Budżet federalny bez porozumienia – spory o VAT i oszczędności związane z powrotem chorych do pracy

Weekendowe rozmowy wicepremierów nad notatką budżetową Barta De Wevera zakończyły się w niedzielę 4 października bez porozumienia. Negocjacje utrudniają m.in. niższe od zakładanych oszczędności związane z powrotem osób długotrwale chorych do pracy oraz propozycje podwyższenia VAT. Do środy 7 października prace będą prowadzone w grupach roboczych. Wtedy najważniejsi ministrowie ponownie zasiądą do wspólnych rozmów.

Środki wspierające wzrost znajdą się w budżecie

Negocjacje budżetowe okazały się równie skomplikowane, jak przewidywano, choć według relacji nie doszło do zapowiadanych wcześniej ostrych starć. W sobotę premier Bart De Wever i ministrowie rozpoczęli od propozycji wspierających wzrost gospodarczy. MR, przy poparciu organizacji pracodawców, zabiega o plan pobudzenia gospodarki, który miałby zwiększyć dochody państwa federalnego i ograniczyć jego wydatki. Pozostali partnerzy koalicyjni odnoszą się do tych oczekiwań sceptycznie. Wskazują m.in., że ewentualne korzyści nie pojawią się w budżecie natychmiast, a ich osiągnięcie nie jest pewne. Ostatecznie wszyscy zgodzili się jednak, że środki na rzecz wzrostu zostaną uwzględnione w budżecie.

Oszczędności w ochronie zdrowia poniżej oczekiwań

Rozmowy stały się trudniejsze przy omawianiu oszczędności w ochronie zdrowia. MR domaga się, by przed uzgadnianiem nowych działań resorty, które nie zrealizowały wcześniejszych celów, najpierw zapewniły wymagane oszczędności. Dotyczy to przede wszystkim ministra zdrowia Franka Vandenbroucke’a. W niedzielę miał on przedstawić efekty finansowe powrotu osób długotrwale chorych do pracy, czyli jednego ze swoich sztandarowych projektów.

Według kilku źródeł ta część negocjacji przebiegła niepomyślnie. Zakładane oszczędności miałyby nie zostać osiągnięte, a brakująca kwota ma wynosić kilkaset milionów euro. Rozbieżności dotyczące tej sumy dodatkowo utrudniły dojście do porozumienia.

Propozycja nowych stawek VAT dzieli koalicję

Następnie wicepremierzy przez sześć godzin analizowali notatkę premiera, ale nie wypracowali rozstrzygnięć. Jednym ze źródeł napięć pozostaje VAT. Dokument przewiduje zastąpienie obecnych stawek 6 i 12 procent jedną stawką wynoszącą 9 procent oraz podwyższenie najwyższej stawki z 21 do 22 procent.

Najważniejsi ministrowie zakończyli niedzielne obrady około godz. 21.14. Z informacji przekazanych po spotkaniu wynika, że omówiono całą notatkę Barta De Wevera. Dalsze prace zostaną powierzone grupom roboczym, a wąski gabinet, określany jako kern, spotka się ponownie w środę. Na razie nie widać jednak perspektywy pozytywnego rozstrzygnięcia.

Wicepremierzy mówią o dużych rozbieżnościach

Po wyjściu z obrad wicepremier David Clarinval (MR) potwierdził, że propozycje premiera zostały dokładnie przeanalizowane. „Przejrzeliśmy wszystko szczegółowo. I stwierdziliśmy przy tym, że wciąż istnieją duże różnice” – powiedział.

Wicepremier Maxime Prévot (Les Engagés) również ocenił, że stanowiska uczestników rozmów pozostają zbyt odległe. „Przyjrzeliśmy się propozycjom leżącym na stole, ale wciąż jest wiele do zrobienia” – stwierdził. Jego zdaniem przedstawione rozwiązania nie są jeszcze dostatecznie wyważone. „W najbliższych dniach będziemy dalej pracować w grupach roboczych” – zapowiedział.

Wicepremier Vincent Van Peteghem (CD&V) mówił natomiast o dobrej rozmowie obejmującej wszystkie omawiane zagadnienia. „Różnice są wciąż zbyt duże i teraz musimy je dalej wyjaśniać” – zaznaczył, nie ujawniając, czego konkretnie dotyczą rozbieżności. „Naszym zadaniem nie jest wchodzenie ze sobą w konflikt, ale osiąganie wyników. Musimy wspólnie znaleźć odpowiedź na wyzwanie, jakim jest zaoszczędzenie 10 miliardów euro. To logiczne, że dziś jeszcze nie wszyscy mają takie samo zdanie” – dodał.

Wicepremierzy Jan Jambon z N-VA oraz Frank Vandenbroucke z Vooruit nie złożyli w niedzielę wieczorem żadnych oświadczeń.

VAT i ochrona zdrowia to nie jedyne przeszkody

Ministrowie zakończyli spotkanie bez porozumienia, ponieważ różnice między ich stanowiskami nadal są zbyt duże. Do najważniejszych punktów spornych należy reforma VAT, wobec której szczególne zastrzeżenia zgłaszają francuskojęzyczni liberałowie z MR.

Koalicję dzielą także propozycje oszczędności w ochronie zdrowia, trudne do zaakceptowania zwłaszcza dla jej lewicowych partii. Les Engagés i inni uczestnicy rozmów uważają, że przedstawione rozwiązania idą za daleko. Niewiele wiadomo jednak dotąd o ich szczegółowej treści.

Negocjatorzy podkreślają, że rozbieżności nie ograniczają się do VAT i ochrony zdrowia. W najbliższych dniach propozycje będą więc dalej opracowywane w technicznych grupach roboczych. Kolejne posiedzenie wąskiego gabinetu zaplanowano dopiero na środę.

Nieoficjalnym terminem osiągnięcia porozumienia pozostaje 13 października. Wówczas premier Bart De Wever (N-VA) ma wygłosić w parlamencie wystąpienie o stanie państwa, określane jako „State of the Union”.