Finanse brukselskich gmin coraz cieńsze – Belfius: odsetki wzrosły o 175 procent od 2022 r., cztery gminy bez równowagi budżetowej

Rosnące koszty odsetek, coraz większe obciążenia OCMW/CPAS i fala emerytur – brukselskie gminy mają coraz mniej finansowego pola manewru. Tak wynika z dorocznego badania budżetów gmin, które w czwartek 15 października przedstawił ekspert ds. finansów publicznych banku Belfius Arnaud Dessoy – informuje brukselski portal BRUZZ.

Badanie objęło 18 z 19 gmin regionu. Budżetu nie przyjęła jeszcze gmina Saint-Josse-ten-Noode/Sint-Joost-ten-Node, której grozi przymusowy nadzór Regionu.

Bufor „cienki jak papier”

Wstępne budżety na 2026 r. pokazują nadwyżkę 4,9 mln euro w bieżącym roku budżetowym. Po doliczeniu nadwyżek i deficytów z lat poprzednich jest to 55,5 mln euro – margines, który Belfius określa jako „cienki jak papier”. Dla porównania w 2024 r. nadwyżka wynosiła 58,5 mln euro (wtedy razem z Saint-Josse).

Deficyt w 2026 r. mają dwie gminy, wobec czterech w 2025 r. i dziesięciu w 2024 r. Cztery gminy – Molenbeek, Schaerbeek, Forest i Anderlecht, wszystkie w strefie kanału – nie spełniają jednak w 2026 r. wymaganej prawem równowagi budżetowej po uwzględnieniu obciążeń z poprzednich lat. Zdaniem eksperta Belfiusa nadzór nad tym „można jeszcze poprawić”, bo regionalne przepisy na takie deficyty nie pozwalają.

Dziesięć z 19 gmin jest objętych planem naprawy finansów: Molenbeek, Anderlecht, Berchem-Sainte-Agathe, Evere, Forest, Ganshoren, Jette, Saint-Gilles, Schaerbeek i Watermael-Boitsfort.

Odsetki i emerytury

Koszty obsługi długu gmin wynoszą w budżetach na 2026 r. 319 mln euro, o 11 procent więcej niż w 2025 r. Same koszty finansowe, czyli odsetki od krótko- i długoterminowych długów, wzrosły od 2022 r. o prawie 70 mln euro, czyli o 175 procent.

Gminy odprowadzają do wspólnego funduszu emerytalnego składkę podstawową w wysokości 45 procent wynagrodzeń. Do tego dochodzi tzw. składka responsabilizacyjna, która według prognozy Belfiusa wzrośnie z 47 mln euro w 2025 r. do 88,2 mln euro w 2031 r., czyli o 90 procent.

Więcej osób w OCMW/CPAS

Około 40 procent wydatków gmin to przekazy, głównie dla OCMW/CPAS i stref policji. Z powodu ograniczenia w czasie zasiłków dla bezrobotnych wiele osób, które je straciły, zgłasza się do OCMW/CPAS po dochód integracyjny (leefloon/revenu d’intégration). Jeśli OCMW/CPAS zabraknie pieniędzy, muszą je uzupełnić gminy.

Mieszkańcy płacą więcej

Wpływy podatkowe gmin wzrosły o 7,5 procent w porównaniu z 2025 r. Dochody z dodatków gminnych do podatku od nieruchomości (opcentiemen/centimes additionnels) zwiększyły się o 10,4 procent, a z dodatków do podatku dochodowego od osób fizycznych – o 2,4 procent.