UCLouvain otwiera pierwsze laboratorium klasy BSL-3 – unikatowe wyposażenie i 3 miliony euro z Walonii

UCLouvain otwiera we wtorek w Brabancji Walońskiej swoje pierwsze laboratorium bezpieczeństwa biologicznego trzeciego stopnia (BSL-3), dodatkowo wyposażone w mikroskop atomowy. Takie połączenie sprawia, że jest to jedno z najbardziej zaawansowanych narzędzi badawczych na świecie. Inwestycję o wartości ponad 3 milionów euro w całości finansuje region Walonii, który chce, aby z laboratorium mogły korzystać również przedsiębiorstwa.

Jedno z zaledwie kilkunastu takich miejsc w Belgii

Nowe laboratorium ma powierzchnię około stu metrów kwadratowych. Obecnie w Belgii działa zaledwie kilkanaście obiektów zapewniających taki poziom zabezpieczeń.

„Pozwala ono analizować potencjalnie niebezpieczne wirusy. To w tego typu laboratoriach bada się choroby przenoszone na człowieka, takie jak covid, ptasia grypa czy gruźlica” – wyjaśnia David Alsteens, profesor wydziału bioinżynierii UCLouvain.

Obiekt jest również przystosowany do prowadzenia badań nad wirusami i pasożytami atakującymi zwierzęta. W takim przypadku wymagania bezpieczeństwa są równie wysokie, ale mają przede wszystkim zapobiegać przedostaniu się skażenia na zewnątrz i jego wpływowi na środowisko. „Dotyczy to na przykład pasożytów pszczół, których nie chcemy oglądać na wolności” – wyjaśnia profesor, będący również badaczem w Louvain Institute of Biomolecular Science and Technology. Jak dodaje, laboratorium ma służyć między innymi działaniom wyprzedzającym oraz badaniom nad chorobami, które mogłyby zostać przeniesione na człowieka.

Przedostatni poziom zabezpieczeń

W badaniach naukowych BSL-3 jest przedostatnim poziomem bezpieczeństwa biologicznego. Belgia nie posiada laboratorium certyfikowanego w klasie BSL-4. „To te, które wykorzystuje się do badania chorób o wysokim poziomie zakaźności, takich jak ebola. U nas takich obiektów nie ma ze względów technicznych i kosztowych” – tłumaczy David Alsteens.

Na trzecim poziomie bezpieczeństwa personel nie pracuje jeszcze w kombinezonach ochronnych z niezależnym obiegiem powietrza, ale wymagania pozostają bardzo restrykcyjne. „Obowiązkowa jest na przykład praca co najmniej we dwie osoby. Laboratorium zaprojektowano też tak, aby przechodzić stopniowo do stref najlepiej zabezpieczonych. Na każdym etapie ciśnienie maleje, żeby strumienie powietrza nie wydostawały się na zewnątrz” – wyjaśnia badacz.

Mikroskop atomowy rzadkością w takich obiektach

O wyjątkowym charakterze nowego laboratorium decyduje jednak nie tylko poziom zastosowanych zabezpieczeń. Obiekt wyposażono także w mikroskop atomowy, który umożliwia analizowanie interakcji między wirusami a komórkami.

„Z tego, co mi wiadomo, tylko jedno inne laboratorium BSL-3, znajdujące się w Montpellier, dysponuje takim sprzętem” – wskazuje David Alsteens.

Budowa i wyposażenie obiektu kosztowały łącznie ponad 3 miliony euro, a całość wydatków pokrył region Walonii w ramach planu odbudowy. Inwestycja może również bezpośrednio wpłynąć na pozycję badawczą uczelni. „Możemy się spodziewać jeszcze większego zainteresowania naszym uniwersytetem ze strony doktorantów i badaczy” – ocenia profesor.

Laboratorium otwarte na firmy biotechnologiczne

Z nowego obiektu nie będzie korzystać wyłącznie środowisko akademickie. Laboratorium ma być udostępniane przedsiębiorstwom na zasadzie wynajmu, a zainteresowanie pojawiło się jeszcze przed jego uruchomieniem. „Nie prowadząc żadnej komunikacji, otrzymaliśmy już zapytania od czterech spółek” – informuje wykładowca UCLouvain.

Laboratorium ma być szczególnie przydatne dla firm biotechnologicznych oraz spółek typu spin-off, które nie posiadają jeszcze infrastruktury umożliwiającej prowadzenie pełnego zakresu badań. Dzięki temu będą mogły między innymi wyjść poza etap opierania się wyłącznie na modelach teoretycznych.

Aby jak najlepiej odpowiadać na zapotrzebowanie, UCLouvain będzie w razie potrzeby oferować nie tylko wynajem samego laboratorium, ale również dostęp do wykwalifikowanego personelu przygotowanego do pracy w takim środowisku. Otwarcie obiektu na sektor pozaakademicki pozwoli uczelni łatwiej amortyzować bardzo wysokie koszty inwestycji, choć samo laboratorium nie ma działać w celu osiągania zysku.