Sektor opieki nad małymi dziećmi w Federacji Walonia-Bruksela znalazł się w trudnej sytuacji finansowej, naznaczonej długotrwałymi napięciami budżetowymi i rosnącym ryzykiem zamykania placówek. W odpowiedzi na te problemy Office de la naissance et de l’enfance (ONE), urząd odpowiedzialny za kwestie narodzin i dzieciństwa, ogłosił uruchomienie nadzwyczajnego pakietu wsparcia oraz wzmocnienie narzędzi pomocy dla operatorów. Decyzja została podjęta we współpracy z minister ds. dzieciństwa Valérie Lescrenier z partii Les Engagés. Jej celem jest utrzymanie jak najszerszej oferty opieki w 2026 r. oraz zapobieżenie redukcjom działalności, przerwom w ciągłości opieki i zamykaniu struktur.
Jednorazowa pomoc w wysokości 12,4 mln euro
Rada administracyjna ONE zatwierdziła uruchomienie łącznej puli środków w wysokości 12,4 mln euro na rok 2025. Jak podkreślono w oficjalnym komunikacie, wsparcie ma charakter jednorazowy i nie tworzy nowych praw ani długofalowych zobowiązań finansowych. Środki mają pełnić funkcję doraźnej pomocy dla placówek, które odczuwają skutki rosnących kosztów funkcjonowania.
W ramach pakietu sektor opieki nad małymi dziećmi otrzyma ryczałtową dotację w wysokości 200 euro na każde miejsce opiekuńcze. Pomoc obejmie wszystkie placówki, zarówno dotowane, jak i niedotowane, niezależnie od przyjętego modelu finansowania. Przewidziano także korekty uwzględniające specyfikę poszczególnych usług: wyspecjalizowane placówki opieki nad małymi dziećmi (Saspe) otrzymają 400 euro na miejsce, natomiast służby opieki domowej nad chorymi dziećmi (SAEMD) – 50 euro na miejsce.
Wsparcie wykraczające poza sektor żłobkowy
Zakres nadzwyczajnej pomocy nie ogranicza się wyłącznie do opieki nad najmłodszymi. Dodatkowe środki trafią również do innych obszarów pozostających w kompetencjach ONE, takich jak opieka pozaszkolna, zdrowie, szkolenia dla specjalistów, wsparcie rodzin oraz działania z zakresu prewencji i ochrony dzieci. W każdym z tych sektorów zasady przyznawania środków zostaną dostosowane do obowiązujących mechanizmów subsydiowania.
Równolegle zaplanowano wcześniejszą wypłatę 1,2 mln euro na rzecz jednostek koordynujących. Ma to wzmocnić wsparcie dla operatorów oraz umożliwić bardziej obiektywną ocenę sytuacji placówek zagrożonych trudnościami w 2026 r. Wypłaty będą realizowane stopniowo na początku 2026 r., zgodnie z harmonogramami dotacji przewidzianymi dla poszczególnych sektorów.
Wzmocnione mechanizmy monitorowania
Poza wsparciem finansowym rada administracyjna ONE zatwierdziła utworzenie międzysektorowej grupy projektowej odpowiedzialnej za koordynację działań wobec operatorów placówek opieki nad dziećmi. Jej zadaniem będzie wzmocnienie zdolności operacyjnych instytucji, tak aby możliwe było wcześniejsze wykrywanie sytuacji kryzysowych, szybkie reagowanie na pojawiające się trudności oraz dokładniejsze monitorowanie zmian w ofercie opiekuńczej.
Nowy mechanizm ma sprzyjać zapobieganiu utracie miejsc, umożliwiać opracowywanie pogłębionych diagnoz, zwłaszcza o charakterze ekonomicznym, korzystanie ze wspólnych wskaźników oraz przygotowywanie decyzji strategicznych na lata 2026-2027.
Sektor od lat w trudnej sytuacji
Nadzwyczajne wsparcie trafia do sektora, który od wielu lat zmaga się z poważnymi wyzwaniami. W ostatnim okresie zlikwidowano kilkaset miejsc opiekuńczych, głównie z powodu problemów finansowych, niedoborów kadrowych oraz wzrostu kosztów działalności. Przedstawiciele branży ostrzegają, że bez wprowadzenia strukturalnego refinansowania od 2026 r. zagrożonych może być nawet kilka tysięcy kolejnych miejsc w placówkach opieki nad dziećmi.
