Belgia przywraca okres próbny: sześć miesięcy i tylko tydzień wypowiedzenia

Rząd federalny planuje ponowne wprowadzenie okresu próbnego do umów o pracę – rozwiązania, które zniknęło z belgijskiego prawa jedenaście lat temu. Projekt ustawy, który wkrótce trafi pod głosowanie w parlamencie, przewiduje możliwość rozwiązania umowy z jednotygodniowym wypowiedzeniem przez pierwsze sześć miesięcy zatrudnienia. Nowe przepisy mają wejść w życie wiosną 2026 roku i już teraz budzą skrajne reakcje: organizacje pracodawców wyrażają zadowolenie, natomiast związki zawodowe mówią o jednostronnym złamaniu dawnych ustaleń.

Co zmieni się w praktyce?

Po wejściu nowych przepisów każda osoba rozpoczynająca pracę u nowego pracodawcy będzie automatycznie objęta okresem próbnym. W ciągu pierwszych sześciu miesięcy zatrudnienia zarówno pracodawca, jak i pracownik będą mogli zakończyć współpracę, zachowując jedynie siedmiodniowy okres wypowiedzenia.

Obecnie prawo przewiduje jednotygodniowe wypowiedzenie tylko w pierwszych trzech miesiącach pracy. W okresie od trzeciego do szóstego miesiąca wypowiedzenie stopniowo się wydłuża, osiągając niemal pięć tygodni w przypadku zwolnienia przez pracodawcę. Nowa regulacja diametralnie uprości ten system.

Korzyści dla pracodawców, ryzyko dla pracowników

Z punktu widzenia firm zmiana oznacza mniejsze koszty związane z ewentualnym zakończeniem współpracy. Pracodawcy będą mogli łatwiej rozstać się z osobą, która nie spełnia oczekiwań, bez konieczności wypłacania wielotygodniowego wynagrodzenia w ramach wypowiedzenia. Nowe zasady mają więc obniżyć ryzyko finansowe przy zatrudnianiu pracowników.

Dla zatrudnionych oznacza to jednak większą niepewność. Osoby zwolnione w okresie próbnym stracą prawo do dłuższego okresu wypowiedzenia i będą musiały niemal natychmiast ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, co może prowadzić do trudności budżetowych.

Organizacje pracodawców zadowolone

Philippe Van Walleghem z UNIZO, organizacji zrzeszającej przedsiębiorców i osoby prowadzące działalność gospodarczą, pozytywnie ocenia proponowane zmiany. Podkreśla, że przywrócenie okresu próbnego ma szczególne znaczenie dla małych firm. Jego zdaniem obecnie wielu pracodawców rezygnuje z zatrudnienia dodatkowych osób z obawy przed potencjalnymi kosztami wynikającymi z ewentualnego zwolnienia. Nowa regulacja ma tę barierę usunąć i pobudzić przedsiębiorców do tworzenia miejsc pracy.

Związki zawodowe protestują

Zupełnie inaczej na propozycję patrzą organizacje pracownicze. Bert Engelaar, sekretarz generalny związku ABVV, przypomina, że zniesienie okresu próbnego było częścią szerokiego kompromisu wypracowanego przed laty przez związki zawodowe i pracodawców oraz obejmowało ustępstwa w wielu innych obszarach. Jego zdaniem jednostronne odejście od ustaleń jest trudne do zrozumienia, a decyzję rządu określił jako godną ubolewania.