Rozmowy między Walonią a Flandrią dotyczące wprowadzenia winiety drogowej dla samochodów osobowych wchodzą w decydującą fazę. Oba regiony są bliskie uzgodnienia wspólnego systemu opłat za korzystanie z głównych dróg na ich terytorium. Bruksela na razie pozostaje poza rozmowami z powodu braku pełnoprawnego rządu regionalnego. Planowany system ma obejmować wszystkich użytkowników dróg – zarówno osoby mieszkające w Belgii, jak i kierowców z zagranicy – zgodnie z wymogami prawa unijnego.
Elektroniczna winieta powiązana z tablicą rejestracyjną
Jak poinformował w tym tygodniu podczas posiedzenia komisji parlamentarnej flamandzki minister finansów Ben Weyts z N-VA, celem jest stworzenie jednolitej winiety elektronicznej przypisanej do numeru rejestracyjnego pojazdu. Rozwiązanie ma dotyczyć wszystkich kierowców, niezależnie od obywatelstwa, co stanowi warunek zgodności z przepisami Unii Europejskiej. Strona walońska potwierdza, że negocjacje trwają, jednak nie komentuje ich szczegółów. Z nieoficjalnych informacji wynika, że porozumienie może zostać osiągnięte jeszcze przed końcem stycznia lub w kolejnych miesiącach. Flandria zakłada, że pierwsze wpływy do budżetu z tego tytułu pojawią się od 2027 r.
Zagraniczne pojazdy mają partycypować w kosztach
Inicjatywa jest odpowiedzią na dążenie regionów do tego, aby pojazdy zarejestrowane za granicą, które nie podlegają obowiązującej dla ciężarówek opłacie kilometrowej, również uczestniczyły w finansowaniu utrzymania infrastruktury drogowej. Szacuje się, że każdego roku z belgijskich dróg i autostrad korzysta około 6,5 mln samochodów osobowych z zagranicznymi tablicami. To liczba porównywalna z całkowitą liczbą pojazdów zarejestrowanych w Belgii, która wynosi około 6 mln.
Ponieważ prawo unijne nie pozwala na wprowadzenie winiety wyłącznie dla pojazdów zagranicznych, regiony zdecydowały się na system obejmujący wszystkich kierowców. Jednym z rozważanych scenariuszy jest rekompensata kosztów winiety dla osób mieszkających w Walonii i Flandrii poprzez reformę podatku od pojazdów, jednak rozwiązanie to budzi wiele wątpliwości. Przykładem trudności są Niemcy, które przez blisko dekadę bezskutecznie próbowały wdrożyć podobny mechanizm kompensacyjny. Komisja Europejska konsekwentnie uznawała takie projekty za dyskryminujące.
Jednolite zasady w Walonii i Flandrii
Mimo licznych wyzwań regiony zbliżają się do uzgodnienia podstawowych zasad funkcjonowania systemu. Winieta ma obowiązywać w tej samej cenie zarówno w Walonii, jak i we Flandrii. Jak wyjaśnił Ben Weyts w parlamencie, opłata obejmie główne sieci drogowe obu regionów, z wyłączeniem dróg lokalnych. Planowane jest wprowadzenie kilku wariantów czasowych winiety, na przykład jednodniowej, dziesięciodniowej lub miesięcznej. Przewidziano również stworzenie wspólnej strony internetowej, za pośrednictwem której będzie można zarejestrować pojazd i dokonać opłaty.
Bruksela pozostaje poza negocjacjami
Na obecnym etapie Bruksela nie bierze udziału w rozmowach. Brak pełnoprawnego rządu regionalnego uniemożliwia prowadzenie wiążących negocjacji, dlatego Flandria i Walonia kontynuują prace we własnym zakresie. Minister Weyts podkreślił, że regiony nie mogą uzależniać tempa działań od najwolniejszego partnera, ponieważ prowadziłoby to do paraliżu decyzyjnego. Jednocześnie zaznaczył, że przyszły rząd brukselski będzie mógł w każdej chwili dołączyć do wypracowanego systemu.
