rozmów ani tego, czy ukraińscy i rosyjscy przedstawiciele będą rozmawiać bezpośrednio. Jego gabinet nie odpowiedział od razu na prośby o doprecyzowanie.
Kwestia terytoriów wschodniej Ukrainy, do których rości sobie prawa Moskwa, „nie została jeszcze rozwiązana” – oświadczył. „Putin niestety zdołał zatrzymać Europę” – ponownie stwierdził Zełenski, apelując do Europejczyków o „zjednoczenie się, aby powstrzymać Rosję”.
