Długi publicznych szpitali Iris w Brukseli wzrosły o 27 milionów euro – fuzja wokół trzech ośrodków coraz bliżej

Publiczne szpitale w Brukseli wciąż zmagają się z poważnymi problemami finansowymi. W 2025 r. pięć placówek należących do sieci Iris zwiększyło swoje zadłużenie o kolejne 27 milionów euro – informuje dziennik Le Soir. Sytuacja zagraża ciągłości działania części z nich, dlatego coraz wyraźniejsze kształty przybiera szeroko zakrojony projekt połączenia szpitali wokół trzech ośrodków: zachodniego, centralnego i wschodniego.

Straty rok po roku

CHU Brugmann, CHU Saint-Pierre, Institut Jules Bordet, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Królowej Fabioli (Huderf) oraz Hôpitaux Iris Sud od 2020 r. co roku notują łącznie ujemny wynik finansowy. Po wzroście zadłużenia o 56 milionów euro w 2023 r. i o 9,6 miliona euro w 2024 r., w 2025 r. przybyło kolejne 27 milionów euro. Jak wynika z raportu przygotowanego dla gmin, do którego dotarł Le Soir, kondycja finansowa sektora pozostaje wyjątkowo krucha. Aby w dłuższej perspektywie utrzymać publiczną ofertę szpitalną w Brukseli, część zaangażowanych stron stawia teraz na znacznie ściślejszą współpracę placówek.

Trzy ośrodki: zachodni, centralny i wschodni

Rozważany obecnie projekt zakłada połączenie Hôpitaux Iris Sud, CHU Saint-Pierre oraz Szpitala Uniwersyteckiego w Brukseli (HUB). Ten ostatni już wcześniej, w wyniku fuzji, skupił szpital Erasme, Institut Jules Bordet i Huderf. CHU Brugmann na tym etapie pozostałby poza nową strukturą. Organizacja ma opierać się na trzech głównych ośrodkach: zachodnim wokół szpitala Erasme, centralnym wokół CHU Saint-Pierre i wschodnim wokół kompleksu szpitalnego w Ixelles.

Ważny krok w tej sprawie przewidziano na początek 2027 r. Burmistrz gminy na Anderlechcie Fabrice Cumps (PS) przekazał dziennikowi Le Soir, że prace między gminami już ruszyły. „Nie będzie łatwo, ale wszyscy zdają sobie sprawę, że trzeba iść naprzód i że jeśli nic nie zrobimy, znikniemy" – podkreśla.

Z kolei burmistrz Ixelles Romain De Reusme (PS) zwraca uwagę, że projekt nie ma służyć wyłącznie utrzymaniu obecnej działalności. „Nie chodzi już tylko o ratowanie publicznej opieki szpitalnej, ale o jej ambitny rozwój wokół trzech ośrodków" – wyjaśnia.

Rosnący ciężar emerytur

Do głównych problemów należą rosnące koszty personelu oraz obciążenia związane z emeryturami pracowników statutowych. W przypadku pięciu szpitali Iris tzw. składka odpowiedzialności emerytalnej, czyli kwota, którą publiczni pracodawcy płacą na finansowanie emerytur swoich byłych pracowników statutowych, wyniosła w 2025 r. 37,6 miliona euro. To o 5,7 miliona euro więcej niż rok wcześniej – wynika z danych przytoczonych przez Le Soir.

Publiczne placówki w Brukseli przyjmują ponadto dużą liczbę pacjentów w trudnej sytuacji materialnej, co generuje dodatkowe koszty. CHU Saint-Pierre szacował dwa lata temu, że około 20 procent jego pacjentów nie było zapisanych do żadnej kasy chorych, co wymagało dużego nakładu pracy administracyjnej i socjalnej, aby umożliwić im dostęp do przysługujących praw.

Kolejnym wyzwaniem jest finansowanie szczególnych zadań służby publicznej nałożonych na szpitale. Placówki muszą m.in. zapewnić dostęp do opieki zdrowotnej wszystkim mieszkańcom Brukseli, także poza sytuacjami nagłymi.

Dotychczas Region przekazywał na ten cel 10 milionów euro rocznie. W 2025 r. kwota ta pokrywała już jedynie 16,4 procent związanych z tym wydatków, wobec 18 procent w 2024 r. i 22 procent w 2023 r. Nowy rząd brukselski zdecydował o podwojeniu tej puli od 2026 r., do 20 milionów euro.

Gminy pokrywają deficyty

Jak podaje Le Soir, sytuacja bezpośrednio obciąża gminy, które są właścicielami publicznych szpitali. Miasto Bruksela jest zaangażowane m.in. w CHU Saint-Pierre, Brugmann, Bordet i Huderf. Z kolei Anderlecht, Etterbeek, Ixelles i Saint-Gilles współtworzą Hôpitaux Iris Sud. Gminy te co roku muszą pokrywać deficyty swoich placówek, choć niektóre same borykają się z problemami budżetowymi.

HUB odnotowuje jednak ostatnio poprawę wyników. Jego strata zmniejszyła się z 4,6 miliona euro w 2024 r. do 2,2 miliona euro w 2025 r. Jak zapowiada dyrektor generalny Renaud Witmeur w rozmowie z Le Soir, budżet na 2026 r. ma być zrównoważony.

Planowane połączenie ma usprawnić funkcjonowanie publicznego sektora szpitalnego w Brukseli. Projekt powinien jednak iść w parze z dodatkowym finansowaniem ze strony Regionu lub władz federalnych, aby trwale odpowiedzieć na rosnące koszty.