Anneleen Van Bossuyt (N-VA) – nowa minister spraw azylu i migracji

Nowa era w polityce migracyjnej Belgii rozpoczęła się wraz z mianowaniem Anneleen Van Bossuyt na ministra ds. azylu i migracji. Wiek 45 lat, wykształcenie prawnicze oraz doświadczenie zdobyte zarówno na arenie europejskiej, jak i krajowej – to elementy, które stawiają ją w centrum jednego z najbardziej pożądanych resortów. Minister Van Bossuyt otrzymuje portfel, który przez lata stanowił domenę N-VA, a jego priorytetem ma być drastyczne ograniczenie napływu migrantów oraz stopniowe zmniejszanie liczby miejsc przyjmowanych przez belgijski system azylowy.

Cel polityczny i kontekst zmian

Od kilku lat liczba miejsc przyjmowanych przez Belgii gwałtownie rośnie – od 20 tysięcy w 2018 roku do ponad 36 tysięcy obecnie. Ta zmiana wiąże się z rosnącymi kosztami, co znajduje odzwierciedlenie w trzykrotnie zwiększonym budżecie Fedasilu, wynoszącym 838 milionów euro w 2023 roku. W ramach nowej polityki rząd De Wever dąży do oszczędności sięgających 1,6 miliarda euro do 2029 roku, co ma być osiągnięte poprzez restrykcyjne ograniczenie przyjmowania migrantów. W praktyce oznacza to natychmiastowe zawieszenie relokacji uchodźców i wprowadzenie szeregu restrykcji, które mają uniemożliwić niekontrolowany napływ nowych osób do Belgii.

Zmiany w procedurach rodzinnych

Jednym z najważniejszych elementów reformy, nad którą ma pracować minister Van Bossuyt, jest zaostrzenie zasad dotyczących grupowania rodzin. Nowe przepisy mają uniemożliwić osobom uznanym za uchodźców szybką możliwość sprowadzania członków rodziny do Belgii. W praktyce oznacza to, że uchodźca nie będzie już mógł w ciągu roku ubiegać się o dołączenie członków swojej rodziny, a dodatkowo warunki dochodowe ulegną zaostrzeniu – na przykład, ojciec czteroosobowej rodziny będzie musiał osiągać wynagrodzenie przekraczające 3000 euro miesięcznie, co w wielu przypadkach będzie nieosiągalne. Takie rozwiązania mają na celu znaczące ograniczenie liczby osób ubiegających się o przyznanie statusu uchodźcy na podstawie grupowania rodzin.

Krytyka i reakcje środowisk prawnych

Nowa polityka migracyjna, choć postrzegana przez rząd jako konieczny krok, budzi kontrowersje w środowiskach prawniczych i organizacjach pozarządowych zajmujących się prawami cudzoziemców. Julien Wolsey, prezes rady nadzorczej stowarzyszenia ds. praw cudzoziemców, podkreśla, że nowa strategia opiera się na obraźliwym stereotypie, według którego obcokrajowcy mają jedynie dążyć do oszustw i nadużyć systemu. Podobne stanowisko wyraża Robin Bronlet z Progressive Lawyers Network, zwracając uwagę, że Belgia przechodzi od stopniowego zaostrzania polityki migracyjnej do radykalnej zmiany, polegającej na natychmiastowym zawieszeniu relokacji uchodźców. Dodatkowo krytykowane są plany dotyczące restrukturyzacji instytucji zajmujących się prawami cudzoziemców – mianowicie, zamiar zmiany zasad mianowania sędziów w Krajowej Radzie ds. Spraw Cudzoziemców, którzy mieli do tej pory pełnić swoje funkcje dożywotnio, a przyszłość planuje się skrócenie kadencji do pięciu lat. Krytycy uważają, że takie zmiany podważają niezależność wymiaru sprawiedliwości i mogą prowadzić do manipulacji decyzjami sądowymi.

Powrót kontroli domowej i przekierowanie spraw

Kolejnym aspektem nowej polityki migracyjnej jest planowany powrót do praktyki wizyt domowych, które zniknęły za rządów poprzednich koalicji. Dodatkowo, rząd zamierza przekierować sprawy związane z brakiem przyznania miejsc azylowych z sądu pracy do Krajowej Rady ds. Spraw Cudzoziemców. Decyzja ta wywołuje obawy, że państwo będzie dążyło do ominięcia niezależnego sądownictwa, co może skutkować dalszym ograniczeniem praw cudzoziemców i utrudnieniem dochodzenia ich roszczeń.

Podsumowanie – nowy rozdział w polityce migracyjnej Belgii

Anneleen Van Bossuyt, nowa minister ds. azylu i migracji, stoi przed trudnym zadaniem – musi wprowadzić radykalne zmiany, które pozwolą państwu na opanowanie gwałtownie rosnącego napływu migrantów i jednocześnie przyczynić się do oszczędności budżetowych. Jej działania, nacechowane silnym impulsem politycznym reprezentowanym przez N-VA, będą miały dalekosiężne skutki dla systemu azylowego w Belgii. Choć rząd dekretyzuje, że celem jest przede wszystkim zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa, krytycy ostrzegają, że nowa polityka może jeszcze bardziej pogorszyć sytuację osób ubiegających się o ochronę, podważając fundamenty niezależności wymiaru sprawiedliwości i przynosząc negatywne konsekwencje społeczne. Nadchodzące miesiące z pewnością będą okresem intensywnych debat i licznych prób legislacyjnych, a ich wynik wyznaczy nowy kierunek belgijskiej polityki migracyjnej.