Nowy system pożyczek na remonty w Walonii formalnie działa od 1 października – wniosków wciąż nie można składać

Od 1 października premie na remonty energetyczne w Walonii zostały zastąpione nowym systemem pożyczek Rénopack i Rénoprêt. W praktyce jednak mieszkańcy nadal nie mogą składać wniosków o nowe wsparcie. Jak informuje agencja Belga, do pełnego uruchomienia programu potrzebna jest jeszcze zgoda rządu Walonii na projekty regulaminów instytucji udzielających pożyczek. Minister energii Walonii Cécile Neven zapowiadała, że powinno to nastąpić „w najbliższych dniach”. Na stronie walońskiej publicznej instytucji kredytowej Société wallonne du crédit social (SWCS) dostępne są obecnie jedynie film informacyjny oraz formularz wstępnej rejestracji, który nie jest właściwym wnioskiem o pomoc. Właściciele nieruchomości, którzy rozpoczęli projekt remontowy przed 14 lutego 2025 r., mogą natomiast pod pewnymi warunkami nadal skorzystać ze starych premii. Wniosek trzeba złożyć najpóźniej do 30 września 2027 r.

Pożyczki zamiast premii

Nowy system zastępuje dotychczasowe premie na remonty energetyczne. SWCS przewiduje dwie formy wsparcia. Rénopack łączy pożyczkę z zerowym oprocentowaniem z dodatkową korzyścią finansową, której wysokość będzie obliczana w zależności od dochodów gospodarstwa domowego. Rénoprêt jest natomiast pożyczką, której oprocentowanie będzie zależało od poziomu dochodów wnioskodawców.

Nowe rozwiązania mają być przeznaczone przede wszystkim na projekty prowadzące do wyraźnej poprawy charakterystyki energetycznej budynku. Dom lub mieszkanie posiadające świadectwo charakterystyki energetycznej PEB w klasie F albo G będzie musiało po wykonaniu prac osiągnąć co najmniej klasę D. W przypadku nieruchomości w klasie E wymagane będzie osiągnięcie co najmniej klasy C. Warunkiem uzyskania pożyczki będzie także przeprowadzenie audytu mieszkania, czyli audit logement. Dokument ma wskazywać priorytetowe prace i umożliwić odpowiednie zaplanowanie kolejnych etapów remontu.

Na razie tylko wstępna rejestracja

SWCS wyraźnie zaznacza, że dostępna obecnie wstępna rejestracja nie jest oficjalnym wnioskiem o przyznanie wsparcia i nie daje zainteresowanym żadnych praw. Formularz pozwala jedynie zapisać się w systemie, aby pracownicy instytucji mogli później skontaktować się z daną osobą i przekazać jej informacje dotyczące sposobu złożenia właściwego wniosku.

W czwartek 1 października frankofońscy socjaliści z PS zarzucili rządowi Walonii, że nowy system „nie jest gotowy”, a złożenie jakiegokolwiek wniosku pozostaje niemożliwe. Jak podał portal Sudinfo, powołując się na agencję Belga, partia zwróciła uwagę, że w materiale wideo opublikowanym na stronie SWCS poinformowano, iż od 1 października instytucja nie rozpatruje już żadnych wniosków, a jej platforma internetowa jest niedostępna.

Konkretnie: gospodarstwa domowe, które zaplanowały prace na tę jesień, nie wiedzą, na czym stoją. Niektóre po raz kolejny będą musiały odłożyć remont, inne z niego zrezygnują – ostrzega PS.

Według socjalistów problem nie ogranicza się do zwykłego opóźnienia związanego z przygotowaniem systemu informatycznego. Partia wskazuje, że rząd nie zatwierdził jeszcze regulaminów określających szczegółowe zasady przyznawania i obsługi nowych pożyczek. PS wezwała władze Walonii do jasnego określenia, od kiedy program będzie faktycznie dostępny, jakie warunki będą obowiązywały wnioskodawców oraz jakie rozwiązanie zostanie zaproponowane osobom, które obecnie czekają na możliwość skorzystania ze wsparcia.

Minister: krótki czas na dostosowanie

Minister Cécile Neven potwierdziła tego samego dnia, że do faktycznego uruchomienia nowego systemu pozostał jeszcze jeden formalny etap. Dopiero po jego zakończeniu możliwe będzie wprowadzenie zmian technicznych potrzebnych do rozpoczęcia przyjmowania i obsługi nowych wniosków.

Pozostał jeszcze ostatni etap: zatwierdzenie przez rząd projektów regulaminów instytucji udzielających pożyczek, oczekiwane w najbliższych dniach. Wtedy będzie można wprowadzić zmiany informatyczne potrzebne do uruchomienia nowego systemu wsparcia. Reforma o takiej skali czasem wymaga krótkiego okresu na dostosowanie – wyjaśniła minister.

Cécile Neven dodała, że w okresie przejściowym instytucje udzielające pożyczek mogą już zapisywać nowe wnioski na listę oczekujących. Jednocześnie kontynuują rozpatrywanie spraw złożonych jeszcze w ramach poprzedniego systemu, co ma potrwać przez kilka kolejnych tygodni. Według minister rozwiązanie to ma sprawić, że okres przejściowy nie wpłynie na późniejszy harmonogram obsługi nowych wniosków, które mają być następnie rozpatrywane zgodnie z kolejnością ich wpływu.

Dawne premie dla projektów sprzed 14 lutego 2025 r.

Równolegle rząd Walonii 24 września zmienił przepisy przejściowe dotyczące wcześniejszego systemu premii remontowych. Jak informuje Region Waloński, wprowadzone korekty są odpowiedzią na uwagi audytora Rady Stanu (Conseil d’État). Do Rady Stanu wpłynęły skargi mieszkańców związane z reformą systemu premii przeprowadzoną 14 lutego 2025 r.

Z wcześniejszych zasad będą mogły skorzystać osoby, które rozpoczęły projekt remontowy przed 14 lutego 2025 r., ale nie zdążyły złożyć wniosku umożliwiającego zachowanie dawnych zasad albo nie posiadały informacji potrzebnych do jego złożenia. Muszą jednak spełnić jeden z dwóch warunków: posiadać podpisany kosztorys lub ostateczne zamówienie dotyczące danych prac, datowane najpóźniej na 13 lutego 2025 r., albo dysponować decyzją administracji stwierdzającą dopuszczalność wniosku o zachowanie wcześniejszych zasad. W pierwszym przypadku nie jest wymagane wcześniejsze wpłacenie zaliczki, jednak do wniosku trzeba dołączyć kopię datowanego i podpisanego kosztorysu lub dokument potwierdzający zamówienie dla każdej objętej nim inwestycji.

Wniosek o premię na podstawie tych przepisów można złożyć najpóźniej do 30 września 2027 r. Władze Walonii podkreślają, że zmiana przepisów przejściowych nie oznacza utworzenia nowego systemu premii. Osoby, które złożyły już wniosek o premię przed 14 lutego 2025 r. albo zrobiły to po tej dacie, nie muszą ponownie kontaktować się z administracją. Ich sprawy mają zostać rozpatrzone zgodnie z korzystniejszymi warunkami. Od 1 października formalnie obowiązuje już natomiast nowy system wsparcia remontów oparty na pożyczkach.