Prokuratura w Antwerpii chce powołania wyspecjalizowanego zespołu, który na stałe zajmowałby się wyłącznie nierozwiązanymi sprawami kryminalnymi, tzw. cold cases. W samej prowincji Antwerpia pozostaje obecnie 165 niewyjaśnionych spraw o zabójstwa, z których część sięga kilkudziesięciu lat wstecz. Przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości podkreślają, że dzięki współczesnym metodom śledczym oraz postępowi technologicznemu istnieje realna szansa, by po latach dostarczyć rodzinom ofiar odpowiedzi, na które wciąż czekają.
Inicjatywa prokuratora generalnego
Z propozycją utworzenia stałego zespołu pracującego w pełnym wymiarze nad cold cases wystąpił prokurator generalny Antwerpii Guido Vermeiren. Pomysł ten przedstawił publicznie na łamach dziennika Het Laatste Nieuws. Sama prokuratura w Antwerpii w pełni popiera tę inicjatywę, wskazując przede wszystkim na możliwość zwiększenia skuteczności prowadzonych postępowań.
Rzecznik prokuratury Kristof Aerts wyjaśniał w audycji De Wereld Vandaag na antenie Radio 1, że nierozwiązane sprawy to zwykle bardzo obszerne akta, których ponowne przeanalizowanie wymaga ogromnych nakładów pracy. Gdy jednak śledczy mogą poświęcić im cały etat, efekty są wyraźne. Jako przykład Aerts wskazuje przełom w śledztwie dotyczącym zabójstwa Tanii Van Kerckhoven. Jego zdaniem podobne rezultaty byłyby możliwe także w innych sprawach, gdyby istniał stały, wyspecjalizowany zespół.
Model pracy zespołu do cold cases
Zespół prowadzący sprawę Tanii Van Kerckhoven składa się z funkcjonariuszy federalnej policji kryminalnej oraz eksperta Narodowego Instytutu Kryminalistyki i Kryminologii (NICC). Całością prac kieruje sędzia śledczy.
Ekspert z NICC analizuje akta z perspektywy naukowej, poszukując nowych możliwości badawczych. Równolegle śledczy z policji federalnej ponownie przeglądają całą dokumentację, korzystając z aktualnej wiedzy i nowoczesnych narzędzi technologicznych. Tropy, które przed laty nie przyniosły rezultatów, dziś mogą nabrać nowego znaczenia dzięki postępowi w kryminalistyce i analizie danych.
165 zabójstw bez odpowiedzi
W archiwach prokuratury w prowincji Antwerpia znajduje się około 165 nierozwiązanych spraw o zabójstwa. Najstarsze z nich pochodzą jeszcze z lat 70. XX wieku.
Część spraw może być już przedawniona, co oznacza, że nawet ustalenie sprawcy nie zawsze doprowadziłoby do jego ukarania. W przypadku zabójstw sytuacja jest jednak bardziej złożona. Jak zaznacza rzecznik prokuratury, tego typu przestępstwa mają szczególnie destrukcyjny wpływ na społeczeństwo i dlatego w niektórych przypadkach możliwe jest wyłączenie ich spod zasad przedawnienia. Każda taka sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny prawnej.
Nadzieja, ale bez fałszywych obietnic
Kristof Aerts podkreśla, że ponowne otwieranie zamkniętych spraw ma ogromne znaczenie dla rodzin ofiar, którym często brakuje nawet podstawowych odpowiedzi dotyczących losu ich bliskich. Jednocześnie zastrzega, że nie każdą sprawę da się wznowić.
Prokuratura nie chce budować nierealnych oczekiwań. W wielu przypadkach materiał dowodowy uległ zniszczeniu lub nigdy nie został odpowiednio zabezpieczony, co uniemożliwia przeprowadzenie nowych analiz, w tym badań DNA. Są jednak sprawy, takie jak ta dotycząca Tanii Van Kerckhoven, w których intensywne badania genetyczne wciąż dają realną szansę na ustalenie tożsamości sprawcy nawet po wielu latach.
Priorytety i ograniczone zasoby
Wymiar sprawiedliwości oraz policja od lat borykają się z brakami kadrowymi i finansowymi. W tym kontekście pojawia się pytanie, czy nierozwiązane sprawy sprzed lat powinny stanowić priorytet.
Zdaniem Kristofa Aertsa kluczowe jest racjonalne wykorzystanie dostępnych zasobów. Stały zespół do cold cases pozwoliłby pracować znacznie efektywniej, ponieważ po zakończeniu jednej sprawy mógłby płynnie przechodzić do kolejnej, bez konieczności każdorazowego tworzenia nowej struktury od podstaw.
Rzecznik prokuratury wyraża nadzieję, że pozostali partnerzy, w tym policja, dostrzegą korzyści płynące z takiego rozwiązania i poprą ideę utworzenia wyspecjalizowanego zespołu zajmującego się wyłącznie nierozwiązanymi sprawami zabójstw.
