W czwartek 15 stycznia 2026 r. opublikowano najnowszy raport roczny Służby Bezpieczeństwa Państwa (VSSE/Veiligheid van de Staat), który w bezpośredni i jednoznaczny sposób opisuje aktualne zagrożenia dla bezpieczeństwa kraju. Dokument pokazuje, że Belgia pozostaje pod presją wielu równoległych i wzajemnie przenikających się ryzyk, które z biegiem czasu stają się coraz bardziej złożone. Analizy wywiadu obejmują działania hybrydowe prowadzone przez Rosję, intensywne szpiegostwo gospodarcze ze strony Chin, utrzymujące się zagrożenie terrorystyczne oraz destabilizujący wpływ zorganizowanej przestępczości. Autorzy raportu podkreślają, że współczesne zagrożenia nie ograniczają się do klasycznych konfliktów, lecz coraz częściej rozgrywają się w przestrzeni cyfrowej, gospodarczej i informacyjnej, podważając zaufanie do instytucji demokratycznych. W tym kontekście VSSE zaznacza, że wysoki poziom czujności nie jest opcją, lecz warunkiem koniecznym dla ochrony stabilności państwa i bezpieczeństwa wszystkich osób mieszkających w Belgii.
Rosyjska wojna hybrydowa – codzienne wyzwanie dla służb
W raporcie rosyjski kierunek zagrożeń oceniany jest jako szczególnie poważny. Belgia mierzy się z szerokim wachlarzem działań hybrydowych, które stają się coraz bardziej zaawansowane pod względem technicznym i operacyjnym. Administratorka generalna Służby Bezpieczeństwa Państwa Francisca Bostyn wskazuje, że aktywność Rosji obejmuje wiele obszarów życia publicznego. Najczęściej odnotowywane są kampanie dezinformacyjne, cyberataki na kluczowe systemy oraz próby wpływania na procesy decyzyjne na szczeblu państwowym. Równolegle utrzymują się tradycyjne formy szpiegostwa, które wciąż stanowią istotny element działań rosyjskich służb.
Szczególne zaniepokojenie budzi coraz częstsze wykorzystywanie pośredników, w tym organizacji przestępczych oraz tzw. agentów jednorazowych. Są to osoby rekrutowane głównie za pośrednictwem internetu, często bez formalnych powiązań z aparatem wywiadowczym, które podejmują się realizacji pojedynczych zadań w zamian za wynagrodzenie lub pod wpływem manipulacji. Raport zwraca również uwagę na wzrost liczby incydentów z udziałem dronów obserwowanych w pobliżu infrastruktury krytycznej, takiej jak elektrownie jądrowe, bazy wojskowe czy duże lotniska. Zdaniem ekspertów celem tych działań jest testowanie systemów zabezpieczeń oraz czasu reakcji odpowiednich służb.
Chiny i walka o innowacje – szpiegostwo gospodarcze jako priorytet Pekinu
Inny charakter ma zagrożenie ze strony Chin, które koncentrują się przede wszystkim na sferze gospodarczej i technologicznej. Francisca Bostyn zaznacza, że Pekin działa ostrożniej niż Moskwa, unikając otwartej konfrontacji, ale jednocześnie prowadząc konsekwentne i długofalowe operacje wywiadowcze. Szpiegostwo ekonomiczne stało się jednym z głównych priorytetów Chin, a jego celem są sektory uznawane za kluczowe dla przyszłego rozwoju gospodarczego, takie jak biotechnologia, sztuczna inteligencja czy półprzewodniki.
Chińskie służby stosują metody nastawione na długoterminowe efekty. Często próbują rekrutować osoby mieszkające w Belgii – naukowców, studentów i przedsiębiorców – podczas ich pobytów zagranicznych, zwłaszcza w Chinach. Innym zjawiskiem, przed którym ostrzega VSSE, jest tworzenie tzw. spółek lustrzanych. Mechanizm ten polega na nielegalnym transferze know-how i technologii z belgijskich firm do ich chińskich odpowiedników, co w wielu przypadkach prowadzi do utraty konkurencyjności, a nawet upadku europejskich przedsiębiorstw.
Służba Bezpieczeństwa Państwa wzmacnia swoje zdolności operacyjne
Raport podkreśla jednocześnie, że Belgia nie pozostaje bierna wobec tych zagrożeń. W ostatnich latach VSSE otrzymała istotne wsparcie finansowe i kadrowe, co umożliwiło m.in. podwojenie liczby pracowników. Pozwoliło to na zwiększenie zdolności operacyjnych oraz skuteczniejsze prowadzenie skomplikowanych dochodzeń. Znaczące środki przeznaczono także na rozwój nowoczesnych technologii, niezbędnych w walce z zagrożeniami cyfrowymi i hybrydowymi.
Służba liczy również na szybkie przyjęcie nowych regulacji prawnych, które umożliwiłyby stosowanie tzw. dysrupcji. Oznaczałoby to odejście od wyłącznie pasywnego gromadzenia informacji na rzecz możliwości aktywnego neutralizowania zagrożeń na wczesnym etapie. Równolegle prowadzone są działania prewencyjne, w tym dokładna analiza zagranicznych inwestycji pod kątem ich wpływu na bezpieczeństwo narodowe. W przypadku wykrycia ryzyka odpowiednie organy polityczne są niezwłocznie informowane.
Istotnym elementem strategii pozostają także działania edukacyjne. Przedstawiciele VSSE regularnie spotykają się z kadrą zarządzającą firm działających w sektorach wrażliwych technologicznie, przekazując im praktyczne wskazówki dotyczące rozpoznawania zagrożeń i ochrony przed szpiegostwem. Jak podkreśla Francisca Bostyn, celem nie jest ograniczanie współpracy gospodarczej, lecz zwiększanie świadomości ryzyka.
Terroryzm, ekstremizmy i wpływ konfliktów międzynarodowych
Poza ingerencją obcych państw Belgia nadal zmaga się z zagrożeniem terrorystycznym. Terroryzm dżihadystyczny pozostaje oceniany jako zagrożenie poważne, a szczególny niepokój budzi fakt, że procesy radykalizacji dotyczą coraz młodszych osób, w skrajnych przypadkach nawet dzieci w wieku 12 lat. Konflikty międzynarodowe, zwłaszcza wojna w Strefie Gazy, dodatkowo wzmacniają przekaz radykalnej propagandy.
Raport zwraca także uwagę na rozwój nowych, ponadnarodowych sieci skrajnie prawicowych o nihilistycznym charakterze. Osobnym wyzwaniem pozostaje działalność zorganizowanych grup przestępczych, zwłaszcza tych związanych z międzynarodowym handlem narkotykami, co jest szczególnie widoczne w rejonie portu w Antwerpii. Tego typu przestępczość ma potencjał destabilizujący i wymaga skoordynowanej reakcji.
W tym kontekście Służba Bezpieczeństwa Państwa podkreśla znaczenie ścisłej współpracy międzynarodowej oraz partnerstwa z wywiadem wojskowym. Tylko skoordynowane działania różnych służb pozwalają skutecznie identyfikować i neutralizować złożone zagrożenia, z jakimi Belgia mierzy się w obecnych realiach.
