Gangi narkotykowe działające w Antwerpii coraz częściej sięgają po zaawansowane technologie oraz wykorzystują osoby nieletnie jako łatwo zastępowalnych wykonawców zleceń. Wynika to z obszernej analizy przestępczości narkotykowej przygotowanej przez Yve Driesena, dyrektora Federalnej Policji Sądowej w Antwerpii. W 2025 r. w porcie w Antwerpii przechwycono 55 ton kokainy, co oznacza ponowny wzrost po kilku latach spadków. Równolegle policja odnotowuje narastającą skalę przemocy związanej z handlem narkotykami.
Nowoczesne technologie w rękach karteli
Raport zatytułowany „Globalny zasięg, lokalni sprawcy” liczy 13 stron i opisuje najważniejsze zmiany zachodzące w świecie przestępczości narkotykowej. Informacja o rekordowym przejęciu 55 ton kokainy w antwerpskim porcie została upubliczniona dzień przed publikacją dokumentu i potwierdza zmianę wcześniejszego trendu spadkowego.
Autor analizy wskazuje na coraz większą rolę technologii wykorzystywanej przez kartele. Sieci przestępcze intensywnie korzystają z szyfrowanych komunikatorów, kryptowalut oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Pozwala im to skuteczniej ukrywać działalność, optymalizować pranie pieniędzy i planować działania oparte na analizie danych. Algorytmy pomagają przestępcom identyfikować słabe punkty w łańcuchach logistycznych i administracyjnych portu, co ułatwia wybór celów i koordynację operacji.
Policja także wykorzystuje sztuczną inteligencję
Federalna Policja Sądowa w Antwerpii deklaruje, że sama również coraz szerzej wykorzystuje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. Analiza dużych zbiorów danych umożliwia szybsze rozpoznawanie schematów działania gangów, symulowanie możliwych scenariuszy oraz ocenę skutków planowanych interwencji.
Jednostka inwestuje w rozwój technologiczny i pozyskiwanie specjalistów z sektora prywatnego, w tym ekspertów IT oraz analityków finansowych. Policja podkreśla, że jej kompetencje w zakresie dekryptacji oraz analizy big data są rozpoznawalne na arenie międzynarodowej, co potwierdziły wcześniejsze sukcesy w rozbijaniu zaszyfrowanych sieci komunikacyjnych wykorzystywanych przez przestępców.
Narastająca przemoc z udziałem nieletnich
Drugim poważnym zjawiskiem opisanym w raporcie jest wzrost przemocy narkotykowej z udziałem osób nieletnich. W 2025 r. Federalna Policja Sądowa w Antwerpii wszczęła 45 nowych postępowań dotyczących aktów przemocy powiązanych z handlem narkotykami. Obejmowały one m.in. zamachy z użyciem materiałów wybuchowych, strzelaniny, porwania oraz podpalenia.
Gangi coraz częściej stosują model określany jako „Violence as a Service”, czyli przemoc wykonywaną na zlecenie. Do takich działań werbowani są młodzi ludzie, którzy wykonują zadania obarczone wysokim ryzykiem, minimalizując odpowiedzialność zleceniodawców. Nieletni wykorzystywani są do wyciągania narkotyków z kontenerów, ostrzeliwania budynków, transportu gotówki czy podkładania ładunków wybuchowych.
Rekrutacja odbywa się głównie w określonych dzielnicach miast, za pośrednictwem mediów społecznościowych, takich jak Snapchat, a także przez kanały związane z grami komputerowymi. Za stosunkowo niewielkie wynagrodzenie młodzi wykonawcy realizują polecenia, często nie wiedząc, dla kogo faktycznie pracują. Gdy stają się problemem, są bez wahania porzucani przez struktury przestępcze.
Brutalne konsekwencje dla młodych wykonawców
Raport przytacza przykład 17-latka, który miał pilnować magazynu z narkotykami w Belgii. Po przejęciu lokalizacji przez konkurencyjny gang chłopak padł ofiarą brutalnych tortur. Sprawcy odcięli mu ucho, uszkodzili ścięgna w dłoni nożem, a następnie amputowali palec u nogi.
Policja zwraca uwagę, że wielu nieletnich wykorzystywanych w tego typu działaniach pochodzi z Królestwa Niderlandów. Po zatrzymaniu nie trafiają oni do belgijskich placówek poprawczych, lecz są odsyłani do kraju pochodzenia, co jest dobrze znane gangom i dodatkowo sprzyja temu procederowi.
Uderzenie w majątki karteli
Zdaniem autora raportu kluczowym elementem walki z przestępczością narkotykową jest nie tylko przejmowanie narkotyków, lecz także konfiskata pieniędzy i majątków pochodzących z nielegalnej działalności. Jako przykład przywołano rok 2023, kiedy skonfiskowano mienie o wartości 400 milionów euro, podczas gdy przechwycone 110 ton kokainy miało rynkową wartość szacowaną na 5,5 miliarda euro.
Śledzenie przepływów finansowych w handlu narkotykami pozostaje niezwykle skomplikowane. Antwerpska Federalna Policja Sądowa prowadzi ścisłą współpracę międzynarodową i dysponuje wyspecjalizowanymi zespołami zajmującymi się podziemną bankowością oraz podejrzanymi transakcjami handlowymi. Zespół DIFA łączy analizy finansowe z badaniem rynku nieruchomości, co pozwala identyfikować firmy i struktury działające pozornie legalnie, a w rzeczywistości wykorzystywane do prania pieniędzy lub inwestowania środków pochodzących z przestępstw.
