Co czwarty pracownik w Belgii przed 35. rokiem życia wziął w 2025 r. urlop bezpłatny – pracodawca nie musi się jednak na niego zgodzić

Około 12 procent osób pracujących w Belgii wzięło w 2025 r. urlop bezpłatny – wynika z badania firmy doradczej ds. kadr Attentia, przeprowadzonego wśród 1 500 pracowników. Najczęściej robili to pracownicy przed 35. rokiem życia – co czwarty z nich. Jak podaje portal ekonomiczny Business AM, urlop bezpłatny nie jest jednak gwarantowanym prawem, a jego wzięcie może mieć skutki dla świadczeń dodatkowych i emerytury.

Młodzi znacznie częściej niż starsi

Wśród pracowników w wieku od 35 do 54 lat urlop bezpłatny wzięło 9 procent, a wśród osób po 55. roku życia – tylko 5 procent.

Częściej niż inne grupy z tej możliwości korzystali też mężczyźni (15 procent), osoby pracujące w niepełnym wymiarze godzin (16 procent) oraz rodzice, z którymi mieszkają dzieci (15 procent).

Podróże, rodzina i brak dni urlopu

Powody brania urlopu bezpłatnego różnią się w zależności od grupy. Najczęściej chodziło o podróż lub urlop typu sabbatical (27 procent) oraz o sprawy rodzinne (26 procent).

Często wymieniano też brak wystarczającej liczby zgromadzonych dni urlopu wypoczynkowego (25 procent) oraz ważne wydarzenia życiowe, takie jak narodziny dziecka czy ślub (23 procent). Z kolei 12 procent pracowników wykorzystało ten czas na dokształcanie.

Pracodawca nie ma obowiązku

Z prawnego punktu widzenia urlop bezpłatny nie jest prawem gwarantowanym. Choć 72 procent ankietowanych zadeklarowało, że ich pracodawca na niego pozwala, starsza doradczyni prawna Attentii Nathalie Lucas zwraca uwagę, że firmy nie mają prawnego obowiązku zgadzać się na takie wnioski.

Urlop bezpłatny może też wpływać na różne dodatkowe świadczenia pracownicze, takie jak bony żywieniowe (chèques-repas/maaltijdcheques), samochód służbowy czy ubezpieczenia, a także na nabywanie praw emerytalnych i premię na koniec roku. Nathalie Lucas radzi, by wszystkie ustalenia dotyczące urlopu bezpłatnego spisać, co pozwoli uniknąć sporów w przyszłości.

Obawa przed utratą szans

Na decyzję wpływają także bariery psychologiczne. Około 23 procent wszystkich pracowników nie złożyło wniosku o urlop bezpłatny z obawy, że zaszkodzi to ich rozwojowi zawodowemu.

Ta obawa jest szczególnie silna wśród najmłodszych pracowników – 41 procent z nich boi się, że straci szanse, wobec zaledwie 11 procent osób po 55. roku życia.

Menedżerka ds. doradztwa kadrowego w Attentii Valerie Mastelinck podkreśla, że urlopu bezpłatnego nie należy traktować jako braku ambicji. Radzi jednak, by najpierw sprawdzić istniejące rozwiązania przewidziane w przepisach – takie jak urlop rodzicielski, kredyt czasowy (crédit-temps/tijdskrediet) czy urlop okolicznościowy – zanim pracownik zdecyduje się na urlop bezpłatny. Jak zaznacza, niektóre firmy oferują tzw. plany kafeteryjne, w ramach których pracownicy mogą dokupić dodatkowe dni urlopu.